Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасы Жер Кодексінің 9-бабына сәйкес, меншiктегi, тұрақты жер пайдаланудағы немесе бастапқы уақытша өтеусiз жер пайдаланудағы жер учаскелерiне Қазақстан Республикасының салық заңдарына сәйкес жер салығы салынады.
Мемлекет уақытша өтеулi пайдалануға (жалға) берген жер учаскелерi үшiн жер учаскелерiн пайдалану төлемақысы алынады.
Жер учаскелерiн пайдалану төлемақысын есептеу және бюджеттiң кiрiсiне төлеу тәртiбi Қазақстан Республикасының салық заңдарына сәйкес айқындалады.
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 503-бабына сәйкес, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге салынатын жер салығының базалық ставкалары бір гектарға есептеліп белгіленеді және топырақтың сапасы бойынша сараланады.
Топырақтың балл бонитеті «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясы» КеАҚ аумақтық бөлімшелері арқылы анықталады.
Қазақстан Республикасы Жер Кодексінің 98-бабына сәйкес, . жер учаскесi меншiк иесiнiң немесе жер пайдаланушының жер учаскесiнiң орналасқан орны бойынша тиiстi жергiлiктi атқарушы органға берген өтiнiмi, сондай-ақ жергiлiктi атқарушы органның бастамасы ауыл шаруашылығы алқаптарын бiр түрден екiншiсiне ауыстыру жөнiндегi жұмыстарды жүргiзуге негiз бола алады.
Неғұрлым бағалы ауыл шаруашылығы алқаптарын бағасы төменгiлерiне ауыстыруға:
егiстiк үшiн - жердiң агроөндiрiстiк топырақ сипаттамасының олардың нақты пайдаланылуына сәйкес келмеуi, улы заттармен ластанудың жоғары деңгейi;
көп жылдық екпелер үшiн - екпелердiң шектi жасы, олардың сиреуi, жердiң кен құрамының жұтаңдығы, қолайсыз топырақ-мелиорациялық сипаттамасы;
шабындықтар үшiн - жердiң шөлейттенуi, шалғындық өсiмдiктердiң сиреуi, жердiң мелиорациялық күйiнiң нашарлауы;
жайылымдар үшiн - тапталып бүлiнуi негiз болып табылады.
Суармалы жердi суарылмайтын жерге ауыстыру кезiнде жоғарыда санамаланған факторлардан басқа, суару көзiмен байланыстың үзiлуi, сумен қамтылмауы, шаруашылық iшiндегi суару жүйелерiнiң техникалық жай-күйi, ал жайылма суармалы жер үшiн - су ағынын қайта бөлу салдарынан су басудың тоқтауы немесе су ресурстарының болмауы, құрылыстардың техникалық жай-күйi ескерiледi.
Қажет болған кезде жергiлiктi атқарушы органдар бағалы ауыл шаруашылығы алқаптарын бағасы төменгiлерiне ауыстырудың басқа да көрсеткiштерiн: ауыл шаруашылығы алқаптарының өнiмдiлiгiнiң тым төмен болуы, топырақтың тұздану, сортаңдану, ластану деңгейiн және алқаптардың сапалық сипаттамасына әсер ететiн басқа да өлшемдердi белгiлейдi.
Ауыл шаруашылығы алқаптарын бiр түрден екiншiсiне ауыстыру жөнiндегi материалдарда:
қорытындылар мен ұсыныстары бар түсiндiрме жазба;
бiр түрден екiншiсiне ауыстыру көзделген жерлердiң экспликациясы;
трансформацияға жататын анықталған ауыл шаруашылығы алқаптары көрсетiлген далалық зерттеу актiсi мен сызбасы;
жер учаскелерiнiң сапалық сипаттамасы;
суару жүйесiнiң, жайылма суару жүйесiнiң, суландыру құрылыстарының техникалық жай-күйi, сондай-ақ негізгі қорлардың құны туралы мәлiметтер болуға тиiс.
Суармалы егістік жерлерді неғұрлым бағасы төмен алқаптарға ауыстыру туралы шешiмдi, облыстық атқарушы орган қабылдайды.
Неғұрлым бағасы төмен ауыл шаруашылығы алқаптарын неғұрлым бағасы жоғары алқаптарға ауыстыру туралы шешiмдi, аудандық (қалалық) атқарушы орган қабылдайды.
-
Ұлттық компанияға ұлттық электр желісін жеке және (немесе) заңды тұлғаларға иеліктен шығаруға, сондай-ақ оған үшінші тұлғалардың құқықтарымен ауыртпалық салуға тыйым салынады.
-
Ұлттық басқарушы холдингке нәтижесінде ұлттық басқарушы холдингке осы ұлттық компанияның дауыс беретін акцияларының сексен бес пайызынан кемі тиесілі болатын ұлттық компанияның акцияларын иеліктен шығаруға тыйым салынады.
Ескерту. Заң 3-1-баппен толықтырылды - ҚР 02.07.2014 № 225-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
Уәкілетті орган тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өндіру, тасымалдау (тасымалдау), сақтау, тиеп-жөнелту және өткізу мониторингін жүзеге асырады, ол мыналарды қамтиды:
Ескерту. 21-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 04.07.2018 № 173-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
-
Уәкілетті орган тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өндіру, тасымалдау (тасымалдау), сақтау, тиеп-жөнелту және өткізу мониторингін жүзеге асырады, ол мыналарды қамтиды:
1) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өндіру көлемдерінің мониторингі;
2) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды тасымалдау (тасымалдау) және сақтау көлемдерінің мониторингі;
3) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өткізу, оның ішінде Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлерге әкету және Қазақстан Республикасының аумағына әкелу көлемдерінің мониторингі;
4) көтерме және бөлшек сауда мониторингі
Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелері сұйытылған мұнай газын тасымалдауға, сақтауға, өткізуге және тұтынуға арналған газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың, газ тұтыну жүйелерінің, автогаз құю станцияларының және өзге де технологиялық объектілердің жиынтығын білдіреді.
Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің объектілері мемлекеттік немесе жеке меншікте болуы мүмкін.
Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің субъектілері:
1) сұйытылған мұнай газын өндірушілер;
2) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі көмірсутек шикізатын қайта өңдеу процесінде өндірілген сұйытылған мұнай газының меншік иелері;
3) Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде өндірілген және тұтыну үшін Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген сұйытылған мұнай газының меншік иелері
4) Алып тасталды-ҚР 2021.12.30 № 96-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
5) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың және осындай объектілерді пайдалануды жүзеге асыратын автогаз құю станцияларының иелері.
Жауап:
Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелері сұйытылған мұнай газын тасымалдауға, сақтауға, өткізуге және тұтынуға арналған газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың, газ тұтыну жүйелерінің, автогаз құю станцияларының және өзге де технологиялық объектілердің жиынтығын білдіреді.
Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің объектілері мемлекеттік немесе жеке меншікте болуы мүмкін.
Сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелерінің субъектілері:
1) сұйытылған мұнай газын өндірушілер;
2) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі көмірсутек шикізатын қайта өңдеу процесінде өндірілген сұйытылған мұнай газының меншік иелері;
3) Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде өндірілген және тұтыну үшін Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген сұйытылған мұнай газының меншік иелері
4) Алып тасталды-ҚР 2021.12.30 № 96-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
5) өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде тиесілі газ толтыру станцияларының, газ толтыру пункттерінің, топтық резервуарлық қондырғылардың және осындай объектілерді пайдалануды жүзеге асыратын автогаз құю станцияларының иелері.
Кәріз жүйелерін пайдалану және апатты жағдайлардың алдын алу келесі нормативтік актілермен реттеледі:
1.«Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін техникалық пайдалану қағидалары»
•Су бұру ұйымдары жүйелі түрде кәріз желілерін алдын ала тазарту жұмыстарын жүргізуге міндетті.
•Кәріз жүйелерін уақтылы жөндеу және жаңғырту қажет.
2.«Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану қағидалары»
•Кәріз жүйесіне қатты тұрмыстық қалдықтар, майлар мен химиялық заттарды ағызуға тыйым салынады.
•Апат орын алған жағдайда ұйымдар жедел шара қабылдап, бітелуді жоюы тиіс.
3.Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (ӘҚБтК)
•326-бап: Кәріз жүйелерін пайдалану нормаларын бұзу – 100 АЕК дейін айыппұл.
•328-бап: Кәріз жүйелерін ластау және рұқсатсыз ағызу – 1 000 АЕК дейін айыппұл.
4.Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі
•Ұйымдар қоршаған ортаға зиян келтіретін ағынды сулардың ағуын болдырмауға міндетті.
•Су бұру жүйелерінде тазарту технологияларын қолдануы қажет.
Егер апатты жағдайлар жиі қайталанса және ұйым тиісті шара қолданбаса, тұтынушылар жергілікті атқарушы органдарға немесе экологиялық бақылау органдарына шағымдана алады.
Тарифтерді ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті бекітеді.
Тарифтерді қалыптастыру қағидалары «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңының 8-бабы 6-тармағына сәйкес әзірленді.
«Тарифтерді қалыптастыру қағидаларының» 1-параграфының 6-тармағына сәйкес тариф тарифтік реттеудің шығынды немесе ынталандырушы әдісімен есептеледі, ол тарифті бекітуді қоспағанда, экономикалық негізделген шығындар мен пайданы айқындау жолымен, алғаш рет құрылған, жаңа реттелетін қызмет көрсететін (жаңа реттелетін қызметтер) немесе Жаңа объектілерді сатып алатын (салатын) субъектілер үшін оңайлатылған тәртіппен бекітіледі. (немесе) егер қолданыстағы тариф бір жылдан аспайтын мерзімге тариф бекітілетін объектілер және (немесе) учаскелер бойынша бөлек бекітілсе, учаскелер.
Тарифтегі негізгі шығындар әкімшілік және өндірістік персоналдың жалақысы, материалдық шығындар, жалпы және әкімшілік шығыстар, нормативтік шығындарды өтеуге арналған шығындар, өзге де шығыстар ескеріледі.
Тарифке табиғи газдың құны кіреді.
«Қазақстан Республикасының ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағалары» Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2023 жылғы 6 маусымдағы №210 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» ҚР Энергетика министрінің 2024 жылғы 31 мамырдағы №218 бұйрығымен бекітілген.
2024 жылғы 1 шілдеден бастап 2025 жылғы 30 маусымға дейінгі кезеңге Алматы өңірі мен Алматы облысы үшін ҚР ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағасы-29 873 тг. 1000 м3 үшін (ҚҚС есептемегенде);
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 30 қыркүйектегі № 505 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 30 қыркүйекте № 21342 болып тіркелінген «Қала құрылысы жобаларын (елді мекендердің бас жоспарлары, егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары мен құрылыс салу жобаларын) әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларын бекіту туралы» қағидаларына сәйкес, ЕТЖЖ-ға (бұдан әрі - егжей-тегжейлі жоспарлау жобасы) және/немесе құрылыс салу жобаларына өзгерістер мен/немесе толықтырулар енгізу қажеттілігі туындаған жағдайда тапсырысшы немесе инвестор жергілікті атқарушы органға объектінің атауын және оның техникалық-экономикалық көрсеткіштерін көрсете отырып, ЕТЖЖ-ға және/немесе құрылыс салу жобаларына өзгерістер мен/немесе толықтырулар енгізу туралы өтініш ұсынады.Жергілікті атқарушы органның сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияны жүзеге асырушы құрылымдық бөлімшесі бюджет қаражаты есебінен әлеуметтік, мәдени және бірегей объектілерді салу мақсатында қолданыстағы егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын және/немесе құрылыс салу жобаларын түзету қажеттігіне байланысты жағдайларды қоспағанда, өтініш негізінде бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына және/немесе құрылыс салу жобаларына өзгерістер мен/немесе толықтырулар енгізу туралы шешімнің жобасын дайындайды.ЕТЖЖ-ны және/немесе құрылыс салу жобаларын əзірлеу, келісу және өзгерістер және/немесе толықтыруларды бекіту осы Қағидалармен көзделген талаптарға сәйкес жүзеге асырылады. Бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына және/немесе құрылыс салу жобасына өзгерістер мен толықтырулар енгізу кезінде іргелес аумақтардың әлеуметтік инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуін ескеру қажет.
Қала құрылысы жобаларын (елді мекендердің бас жоспарлары, егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары мен құрылыс салу жобаларын) әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларын бекіту туралы
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 30 қыркүйектегі № 505 бұйрығы.
4-тарау. Бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына және/немесе құрылыс салу жобаларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу
Егер тұрмыстық техника электр тоғының кенеттен секіруінен күйіп кетсе, бірнеше қадамды орындау қажет:
-
Зардапты бағалау: Нақты қандай құрылғының істен шыққанын тексеру қажет. Құрылғының бұзылуы шынымен де токтың секіруі салдарынан болғанына көз жеткізу маңызды.
-
Энергетикалық ұйымға жүгіну: Егер бұзылу себебі токтың секіруі болса, электр энергиясын жеткізуші компанияға электр тоғының сапасы туралы мәлімдеме жіберу қажет. Олар авария болған кездегі электр энергиясының сапасын тексеру актісін ұсынуы керек.
-
Электр желісінің жағдайын тексеру: Энергетикалық ұйым электр желісінің жағдайын тексеріп, токтың секіруі немесе ауытқулары болғанын анықтайды. Егер мұндай секірулер болған болса, компания осы оқиғаның себебін көрсетіп, ақпарат беруі тиіс.
-
Жауапкершілік: Заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі N 588 Заңы, тұрмыстық техниканың бұзылуына электр энергиясын жеткізуші ұйым жауапты болуы мүмкін, егер токтың секіруі олардың кінәсінен болғаны дәлелденсе. Мысалы, желідегі құрылғылардың ақаулығы немесе басқа техникалық мәселелер салдарынан. Бұл жағдайда тұтынушы залалдың орнын толтыруды талап ете алады.
-
Қорғаушы құралдарды қолдану: Болашақта мұндай жағдайларды болдырмау үшін, токтың секіруінен қорғау үшін тұрақтандырғыштар немесе кернеуден қорғаушы құрылғылар орнату ұсынылады. Бұл құрылғылар техникаңыздың бұзылуына жол бермейді.
Егер бұзылу электр энергиясын жеткізуші ұйымның кінәсінен болса, олар залалды өтемақы төлеуге міндетті. Қажет болса, жоғалған мүлікті өтеу үшін сотқа жүгіну мүмкін.
Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-1-бабының 2-тармағына сәйкес жергілікті атқарушы органдар бас жоспарлар, егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары туралы ақпаратты интернет-ресурстарда және арнайы ақпараттық стенділерде тек ұлттық қауіпсіздік органдарымен келісім бойынша орналастырады. Жергілікті атқарушы органдар ұлттық қауіпсіздік органдарымен және азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерімен келісім бойынша бас жоспарлардың бекітілген схемалары, егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары, елді мекендердің инженерлік коммуникацияларының схемалары бойынша ақпаратты интернет-ресурста және халық үшін қолжетімді орындарда тоқсан сайын деректерді жаңарту кезеңділігімен арнайы ақпараттық стенділерде орналастыруға міндетті. Инженерлік желілер мен құрылыстар жоқ аудандарда жер учаскесі берілген жағдайларда көрсетілген желілер мен құрылыстарды пайдалануға беру мерзімдері, сондай-ақ оларға қосылу нүктелері көрсетіледі.Мемлекеттік корпорация интернет-ресурста апта сайын деректерді жаңарту кезеңділігімен қалалар мен аудандардың жер-кадастрлық схемаларын орналастыруға міндетті.
Жер кодексі
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы N 442 Кодексі.
44-1 бабы