Жиі қойылатын сұрақтар
Жоқ
2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енетін «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» жаңа Заңның 59-бабының 5-тармағына сәйкес «Мемлекеттік наградамен немесе уәкілетті органның ведомстволық наградасымен марапатталған, мемлекеттік қызмет өтілі жиырма бес жылдан кем емес мемлекеттік қызметші зейнеткерлікке шыққан кезде оған төрт лауазымдық айлықақы мөлшерінде біржолғы ақшалай сыйақы төленеді».
Осы норманың мақсаттары үшін зейнеткерлікке шығу деп жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындауға құқық беретін Әлеуметтік кодекске сәйкес зейнеткерлік жасқа толуды түсіну қажет.
Төлем алу құқығына 2026 жылғы 1 шілдеде және одан кейін зейнеткерлік жасқа толатын мемлекеттік қызметшілер ие болады. Егер қызметші 2026 жылғы 1 шілдеге дейін зейнеткерлік жасқа толған болса, көрсетілген күннен кейін жұмыстан босатылған не мемлекеттік қызметте болу мерзімі ұзартылған жағдайда да төлем жүргізілмейді.
Анықтама: Мемлекеттік қызметтің кемінде 25 жыл өтілі күнтізбелік тәртіппен есептеледі. Өзге мақсаттар үшін заңнамада көзделген еңбек өтілін жеңілдікті есептеу аталған төлемге құқықты айқындау кезінде ескерілмейді.
Оған қоса Заңға сәйкес уәкілетті орган – мемлекеттік қызмет саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыратын орталық мемлекеттік орган, яғни Агенттік болып табылады.
Осыған байланысты мемлекеттік қызметші аталған төлемге ие болуы үшін кемінде жиырма бес жыл мемлекеттік қызмет өтілі болуымен қатар, мемлекеттік наградамен немесе Агенттіктің ведомстволық наградасымен марапатталған болуы қажет.
Агенттіктің ведомстволық наградаларына «Үздік мемлекеттік қызметші» және «Мемлекеттік қызмет ардагері» төсбелгілері жататынын қосымша хабарлаймыз (2011 жылғы 30 қыркүйектегі № 155 Жарлық).
Награда марапаттау сәтінде тиісті мәртебеге ие болуы тиіс. Егер кейіннен мұндай награда наградалар тізбесінен алып тасталса, бұл қызметшінің төлем алуға құқығына әсер етпейді.
Тәртіптік жазаның болуы төлемнен бас тартуға негіз болып табылмайды, өйткені бұл төлем сыйақы болып табылмайды.
Иә
2026 жылғы 1 шілдеде қолданысқа енгізілетін "Мемлекеттік қызмет туралы" Заңына сәйкес, мемлекеттік қызмет өтіліне байланысты мемлекеттік қызметшіге қосымша ақы төленетін демалыс күндері беріледі:
- 10 және одан да көп жыл еңбек өтілі болған кезде – 3 күнтізбелік күн;
- 15 және одан да көп жыл еңбек өтілі болған кезде – 5 күнтізбелік күн;
- 20 және одан да көп жыл еңбек өтілі болған кезде – 10 күнтізбелік күн.
«Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарынаҮлгілік біліктілік талаптарына сәйкес жұмыс өтілі ретінде:
1) мемлекеттік лауазымдардағы - мемлекеттік саяси лауазымдардағы жұмыс өтілі, мемлекеттік әкімшілік лауазымдардағы жұмыс өтілі, құқық қорғау немесе арнайы мемлекеттік органдардың лауазымдарындағы жұмыс өтілі, Қарулы күштер немесе әскери оқу орындардағы, әскери қызмет өтілі;
2) Қазақстан Республикасының Конституциясында, конституциялық заңдарында немесе өзге де заңнамалық актiлерiнде олар үшiн өзгеше құқықтық мәртебе айқындалған өзге де лауазымдардағы – соттар (оның ішінде Қазақстан Республикасы Конституциялық сотының) лауазымындағы жұмыс өтілі, Парламент депутаттары, тұрақты негізде жұмыс істейтін маслихат депутаттарының жұмыс өтілі;
3) тиісті санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сәйкес келетін салаларда - ұйымдарда, оның ішінде орта, ірі кәсіпкерлік субъектілерінде, квазимемлекеттік секторда (оның ішінде республикалық және жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерде), халықаралық, шетелдік немесе трансұлттық ұйымдардағы, шетелдік мемлекеттік құрылымдардағы (бұдан әрі – ұйым) жұмыс өтілі танылады.
Тиісті санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сәйкес салаларда жұмыс өтілін айқындау Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес кандидаттың еңбек қызметін растайтын құжаттар негізінде жүзеге асырылады (шетелдік, трансұлттық ұйымдардың немесе шетелдік мемлекеттік құрылымдардың жұмыс өтілі де өзге құжаттармен расталуы мүмкін).
Жалпы жиынтық жұмыс өтілі тармақшалардың біреуі бойынша жұмыс өтілі жеткіліксіз болған кезде ескеріледі. Мысалы, егер Сізде мемлекеттік лауазымдарда жұмыс өтілі жеткіліксіз болса, оған лауазымның функционалдық бағыттарына сәйкес келетін халықаралық, шетелдік немесе трансұлттық ұйымдардағы, шетелдік мемлекеттік құрылымдардағы жұмыс өтілі қосылуы мүмкін.
Мемлекеттiк қызметке кiру уақытына заңда белгiленген тәртiппен өтелмеген немесе алынбаған сотталғандығы бар азаматты мемлекеттік қызметке қабылдауға болмайды.
Мемлекеттік қызметке кірер алдындағы бес жыл ішінде онша ауыр емес қылмыс жасағаны үшін соттың айыптау үкімі шығарылған немесе мемлекеттік қызметке кірер алдындағы бес жыл ішінде онша ауыр емес қылмыс жасағаны үшін өзіне қатысты қылмыстық жауаптылықтан Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексі 35-бабы бірінші бөлігі 3), 4), 9), 10) және 12) тармақтарының немесе 36-бабының негізінде босатылған азаматты мемлекеттік қызметке қабылдауға болмайды.
Мемлекеттік қызметке кірер алдындағы үш жыл ішінде сенімнен айырылуына байланысты мемлекеттік саяси қызметтен шығарылған азаматты мемлекеттік қызметке қабылдауға болмайды.
Мемлекеттік лауазымдарға тиісті біліктілік талаптарына сай келетін, өзінің жеке және кәсіби қасиеттері, денсаулық жағдайы, білім деңгейі бойынша өзіне жүктелген лауазымдық міндеттерді атқаруға қабілетті және Қазақстан Республикасының заңында белгіленген зейнеткерлік жасқа жетпеген Қазақстан Республикасының азаматтары қабылданады.
Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген жасы бойынша шектеу Қазақстан Республикасының Конституциясында және заңдарында олардың өкілеттік мерзімдері айқындалған мемлекеттік саяси лауазымдарға қолданылмайды.
Зейнеткерлік жасқа толған адамды осы бапта көзделмеген өзге жағдайларда мемлекеттік саяси лауазымға Қазақстан Республикасының Президенті ғана тағайындауы мүмкін.
Құқық қорғау органдарының лауазымдарына орналасуға үміткер азаматтарға қойылатын жасына байланысты шектеулер Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленеді.
Сонымен қатар, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңның 16-бабының 3-тармағында мемлекеттік қызметке кіруге болмайтын шектеулер көрсетілген.
Заңнаманы білуге және жеке қасиеттерін бағалауға тестілеуді Мемлекеттік қызмет істері агенттігі мен оның аумақтық бөлімшелері жүргізеді.
Кандидат Агенттіктің өзіне ыңғайлы кез келген аумақтық бөлімшесінде заңнаманы білуіне тестілеуден және жеке қасиеттерін бағалаудан өтуге құқылы.
Тестілеуге жазылу "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы не "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына жүгіну арқылы жүргізіледі. Ол үшін өзіңізбен бірге жеке басыңызды куәландыратын құжат болуы қажет.
Мемлекеттік қызметке онлайн тестілеуді тапсыру рәсімі қарастырылмаған.
Еңбек кодексінің 63-бабына сәйкес еңбек тәртіптемесінің қағидаларын жұмыс беруші бекітеді.
Еңбек тәртіптемесінің қағидаларында жұмыскерлердің жұмыс уақыты мен тынығу уақыты, еңбек тәртібін қамтамасыз ету жағдайлары, еңбек қатынастарын реттеудің өзге де мәселелері белгіленеді.
Сондай ақ «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңның 32-бабымен мемлекеттік органдар бекітетін мемлекеттік қызметшілердің еңбек тәртіптемесі қағидалары жұмыс уақыты мен демалыс уақытының режимін белгілейді.
Осылайша мемлекеттік қызметкерлер тұрақты түрде онлайн, яғни қашықтықтан жұмыстеу мүмкүндігін мемлекеттік органның басшылығымен (жұмыс беруші) шешіледі және мемлекеттік органның еңбек тәртіптемесі қағидаларында көзделу мүмкін.
Агенттіктің 2017 жылғы 21 ақпандағы № 40 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының лауазымына орналасуға конкурсты өткiзу қағидаларының 2-тармағына сәйкес конкурсты «Б» корпусының бос және (немесе) уақытша бос мемлекеттік әкімшілік лауазымы бар мемлекеттік орган өткізеді.
Осылайша, мемлекеттік орган бос лауазымға конкурс жариялау туралы шешімді дербес қабылдайды.
Бүгінгі таңда жалпы конкурсты өткізу туралы хабарландырулар Агенттіктің интернет-ресурсында (gov.kz/memleket/entities/qyzmet) орналастырылғанын хабарлаймыз.