№

Қызмет бағыты

Сұрақ

Жауап

1

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

«Оңайлатылған іс жүргізу» нені білдіреді?

Оңайлатылған іс жүргізу – аумақтық орган атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған ақпараттық жүйесі арқылы жүзеге асыратын атқарушылық құжаттардың автоматтандырылған орындалуы (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 1 – б. 5-1) – т.).

2

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізуде қаулы кіммен және қалай шығарылады?

Оңайлатылған іс жүргізудегі қаулы – оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде қабылданатын, аумақтық орган басшысының не оның орынбасарының электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылған процестік шешім тіркелетін аумақтық органның процестік құжаты (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 1 – б. 5-2) – т.).

3

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде қандай атқарушылық құжаттар қабылданады?

Оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде осы Заңның 9-бабы 1-тармағының 5), 6), 11) және 13) тармақшаларында көзделген, жеке тұлғадан жиырма айлық есептік көрсеткішке дейінгі соманы өндіріп алу туралы атқарушылық құжаттар қабылданады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-1 – б. 1 – т.).

4

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде атқару ісі орындалмаған жағдайда қандай салдарлар бар?

Атқарушылық құжат оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде осы Заңда көзделген мерзімде орындалмаған жағдайда, осы Заңның 138-бабының 1-тармағына сәйкес орындалады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-1 – б. 2 – т.).

5

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Борышкер оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде борышты өтеуден бас тарта ала ма?

Оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде борышкер атқарушылық құжаттың талаптарын оңайлатылған тәртіппен орындаудан бас тартуға құқылы. Бас тартылған жағдайда атқарушылық құжат сот орындаушысына орындауға беріледі (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-1 – б. 3 – т.).

6

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізуде қаулының заңды күші бар ма?

Оңайлатылған іс жүргізу бойынша шығарылған қаулы сот орындаушысының қаулысымен тепе-тең мәнде болады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-1 – б. 4 – т.).

7

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізуде атқарушылық құжат қандай мерзімде қабылданады?

Электрондық нысанда келіп түскен атқарушылық құжаттың негізінде аумақтық орган осы Заңның 11-бабы 1-1-тармағының талаптарын сақтай отырып, атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған ақпараттық жүйесі арқылы оңайлатылған іс жүргізуді дереу қозғайды, ол жөнінде қаулы шығарылады және борышкер тиісті түрде хабардар етіледі (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-2 – б. 1 – т.).

8

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізуде мәжбүрлеп орындатудың қандай шаралары қолданылады?

Оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде осы Заңның 32-бабы 2-тармағының 1-1) және 3) тармақшаларында және 36-бабында көзделген атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар қабылданады. Борышкердің банктердегі немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы ақшалай сомаларынан өндіріп алу атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған ақпараттық жүйесінде қалыптастырылған аумақтық органның инкассолық өкімі негізінде жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-3 – б.).

9

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізудегі атқарушылық құжаттарды орындау мерзімдері қандай?

  Оңайлатылған іс жүргізудегі атқарушылық құжатты орындау оңайлатылған іс жүргізу қозғалған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірілмей аяқталуға тиіс. Борышкердің оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде атқарушылық құжаттың талаптарын орындамауы атқарушылық құжатты уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен жеке сот орындаушысына беруге негіз болып табылады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-4 – б.).

10

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізуді тоқтатудың негіздері қандай?

Оңайлатылған іс жүргізу, егер:

1) атқарушылық құжаттың талабы толық көлемде орындалса;

2) тиісті органның атқарушылық құжатты беруге негіз болған шешімінің күші жойылса, тоқтатылады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-5 – б. 1-т.).

11

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізуді тоқтатудың салдары қандай?

Оңайлатылған іс жүргізу тоқтатылған жағдайларда аумақтық орган атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған ақпараттық жүйесінде дереу қаулы шығарады.

Тоқтатылған оңайлатылған іс жүргізуді оңайлатылған тәртіппен қайта бастауға болмайды.

Оңайлатылған іс жүргізуді тоқтатумен бір мезгілде оңайлатылған іс жүргізудегі атқарушылық құжаттың орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар автоматты түрде жойылады.

Оңайлатылған іс жүргізу тоқтатылған жағдайда, орындалмаған инкассолық өкімдер атқарушылық іс жүргізудің автоматтандырылған ақпараттық жүйесінде автоматты түрде кері қайтарып алынады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-5 – б. 2-5-т.).

12

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық құжатты оңайлатылған іс жүргізуден жеке сот орындаушысына берудің негіздері қандай?

Егер:

1) осы Заңның 10-4-бабында көзделген мерзім өтсе;

2) борышкер оңайлатылған іс жүргізудегі атқарушылық құжаттың талаптарын орындаудан бас тартса, атқарушылық құжат оңайлатылған іс жүргізуден жеке сот орындаушысына беріледі (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-6 – б. 1-т.).

13

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық құжат оңайлатылған іс жүргізуден жеке сот орындаушысына берілген жағдайда, қабылданған мәжбүрлі шаралардың күші жойыла ма?

Атқарушылық құжат оңайлатылған іс жүргізуден жеке сот орындаушысына берілген жағдайда, оңайлатылған іс жүргізудегі атқарушылық құжаттың орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі қабылданған шаралардың күші жойылуға жатпайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-6 – б. 3-т.).

14

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізудегі шешімге шағымдануға бола ма?

Өндіріп алушы немесе борышкер оңайлатылған іс жүргізудегі қаулыға Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінде белгіленген тәртіппен шағым жасай алады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 10-7 – б.).

15

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Оңайлатылған іс жүргізудегі борышкердiң ақшасы мен мүлкiне тыйым салу үшін санкция керек пе?

Оңайлатылған іс жүргізу шеңберінде осы баптың 2-тармағының 1-1) тармақшасы бойынша атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі шараларды қабылдау санкциясыз жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261 «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» заңының 32 – б. 6 – т.).

№

Қызмет бағыты

Сұрақ

Жауап

1.

Зияткерлік меншік

Сауда белгісін қалай тіркеуге болады?

Тауар таңбасын тіркеу үшін өтінімді ресімдеп, оны ҚР ӘМ "Ұлттық зияткерлік меншік институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына (бұдан әрі мәтін бойынша - "ҰЗМИ" РМК) беру қажет.

Тауар таңбасын тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында көрсетілген.

Өтінімге сараптаманы "ҰЗМИ "РМК кезең-кезеңімен жүргізеді:

- алдын ала сараптама

- толық сараптама (Сараптама мерзімдері "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабында белгіленген).

Тауар таңбасын тіркеуге байланысты заңдық маңызы бар іс-әрекеттер жасағаны үшін төлем ҚР ӘМ "ҰЗМИ" РМК директорының 2024 жылғы "20" маусымдағы № 241 нқ бұйрығымен бекітілген "ҰЗМИ" РМК іске асыратын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің бағасына" сәйкес белгіленеді.

2.

Тауар таңбасын тіркеу үшін қандай құжаттарды ұсыну қажет?

Тауар таңбасын тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында белгіленген.

1. Өтінім бір тауар белгісіне қатысты болуы керек.

2. Өтінім үлгілік бланкіде ұсынылуы және мыналарды қамтуы тиіс:

1) Өтініш берушіні, сондай-ақ оның орналасқан жерін немесе тұрғылықты жерін көрсете отырып, белгіге сараптама жүргізу туралы өтініш;

2) мәлімделген белгі;

3) Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің халықаралық сыныптамасына сәйкес тауарлардың және (немесе) көрсетілетін қызметтердің тізбесі.

3. Өтінімге келесі қоса берілуі тиіс:

1) сараптама жүргізу жөніндегі сараптама ұйымының қызметтеріне ақы төленгенін растайтын құжат (бір мезгілде алдын ала және толық сараптама үшін). Төлем мөлшері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді;

2) іс қағаздарын өкіл арқылы жүргізген жағдайда сенімхат;

3) ұжымдық тауар белгісін өз атына тіркеуге уәкілетті ұйымның атауын, осы белгіні тіркеу мақсатын, осы белгіні пайдалануға құқығы бар субъектілердің тізбесін, ұжымдық деп белгіленетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің тізбесі мен бірыңғай қасиеттерін немесе өзге де сипаттамаларын қамтитын ұжымдық тауар белгісінің жарғысы (ұжымдық тауар белгісіне өтінім берілген жағдайда) пайдалану шарттары, оны пайдалануды бақылау тәртібі, ұжымдық тауар белгісі жарғысының ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілік.

3.

Тауар белгісін тіркеуге кім өтініш бере алады?

Өтінімді өтініш беруші немесе оның өкілі береді.

1. Өтініш беруші - тауар таңбасын (5 т.) тіркеуге өтінім берген заңды немесе жеке тұлға.) "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы).

2. Өтініш берушінің өкілі - Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 167-бабының талаптарына сәйкес ресімделген сенімхат негізінде әрекет ететін патенттік сенім білдірілген өкіл немесе өзге де өкіл.

4.

Тауар таңбасын сараптау мерзімі қандай?

Сараптама мерзімі:

1. алдын ала сараптама - өтінім берілген күннен бастап бір ай ішінде;

2. толық сараптама - өтінім берілген күннен бастап жеті ай ішінде.

5.

Тауар таңбасының жеделдетілген сараптамасы қанша уақытта жүргізіледі?

Ереженің 2-тарауының 3-тармағына сәйкес селекциялық жетістіктерге, өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне, тауар таңбаларына, қызмет көрсету таңбаларына, географиялық көрсеткiштерге, тауар шығарылған жердiң атауларына өтiнiмдердiң сараптамасын жүргiзу, тауар белгісіне өтінім бойынша сараптаманы жеделдетіп жүргізу өтінім берілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде алдын ала сараптаманы жеделдетіп жүргізуді және өтінім берілген күннен бастап үш ай ішінде толық сараптаманы жеделдетіп жүргізуді қамтиды.

6.

Жеделдетілген сараптамаға өтінім беру үшін қандай құжаттар қажет?        

Өтінімде мыналар болуы керек:
- сараптама жүргізу туралы өтініш - өтініш берушінің орналасқан жерін немесе тұрғылықты жерін көрсететін белгілер;
- ТҚХК (МКТУ) сәйкес тауарлардың жіктемесі (немесе) қызметтердің тізбесі.
Өтінімге қоса:
- сараптама жүргізу үшін қызметке төлем ақыны төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі; техникалық қызмет көрсету жағдайында сенімхаттың көшірмесі, егер үшінші тұлға арқылы тапсырылған болса,
- жеделдетілген сараптама жүргізу туралы өтінішхат (өтінген жағдайда).
Өтінішхатпен бір мезгілде өтінімді жеделдетілген түрде қарау үшін белгіленген төлемді растайтын құжат ұсынылады. Белгіленген төлемді растайтын құжат ұсынылмаған кезде өтінішхат берілмеген болып есептеледі, ол туралы өтінім берілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде өтініш берушіге тиісті хабарлама жіберіледі.

7.

Тауар белгісіне наразылық қанша уақытта қарастырылады?

"Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 2-тармағына сәйкес), өтінімді қабылдаған жағдайда сараптама ұйымы толық сараптама жүргізеді, оның нәтижелері бойынша өтінім берушіге тауар таңбасын тіркеу, алдын ала ішінара тіркеу немесе тіркеуден алдын ала бас тарту туралы сараптама қорытындысы жіберіледі.

Өтініш беруші оған бас тарту немесе ішінара тіркеу туралы алдын ала сараптамалық қорытынды жіберілген күннен бастап үш ай мерзімде дәлелді қарсылықты ұсынуға құқылы, оны қарау нәтижелері бойынша сараптамалық ұйым қарсылық келіп түскен күннен бастап үш ай ішінде түпкілікті қорытынды шығарады.

8.

Жеделдетілген сараптама бойынша өтінім басымдыққа ие бола ма? 

Жеделдетілген сараптама бойынша өтінім басқа өтінімдерден басымдыққа ие емес. Басымдық сараптама жасау ұйымына өтінім беру күні бойынша не Париж конвенциясына сәйкес конвенциялық басымдық бойынша белгіленеді.

9.

Тауар таңбасын тіркеуден бас тартқан немесе тауар таңбасын жойған жағдайда сараптама үшін төлем қайтарылады ма?

Жоқ, жеделдетілген сараптама туралы өтінішті өтініш беруші өз тәуекеліне береді. Қолма-қол ақша қайтарылмайды, себебі іс жүзінде жеделдетілген сараптама жүргізілді. Ал ертерек басымдығы бар өтінімнің бар болуы сараптама ұйымына байланысты емес жағдайларына жатады.

10.

Тауар белгісіне куәліктің қолданылу мерзімі қандай?

"Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабының 1-тармағына сәйкес), тауар таңбасын тіркеу өтінім берілген күннен бастап он жыл бойы қолданылады.

11.

Тауар белгілерін халықаралық тіркеу жүйесінде қандай артықшылықтары бар?

Мадрид жүйесі - бұл бүкіл әлем бойынша сауда белгілерін тіркеу мен басқарудың ыңғайлы және үнемді механизмі. Тауар таңбасын тіркеуге бір халықаралық өтінім беру және баждардың бір жиынтығын төлеу 130 елден қорғау сұрауға мүмкіндік береді. Бірыңғай орталықтандырылған жүйе арқылы жаһандық сауда белгілері портфолиосына өзгертулер енгізіңіз, жаңартыңыз немесе кеңейтіңіз. Өтінімді қарау мерзімі 12 айдан 18 айға дейін.

12.

Халықаралық өтінімді қайда беру керек?

Халықаралық өтінім шыққан елдің ведомствосына беріледі. Ведомство халықаралық өтінімде көрсетілген белгінің базалық тіркеумен немесе базалық өтініммен толық сәйкес келетіндігін, халықаралық өтінім бойынша өтінім берушінің базалық тіркеудің немесе базалық өтінімнің иесімен бірдей тұлға екендігін, сондай-ақ халықаралық өтінім бойынша тауарлар мен көрсетілетін қызметтер тізбесінің тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сол тізбесіне сәйкес келетіндігін куәландырады, ол негізгі өтінімде немесе негізгі тіркеуде көрсетілген. Осыдан кейін халықаралық өтінімді шыққан елдің ведомствосы халықаралық бюроға жібереді.

13.

Өнертабысқа патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек?

Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 17-бабының 2-тармағына сәйкес өнертабысқа өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс:

1) өнертабыс авторларын және атына қорғау құжаты сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, күзет құжатын беру туралы өтініш;

2) тиісті білім саласындағы маманның жүзеге асыруы үшін жеткілікті толықтығымен оны ашатын өнертабыстың сипаттамасы;

3) өнертабыс объектісін айқындайтын және оның мәнін білдіретін өнертабыс формуласы. Формула анық, дәл және сипаттамаға негізделуі керек;

4) сызбалар мен өзге де материалдар, егер олар өнертабыстың мәнін түсіну үшін қажет болса;

5) реферат;

6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат.

7) өтінімді беру, оның ішінде ресми сараптама жүргізуге ақы төленгенін белгіленген мөлшерде растайтын құжат және өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат.  Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады.

14.

Пайдалы модельге патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек?

Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 18-бабының 2-тармағына сәйкес пайдалы модельге өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс:

1) пайдалы модель авторларын және атына патент сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, патент беру туралы өтініш;

2) оны жүзеге асыру үшін жеткілікті толықтығымен ашатын пайдалы модельдің сипаттамасы;

3) оның мәнін білдіретін және толығымен сипаттамаға негізделген пайдалы модель формуласы;

4) сызбалар;

5) реферат;

6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат.

7) өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін өтінім берудің белгіленген мөлшерде төленгенін растайтын құжат және оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат. Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады.

15.

Өнертабысқа өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі?

Қағидалардың 62, 69-тармақтарына сәйкес өнертабысқа патентті тіркеуді сараптама жасау ұйымы кезең-кезеңімен жүргізеді:

1) Өтінімнің ресми сараптамасы өтінім сараптама жасау ұйымына келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде жүргізіледі.

2) Өтінімнің мәні бойынша сараптама оң нәтижемен ресми сараптама аяқталған жағдайда және өтінімнің мәні бойынша сараптама жүргізгені үшін ақы төленгенін растайтын құжат ұсынылған кезде өтінім сараптама ұйымына келіп түскен күннен бастап он үш ай ішінде жүргізіледі.

16.

Пайдалы модельге өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі?

Қағидалардың 95-тармағына сәйкес пайдалы модельге сараптама Сараптама жасау ұйымына өтінім келіп түскен күннен бастап төрт ай ішінде жүргізіледі.

17.

Өнертабысқа ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай?

Өнертабысқа патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және жиырма жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі.

18.

Пайдалы модельге ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай?

Пайдалы модельге патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және бес жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі.

19.

Патент иесі қорғау құжатын сақтау үшін қай кезеңнен бастап төлеуі керек?

Патент иесі қорғау құжатын өтінім берілген күнге сәйкес келетін күні күшінде ұстағаны үшін жыл сайын ақы төлеуге міндетті (Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 11-бабының 15-тармағымен).

20.

Халықаралық өтінімнің жіберілуі қалай жүзеге асырылады?

Өнеркәсіптік меншік объектісіне өтінімді қарау қағидаларының 3-тармағына сәйкес Патенттік кооперация туралы шартқа және "Ұлттық зияткерлік меншік институты" Еуразиялық патенттік конвенциясына сәйкес ҚР ӘМ (ҰЗМИ) халықаралық өтінімді алуға, тексеруге және жіберуге байланысты алушы ведомствоның функцияларын орындайды. 

ҰЗМИ Құзыретті алушы ведомство ретінде халықаралық өтінімдерді орыс немесе ағылшын тілінде қабылдайды. Егер өтініш беруші Шарттың 15 - бабының мақсаттары үшін халықаралық іздеу органы ретінде "Зияткерлік меншік, патенттер және тауар белгілері бойынша федералды қызметтің Федералды өнеркәсіптік меншік институты" (ФӨМИ) федералды мемлекеттік мекемесін таңдаса, халықаралық өтінім орыс тілінде беріледі, егер Еуропалық патенттік ведомство (ЕПҰ) таңдалса, халықаралық өтінім ағылшын тілінде беріледі.

Халықаралық өтінім ҰЗМИ-ға тікелей репродукциялауға жарамды болуы тиіс бір данада беріледі

ҰЗМИ РСТ 11(1) - бабының және 14-бабының талаптарына сәйкестігіне халықаралық өтінімді тексереді.

Оң нәтижемен тексеруден өткен халықаралық өтінім бойынша ҰЗМИ оның халықаралық берілген күнін белгілейді және Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) халықаралық бюросына жіберуді жүзеге асырады.

Әрбір халықаралық өтінім мынадай баждарды төлеумен сүйемелденуі тиіс:

Халықаралық өтінімді өңдеу, тексеру және жіберу үшін баж (РСТ нұсқаулығының 14-ережесі);

Халықаралық өтінім бажы (РСТ нұсқаулығының 15 ережесі);

Іздеу бажы (РСТ нұсқаулығының 16 ережесі).

Баждарды алушы ведомство халықаралық өтінімді алған күннен бастап бір ай ішінде төлейді. 

Егер баждар 14.1(с), 15.3 және 16.1(f) ережелеріне сәйкес төленуі тиіс күні Өтініш берушінің ешқандай баж төлемегені немесе өтініш беруші төлеген сома жөнелту бажын, халықаралық беру бажын және іздеу бажын жабу үшін жеткіліксіз екендігі анықталса,  содан кейін өтініш берушіге ұсыныс жасалған күннен бастап бір ай ішінде осы баждарды жабу үшін қажетті соманы кешіктірілген бажмен бірге төлеу ұсынылады.

21.

Халықаралық өтінімді өнертабыс формуласына өзгерістер енгізуге бола ма?

РСТ-ның 19-бабына сәйкес, өтініш беруші халықаралық іздеу туралы есеп пен халықаралық іздеу органының жазбаша хабарламасын алғаннан кейін өнертабыс формуласын бір рет өзгертуге құқылы. Мұндай өзгеріс Халықаралық бюроға халықаралық өтінім жарияланған тілде берілуі тиіс. Патенттік кооперация туралы шартқа Нұсқаулықтың 46.1-тармағына сәйкес халықаралық бюроға 19-бап бойынша өзгерістерді ұсыну мерзімі халықаралық іздеу органы халықаралық іздеу туралы есепті жіберген күннен бастап екі айды немесе басымдық берілген күннен бастап 16 айды құрайды, қай мерзімнің кеш аяқталатынына байланысты. Өнертабыс формуласын (сондай-ақ сипаттамасы мен сызбаларын) өзгертудің басқа мүмкіндіктері, егер оларға халықаралық алдын ала сараптама жүргізу туралы талап берілсе, халықаралық алдын ала сараптама барысында РСТ 34-бабына сәйкес өтініш берушіде болады. Сонымен қатар, өнертабыс формуласы ұлттық кезеңдегі РСТ 28 және 41-баптарына сәйкес өзгертілуі мүмкін. Барлық жағдайларда ұсынылған өзгерістер халықаралық өтінім берілген күні өтінімде қамтылғандардан аспауға тиіс.

22.

Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін қандай құжаттарды тапсыру керек?

Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін сараптама жасау ұйымына патент беруге өтінім беру қажет.

1) өнеркәсіптік үлгіге патент беру туралы өтініш өнеркәсіптік үлгінің авторлары мен атына патент сұралатын адамдар, сондай-ақ олардың тұрғылықты жері немесе орналасқан жері көрсетіле отырып, мемлекеттік немесе орыс тілінде ұсынылады;

2) өнеркәсіптік үлгінің елеулі белгілері туралы толық егжей-тегжейлі түсінік беретін бұйымның сыртқы түрінің репродукциялауға жарамды бейнелерінің жиынтығы,

3) өнеркәсіптік үлгінің сипаттамасы;

4) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат.

Өтінімге ресми сараптама жүргізгені үшін қоса алғанда, өтінімді қабылдағаны үшін ақы төленгенін растайтын құжат қоса берілуге тиіс.

23.

Бір өтінім аясында бірнеше өнеркәсіптік үлгілерді қорғауға бола ма?

Иә, мүмкін, бірақ өнеркәсіптік меншік объектілеріне сараптама жүргізу қағидаларының 54-бабының талаптарының бірі бірлік талаптарын сақтау болып табылады.

Өтінім бір өнеркәсіптік үлгіні немесе бір-бірімен байланысты өнеркәсіптік үлгілер тобын білдіреді, сондықтан олар біртұтас шығармашылық идеяны құрайды (өнеркәсіптік үлгінің бірлігі талаптары).

Өнеркәсіптік үлгінің бірлігі, егер:

- бұйымның суреттерінде бір бұйымның, оның ішінде тұтас бұйымның, оның Дербес бөлігінің, бірлесіп пайдаланылатын бұйымдар тобынан жиынтықтың (жиынтықтың) көркемдік-конструкторлық шешімі болып табылатын бір роман үлгісі ұсынылған;

- бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және 1968 жылғы 8 қазандағы Локарн келісімімен қабылданған өнеркәсіптік үлгілердің халықаралық жіктемесінің бір кіші сыныбына жататын бір бұйымның көркемдік-конструкторлық шешімдерін білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, олардың бірі тұтастай алғанда бұйымның сыртқы түрін, ал екіншісі (басқалары) сыртқы түрін айқындайды бұйымды пайдалану процесінде оның Дербес бөлігін (бөліктерін) көруге болады;

- бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және тұтастай алғанда бір бұйымның сыртқы түрін айқындайтын және ӨҮХЖ бір сыныбына жататын көркемдік-конструкторлық шешімдерді білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, бұл ретте шешімдердің әрқайсысы бұйымның сыртқы түрінің өзіндік нұсқасын, ал сыртқы түрінің негізгі эстетикалық және (немесе) эргономикалық ерекшеліктерін айқындайды нұсқалардың шешімдеріне байланысты өнімнің түрлері сәйкес келеді (нұсқалар).

24.

Түпнұсқа дизайнға құқықтық қорғауды немесе тіркеуді қалай алуға болады?

Түпнұсқа дизайнның авторы Қазақстан Республикасының Патенттік Заңының нормалары бойынша өнеркәсіптік үлгі ретінде құқықтық қорғау түрін таңдауға, сондай-ақ 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I "Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының нормалары бойынша авторлық құқықты тіркеуді жүзеге асыруға мүмкіндігі бар.

25.

Авторлық құқыққа не жатады?

ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы Заңының 7-бабына сәйкес авторлық құқық объектілеріне:

1) әдеби шығармалар;

2) драмалық және музыкалық-драмалық шығармалар;

3) сценарий туындылары;

4) хореография және пантомима шығармалары;

5) мәтіні бар немесе мәтіні жоқ музыкалық шығармалар;

6) аудиовизуалды туындылар;

7) кескіндеме, мүсін, графика және басқа да бейнелеу өнері туындылары;

8) қолданбалы өнер туындылары;

9) сәулет, қала құрылысы, дизайн және бақ-саябақ өнерінің туындылары;

10) фотографиялық туындылар және фотосуретке ұқсас тәсілдермен алынған туындылар;

11) географияға, топографияға және басқа ғылымдарға қатысты карталар, жоспарлар, эскиздер, иллюстрациялар және үш өлшемді туындылар;

12) ЭЕМ арналған бағдарламалар;

13) өзге де туындылар.

ЭЕМ-ге арналған бағдарламаларды қорғау ЭЕМ-ге арналған бағдарламалардың барлық түрлеріне (оның ішінде операциялық жүйелерге) қолданылады, олар кез-келген тілде және кез-келген нысанда, соның ішінде бастапқы мәтін мен объект кодында көрсетілуі мүмкін.

Авторлық құқық объектілеріне келесі жатады:

1) туынды туындылар (аудармалар, өңдеулер, аннотациялар, рефераттар, түйіндемелер, шолулар, сахналау, музыкалық аранжировкалар және ғылым, әдебиет және өнер туындыларын басқа да қайта өңдеу);

2) материалдарды іріктеу және (немесе) орналастыру бойынша шығармашылық еңбектің нәтижесін білдіретін жинақтар (энциклопедиялар, антологиялар, деректер базалары) және басқа да құрама туындылар.

Туынды және композициялық туындылар авторлық құқық объектілері болып табылатындығына немесе оларға негізделгеніне қарамастан авторлық құқықпен қорғалады.

26.

Қандай туындылар авторлық құқық объектілеріне жатпайды?

Ресми құжаттар (заңдар, сот шешімдері, заңнамалық, әкімшілік, сот және дипломатиялық сипаттағы өзге де мәтіндер), сондай-ақ олардың ресми аудармалары, Мемлекеттік рәміздер мен белгілер (тулар, елтаңбалар, ордендер, ақша белгілері және өзге де мемлекеттік рәміздер мен белгілер), халық шығармашылығы туындылары, ақпараттық сипаттағы оқиғалар мен фактілер туралы хабарламалар.

27.

Авторлық құқыққа қалай өтінім  беруге болады?

Өтініштерді қабылдау және "Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер мен олардың өзгерістерін енгізу" мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы жүзеге асырылады - egov.kz" және көрсетілетін қызметті берушінің ресми сайты https://qazpatent.kz/ru электрондық цифрлық қолтаңба болған кезде.

Мемлекеттік қызмет көрсету нысаны - электрондық (онлайн-беру). Төлем электронды түрде, кез-келген банктің картасы арқылы жүзеге асырылады.

28.

Авторлық құқыққа өтінімді қарау мерзімі қандай?

Мәліметтерді және олардың өзгерістерін Тізілімге енгізу уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен автордың өтінішін алған күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде немесе заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жүргізіледі.

29.

Куәлікке өзгерістер енгізуге бола ма?

Тізілімде енгізілген мәліметтердің тиесілігін, сипатын немесе мазмұнын өзгертпейтін техникалық сипаттағы қателер автордың өтінішін алған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде түзетілуі мүмкін.

30.

Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қандай?

Қазақстан Республикасында авторлық құқық автордың бүкіл өмірінде және ол қайтыс болғаннан кейін 70 жыл бойы қолданылады. Авторлық құқық, ат қою құқығы және автордың беделін қорғау құқығы мәңгілікке қорғалады.

31.

Авторлық шартты қалай тіркеуге болады?

Авторлық құқық саласындағы қолданыстағы заңнамада авторлық шартты тіркеу көзделмеген.

32.

Лицензиялық шарт нені білдіреді?

Лицензиялық шарт бойынша зияткерлік шығармашылық қызмет нәтижесіне немесе дараландыру құралына (лицензиарға) айрықша құқығы бар Тарап екінші Тарапқа (лицензиатқа) зияткерлік меншіктің тиісті объектісін белгілі бір тәсілмен уақытша пайдалану құқығын береді.

33.

Айрықша лицензия деген не?

Зияткерлік меншік объектісін пайдалану құқықтары лицензиардың оны пайдалану мүмкіндігін сақтамай және басқа тұлғаларға лицензия беру құқығынсыз.

34.

Ерекше құқықты беру туралы шарт нені білдіреді (шегініс)

Ерекше құқықты беру шарты бойынша бір Тарап өзіне тиесілі Өнеркәсіптік меншік объектісіне айрықша құқықты толық көлемде немесе ішінара екінші Тарапқа береді.

35.

Өнеркәсіптік меншік объектілеріне құқықты табыстау/беруді тіркеу қай мерзімде жүргізіледі?

Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: жеке немесе заңды тұлға (бұдан әрі - көрсетілетін қызметті алушы) құжаттар топтамасын тапсырған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде.

36.

Лицензиялық шартты, кешенді кәсіпкерлік лицензия шартын, кепіл шартын бұзу үшін не қажет

Лицензиялық шарт, кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты, кепіл шарты тараптардың өзара келісімі бойынша немесе шартта белгіленген тармақтарға сәйкес мәміле жасалған кезде бұзылуы мүмкін. Тіркеу фактісі қосымша келісім немесе тоқтату туралы өтінішхат жіберілгеннен кейін тіркеледі. Құжаттарға келісімге қатысушылар екі тарап қол қоюы керек. Құжаттарда тараптар шарттық міндеттемелердің тоқтатылған күнін белгілейді. Шартты бұзу туралы өтініш еркін нысанда беріледі.

37.

ҰЗМИ» РМК тарифтерімен қайдан танысуға болады?

«ҰЗМИ» РМК тарифтерімен «ҰЗМИ» РМК ресми сайтының «Qazpatent туралы», одан кейін «Бағалар» бөлімінде таныса аласыз немесе https://qazpatent.kz/kz/qazpatent-turaly/bagalar сілтемесі бойынша танысуға болады.

38.

Зияткерлік меншік мәселелері бойынша консультацияны қайдан алуға болады?

Зияткерлік меншік мәселелері бойынша ақпаратты "ҰЗМИ" РМК байланыс орталығынан 8 (7172) 62-15-15, 62-15-16 телефондары бойынша алуға болады.

№

Қызмет бағыты

Сұрақ

Жауап

1

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Қазақстан Республикасында «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының қолдану аясы қандай?

Осы Заңға сәйкес авторлық құқық:

1) Қазақстан Республикасының аумағында жарияланған не жарияланбаған, бiрақ авторлардың немесе олардың құқықтық мұрагерлерiнiң азаматтығына қарамастан Қазақстан Республикасының аумағында қандай да болсын объективтi нысанда болатын туындыларға қолданылады;

2) Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жарияланған не жарияланбаған, бiрақ Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегi қандай да болсын объективтi нысандағы туындыларға қолданылады және Қазақстан Республикасының азаматтары - авторлары және олардың құқықтық мұрагерлерi деп танылады

3) Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жарияланған не жарияланбаған, бiрақ Қазақстан Республикасынан тыс жерлердегi қандай да болсын объективтi нысандағы туындыларға қолданылады және авторлардың (олардың құқықтық мұрагерлерiнiң) - шетелдiктердiң, азаматтығы жоқ адамдардың Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шарттарға сәйкес авторлық құқығы бар деп танылады (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 5- б. 1-т.).

2

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Авторлық құқық қандай жұмыстарға қолданылады??

Авторлық құқық белгiлi бiр объективтi түрге ие болған:

1) жазбаша (қолжазба, машинкаға басылған, нотаға жазылған және сол сияқты);

2) ауызша (көпшiлiк алдында айтушылық, көпшiлiк алдында орындаушылық және сол сияқты);

3) үнжазба немесе бейнежазба (механикалық, сандық, магниттiк, оптикалық және сол сияқты);

4) бейнелеу (сурет, нобай, көркемсурет, жоспар, сызба, кино, телебейне - немесе фотокадрлар және сол сияқты);

5) көлемдi - кеңiстiктi (мүсiн, үлгi, макет, ғимарат, және сол сияқты);

6) өзге де нысанда жария болған да (жарияланған, жарыққа шыққан, баспадан шыққан, көпшiлiк алдында орындалған, көпшiлiк алдында көрсетiлген), жарияланбаған да туындыларға қолданылады (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 6- б. 2-т.).

3

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Авторлық құқық объектiлерi болып табылатын туындылар қандай?

Мыналар авторлық құқық объектiлерi болып табылады:

1) әдеби туындылар;

2) драмалық және музыкалық-драмалық туындылар;

3) сценарий туындылары;

4) хореография және пантомима туындылары;

5) мәтiнi бар немесе мәтiнi жоқ музыкалық туындылар;

6) дыбыс-бейнежазу туындылары;

7) кескiндеме, мүсiндеме, графика және бейнелеу өнерiнiң басқа да туындылары;

8) қолданбалы өнер туындылары;

9) сәулет, қала құрылысы, дизайн және бау-саябақ өнерi туындылары;

10) суретке түсiру туындылары және суретке түсiруге орайлас әдiстермен жасалған туындылар;

11) карталар, жоспарлар, нобайлар, безендiрулер және географияға, топография мен басқа ғылымдарға қатысты үш өлшемдi туындылар;

12) ЭЕМ-ге арналған бағдарламалар;

13) өзге де туындылар (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 7- б. 1-т.).

4

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Авторлық құқық қалай пайда болады?

Ғылым, әдебиет және өнер туындысына авторлық құқық оның жасалу фактiсiне қарай туындайды. Авторлық құқықтың пайда болуы мен жүзеге асырылуы үшiн туындыны тiркеу, туындыны өзге де арнайы ресiмдеу немесе қандай да болсын шарттылықты сақтау талап етiлмейдi.

Өздерiнiң айрықша мүлiктiк құқықтары туралы хабарлау үшiн автор және (немесе) құқық иеленушi авторлық құқықты қорғау белгiсiн пайдалануға құқылы, ол белгi туындының әр данасына қойылады және мiндеттi түрде мынадай үш элементтен тұрады:

1) қоршауға алынған латынша "С" әрпi;

2) айрықша авторлық құқықтар иесiнiң есiмi (атауы);

3) туындының алғаш жарияланған жылы (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 9- б. 1-т.).

5

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Авторлық құқық туындысын авторлық сыйақы төлемей-ақ жеке мақсатта қолдануға бола ма??

Заңды түрде жарияланған туындыны автордың немесе өзге де құқық иеленушiнiң келiсiмiнсiз және авторлық сыйақы төлемей жеке тұлғаның тек өз мақсаты үшiн және табыс алмай, осы Заңның 26-бабында көзделген реттердi қоспағанда, жалғыз дана етiп көшiрмелеуiне жол берiледi (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 18- б. 1-т.).

6

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Авторлық құқық туындыларын көпшілік алдында орындауға бола ма?

Заңды түрде жарияланған музыкалық туындыларды ресми және дiни рәсiмдер, сондай-ақ өлiктi жерлеу кезiнде көпшiлiк алдында сол рәсiмдердiң сипатына сәйкес келетiн көлемде автордың немесе өзге де құқық иеленушiнiң келiсiмiнсiз және авторлық сыйақы төлемей орындауға жол берiледi (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 22- б.).

7

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Авторлық құқық туындыларын шет елге шығаруға бола ма?

   Шетке шығарылған жағдайда республиканың ұлттық мүдделерiне зиян келтiрiлетiн, тiзбесi белгiленген тәртiп бойынша анықталатын туындыларды қоспағанда, туындының данасын автордың немесе өзге де құқық иесiнiң келiсiмiнсiз және сыйақы төлемей тек қана жеке адамның өз мақсаттары үшiн шет елге шығаруына жол берiледi (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 27- б.).

8

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қандай?

Авторлық құқық автордың бүкiл ғұмыры бойы және қайтыс болғаннан кейiн жетпiс жыл бойы күшiн сақтайды.

Авторлық құқығын, оның есiмнiң құқығын және автордың беделiн қорғау құқығын қорғауға шек қойылмайды (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 28- б. 1,2-т.).

9

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Бүркеншік атпен жарияланған туындыларға авторлық құқықтың қолданылу мерзімі?

Жасырын немесе бүркеншiк атпен жарияланған туындыға авторлық құқы ол туынды заңды түрде жарияланған күннен кейiн жетпiс жыл бойы күшiн сақтайды. Егер аталған мерзiм iшiнде жасырын немесе бүркеншiк атпен шығарылған туындының авторы өзiнiң шын есiмiн немесе оның кiм екенi ендiгi жерде күмән туғызбаса, осы баптың 1-тармағының ережесi қолданылады (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 28- б. 4-т.).

10

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Сабақтас құқықтар қалай пайда болады?

Сабақтас құқықтардың пайда болуы және жүзеге асырылуы үшiн қандай да болсын формальдылықты сақтау талап етiлмейдi. Фонограмма шығарушы және (немесе) орындаушы өз құқықтары туралы хабарлау үшiн фонограмманың әр данасында және (немесе) оның әрбiр қорбындата көрсетiлетiн және үш элементтен тұратын сабақтас құқықтарды қорғау белгiсiн пайдалануға құқылы, олар:

1) қоршауға алынған латынша Р әрпi: Р;

2) айрықша сабақтас құқықтар иесiнiң есiмi (атауы);

3) фонограмманың алғаш жарияланған жылы (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 35- б. 4-т.).

11

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Сабақтас құқықтардың қолданылу аясы қандай?

Орындаушының құқықтары осы Заңға сәйкес мына жағдайларда, егер:

1) орындаушы Қазақстан Республикасының азаматы болса;

2) орындаушылық, қойылым алғаш рет Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асырылса;

3) орындаушылық, қойылым осы баптың 2-тармағының ережелерiне сәйкес қорғалатын фонограммаға жазылса;

4) фонограммаға жазылмаған орындаушылық, қойылым осы баптың 3-тармағының ережелерiне сәйкес қорғалатын эфирлiк немесе кәбiлдiк хабар тарату ұйымының хабарына енгiзiлген болса, танылады. (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 36- б. 1-т.).

12

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы мемлекеттік тіркеу туралы

Орындаушыға қандай жеке мүліктік емес және мүліктік құқықтар тиесілі?

Осы Заңда көзделген реттердi қоспағанда, орындаушыға мынадай мүлiктiк емес жеке және мүлiктiк құқықтар:

1) есiмiнiң құқығы;

2) орындаушылықты немесе қойылымды орындаушының ар-намысына және қадiр-қасиетiне нұқсан келтiре алатын кез келген бұрмалаудан немесе өзге де қолсұғушылықтан қорғалу құқығы (беделiн қорғау құқығы);

3) орындаушылықты немесе қойылымды пайдаланудың әрбiр түрi үшiн сыйақы алу құқығын қоса, кез-келген түрде пайдалану құқығы берiледi  (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 37- б. 1-т.).

13

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Фонограмма жасаушының қандай құқықтары бар?

Фонограмма жасаушыға өз фонограммасы жөнiнде, осы Заңда көзделгендердi қоспағанда, фонограмманы пайдаланудың әрбiр түрi үшiн сыйақы алу құқығын қоса, фонограмманы кез-келген нысанда пайдалануға айрықша құқықтар берiледi.

Фонограмманы пайдалануға айрықша құқықтар мынадай iс-әрекеттердi:

1) фонограмманы тiкелей немесе жанама түрде кез келген нысанда қайта шығаруды;

2) меншiк құқығын сату немесе өзгеше беру арқылы фонограмманың түпнұсқасы мен даналарын таратуды, оның iшiнде импорттауды;

3) фонограмманы шығарушы немесе оның рұқсаты бойынша жүзеге асырылған оны таратудан кейiн де фонограмманы прокатқа (жалға) берудi;

4) фонограмманы қайта жасауды немесе кез келген тәсiлмен өңдеудi;

5) фонограмманы жалпы жұрттың назарына жеткiзудi жүзеге асыру, жүзеге асыруға рұқсат ету немесе тыйым салу құқығын бiлдiреді  (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 38- б. 1,2-т.).

14

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Сабақтас құқықтардың қолданылу мерзімі қандай?

Осы тарауда көзделген орындаушыға қатысты құқықтар алғашқы орындалудан немесе қойылымнан кейiн жетпiс жыл бойы күшiн сақтайды. Осы Заңның 37-бабында белгiленген орындаушының есiмiн, орындаушылықты немесе қойылымды кез-келген бұрмалаудан немесе орындаушының ар-намысына және қадiр-қасиетiне нұқсан келтiруi мүмкiн өзге де қол сұғушылықтан қорғау құқықтарының қорғалуына шек қойылмайды(Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 42- б. 1-т.).

15

Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы

Ұжымдық негізде мүліктік құқықтарды басқаратын ұйымдардың қызметі қандай?

Кез келген автор, оның мұрагерi немесе осы Заңның 2 және 3-тарауларына сәйкес қорғалатын авторлық және сабақтас құқықтардың өзге де иесi өздерiнiң мүлiктiк құқықтарын мүлiктiк құқықтарды ұжымдық негiзде басқаратын ұйымға беруге құқылы, ал ұйым, егер құқықтардың мұндай санатын басқару осы ұйымның жарғылық қызметiне жататын болса, бұл құқықтарды ұжымдық негiзде жүзеге асыруды өз мойнына алуға мiндеттi. Аталған ұйымдардың ұжымдық негiзде басқару үшiн алынған туындыларды және сабақтас құқықтардың объектiлерiн пайдалануға құқығы жоқ (Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңының 44- б. 1-т.).

Лицензиялық шартты, кешенді кәсіпкерлік лицензия шартын, кепіл шартын бұзу үшін не қажет

ҰЗМИ» РМК тарифтерімен қайдан танысуға болады?

№

Направление деятельности

Вопрос

Ответ

1

Нотариат

Нотариаттық әрекеттер қайда жасалады?

Нотариаттық іс-әрекеттер нотариаттық кеңсенің үй-жайында, үй-жайдан тыс жерлерде де жасалуы мүмкін (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 2т.).

2

Нотариат

Барлық нотариаттық әрекеттер қайда тіркеледі?

Барлық нотариаттық іс-әрекеттер БНАЖ электрондық тізілімінде тіркеледі (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 23т.).

3

Нотариат

Мүгедектермен нотариаттық іс-әрекеттер жасаудың тәртібі қандай ?

Егер нотариаттық іс-әрекет жасауды өтінген адам керең, мылқау немесе керең әрі мылқау болса, онда нотариаттық іс-әрекет жасау кезінде мәмілеге қатысушы керең, мылқау, керең әрі мылқау адаммен түсінісе алатын кез-келген адам қатысады және мәміленің мазмұны нотариаттық әрекет жасауға келген адамның ниетіне сәйкес екендігін өзі қол қоюмен куәландырады. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 11т.).

4

Нотариат

Нотариус құжаттағы орфографиялық қателерді түзете ала ма?

Нотариаттық куәландырылған құжатта нотариус азаматтық құқықтар мен міндеттерді өзгертуді, тоқтатуды болдырмайтын, сондай-ақ үшінші тұлғалардың мүдделерін заңмен қорғайтын құқықтарына қатысты емес орфографиялық, грамматикалық немесе техникалық қателіктерді түзетуі мүмкін, куәландыратын жазбаның соңында нотариустың қолы мен мөрі қойылады (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 17т.).

5

Нотариат

Жоғалған құжаттардың телнұсқаларын қалай алуға болады?

Нотариаттық іс-әрекеттер туралы мәліметтер, нотариаттық куәландырылған көшірмелер, сондай-ақ нотариустар берген құжаттар жеке және заңды тұлғаларға тапсырмасы бойынша нотариаттық іс-әрекет жасалынған адамның немесе олардың уәкілетті адамдарының атынан беріледі.

Нотариус куәландырған немесе берген құжаттар жоғалған жағдайда заңды және жеке тұлғалардың жазбаша өтініштері бойынша олардың атынан немесе тапсырмасы бойынша осы нотариаттық іс-әрекет жасалған, не олардың уәкілетті адамдарының жоғалған құжаттардың телнұсқалары беріледі. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 27т.).

6

Нотариат

Кәмелетке толмағандармен мәміле жасау тәртібі қандай?

Кәмелеттік жасқа жетпеген немесе қорғаншы немесе қамқоршысы бар басқа тұлғалардың мүлкінің кемуіне әкеп соқтыратын кез-келген мәмілелерді жасаған кезде осындай мәмілені жасауға қорғаншы және қамқоршы органның келісімін талап ету қажет (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 36т.).

7

Нотариат

Сыйға тарту шартын жоюға бола ма?

Егер сыйға тарту шартында сыйға тартушының, ол сыйды алушыдан кейін өмір сүрген жағдайда, сыйға тартудың күшін жою құқығы көзделген болса, нотариус сыйға тартушының жазбаша өтініші бойынша, БНАЖ арқылы "АХАЖ" тіркеу пункті" ақпараттық жүйесінен сыйды алушының қайтыс болған фактісінің тіркелуін тексереді, сондай-ақ "Жылжымайтын мүлік тіркелімі" мемлекеттік деректер қорынан жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) және олардың техникалық сипаттамалары туралы мәліметтерді алады. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 40 т.).

8

Нотариат

Көлік құралын сату үшін қандай құжаттар қажет?

Көлік құралын иеліктен айыру шартын куәландырған кезде нотариус мыналарды талап етеді:

1) көлік құралын мемлекеттік тіркеу туралы куәлікті;

2) тіркеуші органдардың кепілдерінің және өзге де ауыртпалықтарының жоқ екендігі туралы анықтамасы не тіркеуші органның көлік құралын тіркеуден шығарғаны туралы белгісі;

3) тараптардың жұбайларының иеліктен айыруға (егер ол бірлескен некеде тұрған кезінде сатып алынған мүлік болса) немесе осы мүлікті сатып алуға нотариаттық куәландырылған келісімі немесе меншік иесінің және (немесе) сатып алушының иеліктен айыратын мүлікті сатып алған кезде некеде тұрмағаны туралы нотариаттық куәландырылған өтініші (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 61т.).

9

Нотариат

Неке шарты қандай нысанда жасалады?

Некеге отыратын (ерлі-зайыпты болатын) адамдардың келiсiмi немесе ерлi-зайыптылардың некедегi (ерлі-зайыптылықтағы) және (немесе) ол бұзылған жағдайдағы мүлiктiк құқықтары мен мiндеттерiн айқындайтын келiсiм неке шарты деп танылады. Неке шарты жазбаша түрде жасалады және міндетті түрде нотариалды куәландырылуға жатады. Неке шарты "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 39-43-баптарының нормаларына сәйкес жасалады. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 84т.).

10

Нотариат

Өсиетті қалай жоюға болады?

Өсиеттің: 1) өзі бұрын жасаған өсиеттен толық бас тарту туралы нотариусқа өтініш беру; 2) жаңа өсиет жасау жолымен күшінің жойылуы мүмкін (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 98т.).

11

Нотариат

Аутопсияның тәртібі қандай?

Құпия өсиетті куәландырған не сақтаған нотариус, өсиетті жария ету күнін, орнын және уақытын және мазмұнын ашуды тағайындайды. Нотариус конверттерді ашады және өсиет қалдырушының қайтыс болуы туралы куәлік немесе хабарлама берілген күннен бастап он күннен кешіктірмей өсиетте қамтылған мәтінді жария етеді.

Құпия өсиеттің ашылу және мазмұнының жария ету күні, уақыты мен орны туралы нотариус тұратын жері өзіне белгілі заң бойынша мұрагерлерге хабардар етеді. Егер мұрагерлердің тұрғылықты жері белгісіз болса, нотариус бұл туралы Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таратылатын бұқаралық ақпарат құралдары арқылы хабарлайды (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 100-2т.).

12

Нотариат

Нотариус ақшаны депозит шартымен қабылдай ала ма?

Заңнамада көзделген жағдайларда нотариус ақшаларды борышкерден депозит жағдайында, ал бағалы қағаздарды нотариустың атына сақтау жағдайында қабылдайды. Ақшаларды депозит жағдайында енгізу немесе бағалы қағаздарды нотариустың атына сақтау міндеттемені орындау болып табылады. Нотариус ақша түскені туралы кредиторға хабарлайды және оның талабы бойынша оған тиесілі ақшаны береді.  Егер депозитке ақша енгізу Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 291-бабы 1-тармағының екінші бөлігінде белгіленген тәртіппен жүзеге асырылса, нотариус кредиторға оның тараптары арасындағы шартта белгіленген тәртіппен ақша береді. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 189т.).

13

Нотариат

Мемлекетке өсиет бойынша мұрагерлік мұраның тәртібі қандай?

Мұра өсиет бойынша мұралық ету тәртібімен мемлекетке өткенде мұраға құқық туралы куәлік тиісті мемлекеттік (салық) органына табыс етіледі, ол алты ай мерзімнен бұрын берілмеуі тиіс (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 127т.).

14

Нотариат

Тұқым қуалайтын беріліс дегеніміз не?

Егер заң және өсиет бойынша мұрагер мұра ашылған соң алты ай ішінде заңда белгіленген мерзім ішінде оны қабылдауға үлгермей қайтыс болып кетсе, мұраның оған қатысты үлесін қабылдау құқығы оның мұрагерлеріне ауысады (мұрагерлік трансмиссия) (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 137т.).

15

Нотариат

Бірлескен меншіктегі үлесіңізді қалай бөлуге болады?

Мүлкі ортақ бірлескен меншікте тұрған адамдардың бірлескен жазбаша өтініші бойынша нотариус ортақ мүліктегі үлесті алуды қалаған адамға немесе адамдарға осындай үлеске меншік құқығы туралы куәлік береді (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 147т.).

16

Нотариат

Ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкіндегі үлеске меншік құқығы туралы куәлікті алудың тәртібі қандай?

Жұбайлардың ортақ мүлкіндегі үлеске меншік құқығы туралы куәлік берген кезде нотариус мыналарды:

1) неке қию туралы куәлігін, егер неке бұзылған жағдайда, не бұзу туралы куәлік немесе уәкілетті органнан неке қиылған күні көрсетілген анықтама;

2) жылжымайтын мүлікке құқық белгілейтін құжаттарын;

3) автокөлік құралын мемлекеттік тіркеу туралы куәлігін (техникалық төлқұжаты);

4) жұбайлар мүлкінің құрамы мен мөлшерін растайтын өзге де құжаттарды талап етеді (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 148т.).

17

Нотариат

Қандай жағдайларда нотариус құжаттың мәтінін дауыстап оқиды?

Егер нотариаттық іс-әрекет жасауды өтінген адам керең, мылқау немесе керең әрі мылқау болса, онда нотариаттық іс-әрекет жасау кезінде мәмілеге қатысушы керең, мылқау, керең әрі мылқау адаммен түсінісе алатын кез-келген адам қатысады және мәміленің мазмұны нотариаттық әрекет жасауға келген адамның ниетіне сәйкес екендігін өзі қол қоюмен куәландырады (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 11т.).

18

Нотариат

Құжаттарды аударудың дұрыстығын қалай куәландыруға болады?

Егер нотариус құжат жазылған тілді немесе құжаттың оның ішінде нотариаттық куәландырылған мазмұнын аудару қажет болған тілді білмесе аударманы аудармашы жасайды.

Бұл ретте нотариус осы Ереженің 5-тармағының талаптарына сәйкес, аудармашының жеке басын анықтайды.

Аудармашының өкілеттілігі мына құжаттардың бірімен расталады:

- жоғары білімі туралы дипломы, жоғары білімі туралы дипломға қосымшасы, аудармашы біліктілігін растайтын сертификаты, еңбек шарты, аудармашы қызметіне қабылданғаны туралы бұйрығы (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 182т.).

19

Нотариат

Нотариус бағалы қағаздарды сақтай ала ма?

Нотариус Заңның 93-бабына сәйкес құжаттар мен бағалы қағаздарды жазбаша өтініш негізінде сақтауға қабылдайды (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 200т.).

20

Нотариат

Атқарушы жазба жасау үшін қандай құжаттар қажет?

Нақты тұтынылған көрсетілетін қызметтер (электр-, газ-, жылу-, сумен жабдықтау және басқалар) үшін жария шарттар, сондай-ақ белгіленген тарифтерге сәйкес төлеу мерзімі басталған көрсетілетін қызметтер үшін өзге шарттар негізінде берешекті өндіріп алу туралы міндеттеме бойынша берешекті өндіріп алу үшін: өндіріп алушы куәландырған жеке шарттың көшірмесі не өндіріп алушының ресми сайтында орналастырылған жария шарт (оның мазмұнымен танысу үшін ұсынылады).

Қызметтер үшін төлем бойынша берешек сомасын есептеу туралы құжат (өндіріп алушы куәландырған берешек сомасының есебімен жеке шоттың көшірмесі немесе өндіріп алушы куәландырған жеке шоттан үзінді).  Құжатта берешекті төлеу мерзімі туралы, төлем енгізу жөніндегі міндеттің пайда болу күні туралы, берешек сомасы туралы мәліметтер қамтылады. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 223т. 7)т.).

№

Қызмет бағыты

Сұрақ

Жауап

1

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс жүргізу тілі қалай белгіленеді?

Атқарушылық іс жүргізу және оны жүргізумен байланысты іс-қағаздарын жүргізу тілі сот шешімінің немесе орындауға жататын өзге де құжаттың тілі ескеріле отырып белгіленеді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 8- б.).

2

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс-әрекеттер жасау кезінде келтірілген шығыстарды өтеу туралы сот орындаушысының қаулысын ұсыну мерзімі қандай?

Атқарушылық іс – әрекеттер жасау кезінде шеккен шығыстарды өтеу туралы сот орындаушысының қаулысын ұсыну мерзімі-үш жыл ішінде (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 11-б. 1-т. 8)-т.).

3

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Қылмыстық теріс қылық және (немесе) қылмыс үшін атқару парақтары қандай мерзімде көрсетілуі мүмкін?

Қылмыстық теріс қылық және (немесе) қылмыс үшін айыппұл өндіріп алу туралы атқару парақтары үкім заңды күшіне енгеннен кейін: қылмыстық теріс қылық үшін сотталған кезде бір жыл ішінде; ауырлығы аз қылмыс үшін сотталған кезде үш жыл ішінде; ауырлығы орташа қылмыс үшін сотталған кезде алты жыл ішінде; он жыл ішінде орындалуы мүмкін ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталған кезде; он бес жыл ішінде аса ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталған кезде (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 11-б. 1-т. 11)-т.).

4

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Заңды күшіне енгеннен кейін атқарушылық құжаттар мәжбүрлеп орындау үшін қандай мерзімде ұсынылуы мүмкін?

Осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген құжаттарды қоспағанда, атқарушылық құжаттар заңды күшіне енгеннен кейін бес жұмыс күнінен ерте емес мәжбүрлеп орындауға ұсынылуы мүмкін (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 11-б. 1-1-т.).

5

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық құжатты орындауға ұсыну үшін өткізіп алған мерзімді қалпына келтіруге бола ма?

Атқарушылық құжатты орындауға ұсыну үшін мерзімді өткізіп алған өндіріп алушы сот актісін шығарған сотқа немесе орындалған жері бойынша сотқа өткізіп алған мерзімді қалпына келтіру туралы өтінішпен жүгінуге құқылы. Сот атқару парағын, сот бұйрығын орындауға ұсыну үшін мерзімді өткізіп алу себептерін дәлелді деп таныған жағдайда, мерзім қалпына келтірілуі мүмкін (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 13- б. 1,2-т.).

6

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс жүргізу тараптарының өкілдері қандай өкілеттіктерге ие?

Атқарушы іс жүргізудегі өкіл өкілдік берілген атынан сенімхатпен берілген өкілеттіктер шегінде атқарушылық іс жүргізуге байланысты барлық әрекеттерді жасайды. Өкілге берілетін сенімхатта өкілдің мынадай әрекеттерді жасауға өкілеттігі арнайы айтылуға тиіс:

1) атқарушылық құжатты ұсыну және кері қайтарып алу;

2) өкілеттіктерді басқа адамға беру (қайта сенім білдіру);

3) сот орындаушысының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) немесе шешімдеріне шағымдану;

4)берілген мүлікті (оның ішінде ақшаны) алу;

5) бітімгершілік келісім жасасу (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 19- б. 1,2-т.).

7

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс жүргізуде кім өкіл бола алмайды?

Он сегіз жасқа толмаған немесе қорғаншылықта немесе қамқоршылықта тұрған адамдар атқарушылық іс жүргізуде өкіл бола алмайды. Судьялар, прокурорлар, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, өкілді органдардың депутаттары, уәкілетті органның және оның аумақтық бөлімшелерінің, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Аппаратының қызметкерлері, сондай-ақ олардың жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) тиісті ұйымдардың уәкілетті өкілдері немесе заңды өкілдері ретінде атқарушылық іс жүргізуге қатысқан жағдайларды қоспағанда, атқарушылық іс жүргізуде өкіл бола алмайды. Егер осы іс бойынша мүдделері өкілдіктің мүдделеріне қайшы келетін адамдарға, сондай-ақ егер ол сот орындаушысының жұбайы (зайыбы) немесе жақын туысы болып табылса, адам өкіл бола алмайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 20- б. 1,2-т.).

8

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Қандай жағдайларда атқарушылық іс жүргізуге қатысушылар атқарушылық іс-әрекеттер туралы алдын ала хабардар етілмейді?

Атқарушылық құжат дереу орындалуға жататын жағдайларда, сондай-ақ мүлікке тыйым салу және өзге де қамтамасыз ету шараларын қабылдау кезінде сот орындаушысы Атқарушылық іс жүргізуге қатысушыларды бұл туралы алдын ала хабардар етпей атқарушылық іс-әрекеттер жасауға және мәжбүрлеп орындау шараларын қолдануға құқылы (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 27-б. 1-т.).

9

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Борышкерді қалай іздеуге салуға болады?

Борышкердің болатын жері белгісіз болған кезде сот орындаушысы ішкі істер органдары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет, экономикалық тергеу қызметі арқылы борышкерге іздеу салуды жариялау туралы қаулымен атқарушылық құжат орындалатын жердегі прокуратура органдарына жүгінуге міндетті. Борышкерге іздеу салу жарияланған және оның өндіріп алуды қолдануға болатын мүлкі болмаған кезде атқарушылық іс жүргізу тоқтатыла тұрады.

Борышкердің орналасқан жері белгілі болған немесе оның мүлкі анықталған кезде атқарушылық іс жүргізу қайта басталады.

Борышкерге iздеу салуды прокурордың санкциясымен Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен iшкi iстер органдары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет, экономикалық тергеу қызметі жүзеге асырады.

Борышкерге iздеу салу жөнiндегi шығыстар атқарушылық әрекеттер жасау жөнiндегi шығыстарға жатады және борышкерден мемлекеттік бюджетке сот арқылы өндiрiп алынуға тиiс.

Борышкерге iздеу салу жөнiндегi шығыстар іздеу салуды жүзеге асыратын органдардың өтініші негізінде айқындалады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 45-б.).

10

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Қайтарылған атқару құжатын өндіріп алуға қайта беруге бола ма?

Атқарушылық құжатты өндiрiп алушыға қайтару заңда белгiленген атқарудың ескіру мерзiмi шегiнде осы құжатты орындауға қайталап ұсынуға кедергi болып табылмайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 48-б. 2-т.).

11

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке қандай ауыртпалықтар мемлекеттік тіркеуге жатады?

Жылжымайтын мүлікке құқықтардың мынадай ауыртпалықтары құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады:1) кемінде бір жыл мерзімге пайдалану құқығы, соның ішінде жалға беру, өтеусіз пайдалану, сервитуттар, өмір бойы қарауында ұстау құқығы, рента;

2) сенімгерлікпен басқару құқығы, оның ішінде қорғаншылық, қамқоршылық кезінде, мұралық құқық қатынастарында, банкроттықта және басқаларында сенімгерлікпен басқару құқығы;

3) кепіл;

4) тыйым салу;

5) мемлекеттік органдардың өз құзыреті шегінде жылжымайтын мүлікті пайдалануға, оған билік етуге немесе белгілі бір жұмыстарды орындауға шектеу қоюы (тыйым салуы);

6) басым мүдделерді қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жылжымайтын мүлікке құқықтардың өзге ауыртпалықтары (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 5-б.).

12

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрда қандай ауыртпалықтар міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайды?

 Құқықтық кадастрда міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын басым мүдделер:

1) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген жалпы ережелер мен тыйым салулар ретіндегі ауыртпалықтар;

2) нормативтік құқықтық актілердің негізінде туындайтын құқықтар (құқықтар ауыртпалықтары), оның ішінде жалпыға қолжетімді жабық емес жер учаскелерінде болу және олардан жаяу өту құқығы, жария сервитуттар;

3) кемінде бір жыл мерзімге жер пайдалану құқығы;

4) бөтен жылжымайтын мүлікті бір жылдан аз мерзімге пайдалану құқығы, соның ішінде бір жылдан аз мерзімге жалдау, өтеусіз пайдалану құқығы, сервитуттар;

5) электр беру желілеріне, телефон және телеграф желілеріне және бағандарға, құбырларға, геодезиялық пункттерге және қоғамдық мұқтаждарға байланысты басқа да коммуникациялық желілерге адамдардың қол жеткізу және көлік өту құқығы;

6) иелену мерзімінің ескіруіне орай іс жүзіндегі иесінің жылжымайтын мүлікке меншік құқығын белгіленген тәртіппен танығанға дейін құқық иесі болып табылмайтын адамдардың жылжымайтын мүлікті іс жүзінде иеленуі;

7) мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үй-жайларын пайдалану құқығы немесе жергілікті атқарушы органдардың жеке меншік тұрғын үй қорынан жалға алған тұрғын үй-жайларын пайдалану құқығы болып табылады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 8-б.).

13

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу және ғимараттарды, құрылысжайларды және (немесе) олардың құрамдастарын мемлекеттік техникалық зерттеп-қарау үшін тіркеуші орган өндіретін және (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағалары кім белгілейді?

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды, оның ішінде жеделдетілген тәртіппен мемлекеттік тіркегені және ғимараттарды, құрылысжайларды және (немесе) олардың құрамдастарын мемлекеттік техникалық зерттеп-қарағаны үшін тіркеуші орган өндіретін және (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағалары уәкілетті органмен және монополияға қарсы органмен келісу бойынша "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының қызметін ұйымдастыруды және үйлестіруді жүзеге асыратын уәкілетті органның шешімімен белгіленеді  (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 10-б. 2-т.).

14

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрдың құрамына не кіреді?

 Құқықтық кадастр:

1) тіркеуге келіп түсетін құжаттарды есепке алу кітабынан;

2) тіркеу парақтарынан;

3) құқықтық кадастрдан мәліметтер беруге сұрау салуларды есепке алу кітабынан;

4) тіркеу істерінен;

6) ақпараттық жүйеден тұрады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 12-б.).

15

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрдан алынған мәліметтер кімге қолжетімді?

Жылжымайтын мүліктің нақты объектісі бойынша ақпарат және жеке немесе заңды тұлғаның тіркеуші орган куәландырған, өзіндегі жылжымайтын мүлік объектілеріне құқықтары (құқықтар ауыртпалықтары) туралы жинақталған деректер құқық иесінің (уәкілетті өкілдің) сауалдары бойынша және:

1) адвокаттардың;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес жүргізуінде жатқан қылмыстық, азаматтық, әкімшілік істер бойынша құқық қорғау, сот органдарының;

3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес жүргізуінде жатқан атқарушылық құжаттар бойынша сот орындаушыларының;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес мемлекеттік кіріс органдарының және басқа да мемлекеттік органдардың;

5) нотариустардың, мұрагерлердің;

6) оңалту және банкроттық рәсімдері шеңберінде уақытша, банкроттықты және оңалтуды басқарушылардың, мәжбүрлеп таратылатын заңды тұлғаның тарату комиссиясының (таратушының);

6-1) Қазақстан Республикасы азаматының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру немесе сот арқылы банкроттығы рәсімдерінің шеңберінде қаржы басқарушыларының;

7) қорғаншылық және қамқоршылық органдарының;

8) егер осы баптың 3-1 және 3-2-тармақтарында өзгеше көзделмесе, құқық иесінің жазбаша келісімімен өзге де тұлғалардың уәжді сауалдары бойынша беріледі (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 17-б.3-т.).

16

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрда қандай мәліметтер тіркелуге жатады?

Құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге:

1) осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, жылжымайтын мүлік объектісінің құқықтық кадастрды жүргізу үшін қажетті сәйкестендіру сипаттамаларының өзгеруі;

2) құқықтық кадастрдың тіркеу парағында қамтылған құқық иесі туралы мәліметтердің өзгеруі;

3) заңнамалық актінің негізінде құқық түрінің өзгеру жағдайын қоспағанда, құқық түрінің өзгеруі;

4) егер олар тіркеу парағында қамтылған мәліметтерге қатысты болса, жылжымайтын мүлік объектісіне белгіленген құқықтардың көлеміне әсер етсе немесе олар тараптардың келісімі бойынша тіркелуге тиіс болса, шарттар талаптарының өзгеруі жатады;

5) егер, бұл осы Заңда, өзге де заңнамалық актілерде немесе тараптардың келісімінде көзделсе, өзге өзгерістер құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 6-б.1-т.).

17

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Мемлекеттік органдардың шешімі бойынша болған жылжымайтын мүліктің сәйкестендіру сипаттамаларының өзгерістері тіркелуге жатады ма?

 Жылжымайтын мүліктің сәйкестендіру сипаттамаларының өзгеруі мемлекеттік органдардың шешімі бойынша болған жағдайда, оның ішінде елді мекендердің атауы, көшелердің аты, сондай-ақ үйлер мен өзге де құрылыстардың реттік нөмірлері (мекенжайы) өзгерген кезде немесе Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысын реформалауға байланысты кадастрлық нөмірлер өзгерген кезде мұндай өзгерістерді тіркеу құқық иеленушіге жүктеле алмайды және өтеусіз жүзеге асырылады.

Жылжымайтын мүліктің сәйкестендіру сипаттамаларының мемлекеттік органдардың шешімі бойынша, оның ішінде елді мекендердің атауы, көше аттары, сондай-ақ ғимараттар мен өзге де құрылыстардың реттік нөмірі (мекенжайы) өзгерген кезде болған өзгерістерін мемлекеттік тіркеу мемлекеттік ақпараттық жүйелерді интеграциялау арқылы жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 6-б.2-т.).

18

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтар қай сәттен бастап пайда болады?

 Осы Заңның 4, 5 және 6-баптарына сәйкес құқықтық кадастрда міндетті мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымайтын мүлікке құқықтар (құқықтар ауыртпалықтары), егер осы Заңда және өзге де заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, олар мемлекеттік тіркелген сәттен бастап туындайды.

Егер тіркеуден бас тартылмаса, мемлекеттік тіркеу сәті болып өтініш берген сәт танылады.

Электрондық тіркеу кезінде жылжымайтын мүлікке құқықты (құқық ауыртпалығын) мемлекеттік тіркеу кезі тіркеуші органның жүргізілген тіркеу туралы хабарлама жіберуі арқылы оның туындауын, өзгеруін немесе тоқтатылуын растау кезі болып табылады  (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 7-б.1-т.).

19

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы уәкілетті органның құзыретіне не кіреді?

Уәкілетті орган:

1) тіркеуші органның қызметіне мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады;

2) құқықтық кадастрды қолдауға қойылатын талаптарды және құқықтық кадастрға қол жеткізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

4) жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы статистикалық және өзге де есептік ақпаратты беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

4-1) жылжымайтын мүлік объектілерін мемлекеттік техникалық зерттеп-қарау жөніндегі нұсқаулықты әзірлейді және бекітеді;

4-2) жер ресурстарын басқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық паспортының нысанын әзірлейді және бекітеді;

4-3) жер ресурстарын басқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен бірлесіп, жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының ақпараттық жүйесін жүргізу және пайдалану тәртібін әзірлейді және бекітеді;

5) Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 18-1-б).

20

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы тіркеуші органның құзыретіне не кіреді?

Тіркеуші орган:

1) құқықтық кадастрды қолдауға қойылатын талаптардың және құқықтық кадастрға қол жеткізу қағидаларының сақталуын қамтамасыз етеді;

2) уәкілетті органға қағидаларға сәйкес жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы статистикалық және өзге де есептік ақпаратты береді;

енгiзiледi) Заңымен;
4) құқықтық кадастрға мәліметтерді енгізудің анықтығын қамтамасыз етеді;

5) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 18-2-б).

№

Қызмет бағыты

Сұрақ

Жауап

1.

Зияткерлік меншік

Сауда белгісін қалай тіркеуге болады?

Тауар таңбасын тіркеу үшін өтінімді ресімдеп, оны ҚР ӘМ "Ұлттық зияткерлік меншік институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына (бұдан әрі мәтін бойынша - "ҰЗМИ" РМК) беру қажет.

Тауар таңбасын тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында көрсетілген.

Өтінімге сараптаманы "ҰЗМИ "РМК кезең-кезеңімен жүргізеді:

- алдын ала сараптама

- толық сараптама (Сараптама мерзімдері "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабында белгіленген).

Тауар таңбасын тіркеуге байланысты заңдық маңызы бар іс-әрекеттер жасағаны үшін төлем ҚР ӘМ "ҰЗМИ" РМК директорының 2023 жылғы "29 "маусымдағы № 221 нқ бұйрығымен бекітілген "ҰЗМИ" РМК іске асыратын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің бағасына" сәйкес белгіленеді.

2.

Тауар таңбасын тіркеу үшін қандай құжаттарды ұсыну қажет?

Тауар таңбасын тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында белгіленген.

1. Өтінім бір тауар белгісіне қатысты болуы керек.

2. Өтінім үлгілік бланкіде ұсынылуы және мыналарды қамтуы тиіс:

1) Өтініш берушіні, сондай-ақ оның орналасқан жерін немесе тұрғылықты жерін көрсете отырып, белгіге сараптама жүргізу туралы өтініш;

2) мәлімделген белгі;

3) Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің халықаралық сыныптамасына сәйкес тауарлардың және (немесе) көрсетілетін қызметтердің тізбесі.

3. Өтінімге келесі қоса берілуі тиіс:

1) сараптама жүргізу жөніндегі сараптама ұйымының қызметтеріне ақы төленгенін растайтын құжат (бір мезгілде алдын ала және толық сараптама үшін). Төлем мөлшері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді;

2) іс қағаздарын өкіл арқылы жүргізген жағдайда сенімхат;

3) ұжымдық тауар белгісін өз атына тіркеуге уәкілетті ұйымның атауын, осы белгіні тіркеу мақсатын, осы белгіні пайдалануға құқығы бар субъектілердің тізбесін, ұжымдық деп белгіленетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің тізбесі мен бірыңғай қасиеттерін немесе өзге де сипаттамаларын қамтитын ұжымдық тауар белгісінің жарғысы (ұжымдық тауар белгісіне өтінім берілген жағдайда) пайдалану шарттары, оны пайдалануды бақылау тәртібі, ұжымдық тауар белгісі жарғысының ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілік.

3.

Тауар белгісін тіркеуге кім өтініш бере алады?

Өтінімді өтініш беруші немесе оның өкілі береді.

1. Өтініш беруші - тауар таңбасын (5 т.) тіркеуге өтінім берген заңды немесе жеке тұлға.) "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы).

2. Өтініш берушінің өкілі - Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 167-бабының талаптарына сәйкес ресімделген сенімхат негізінде әрекет ететін патенттік сенім білдірілген өкіл немесе өзге де өкіл.

4.

Тауар таңбасын сараптау мерзімі қандай?

Сараптама мерзімі:

1. алдын ала сараптама - өтінім берілген күннен бастап бір ай ішінде;

2. толық сараптама - өтінім берілген күннен бастап жеті ай ішінде.

5.

Тауар белгісіне наразылық қанша уақытта қарастырылады?

"Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 2-тармағына сәйкес), өтінімді қабылдаған жағдайда сараптама ұйымы толық сараптама жүргізеді, оның нәтижелері бойынша өтінім берушіге тауар таңбасын тіркеу, алдын ала ішінара тіркеу немесе тіркеуден алдын ала бас тарту туралы сараптама қорытындысы жіберіледі.

Өтініш беруші оған бас тарту немесе ішінара тіркеу туралы алдын ала сараптамалық қорытынды жіберілген күннен бастап үш ай мерзімде дәлелді қарсылықты ұсынуға құқылы, оны қарау нәтижелері бойынша сараптамалық ұйым қарсылық келіп түскен күннен бастап үш ай ішінде түпкілікті қорытынды шығарады.

6.

Тауар белгісіне куәліктің қолданылу мерзімі қандай?

"Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқаулар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабының 1-тармағына сәйкес), тауар таңбасын тіркеу өтінім берілген күннен бастап он жыл бойы қолданылады.

7.

Тауар белгілерін халықаралық тіркеу жүйесінде қандай артықшылықтары бар?

Мадрид жүйесі - бұл бүкіл әлем бойынша сауда белгілерін тіркеу мен басқарудың ыңғайлы және үнемді механизмі. Тауар таңбасын тіркеуге бір халықаралық өтінім беру және баждардың бір жиынтығын төлеу 130 елден қорғау сұрауға мүмкіндік береді. Бірыңғай орталықтандырылған жүйе арқылы жаһандық сауда белгілері портфолиосына өзгертулер енгізіңіз, жаңартыңыз немесе кеңейтіңіз. Өтінімді қарау мерзімі 12 айдан 18 айға дейін.

8.

Халықаралық өтінімді қайда беру керек?

Халықаралық өтінім шыққан елдің ведомствосына беріледі. Ведомство халықаралық өтінімде көрсетілген белгінің базалық тіркеумен немесе базалық өтініммен толық сәйкес келетіндігін, халықаралық өтінім бойынша өтінім берушінің базалық тіркеудің немесе базалық өтінімнің иесімен бірдей тұлға екендігін, сондай-ақ халықаралық өтінім бойынша тауарлар мен көрсетілетін қызметтер тізбесінің тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сол тізбесіне сәйкес келетіндігін куәландырады, ол негізгі өтінімде немесе негізгі тіркеуде көрсетілген. Осыдан кейін халықаралық өтінімді шыққан елдің ведомствосы халықаралық бюроға жібереді.

9.

Өнертабысқа патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек?

Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 17-бабының 2-тармағына сәйкес өнертабысқа өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс:

1) өнертабыс авторларын және атына қорғау құжаты сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, күзет құжатын беру туралы өтініш;

2) тиісті білім саласындағы маманның жүзеге асыруы үшін жеткілікті толықтығымен оны ашатын өнертабыстың сипаттамасы;

3) өнертабыс объектісін айқындайтын және оның мәнін білдіретін өнертабыс формуласы. Формула анық, дәл және сипаттамаға негізделуі керек;

4) сызбалар мен өзге де материалдар, егер олар өнертабыстың мәнін түсіну үшін қажет болса;

5) реферат;

6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат.

7) өтінімді беру, оның ішінде ресми сараптама жүргізуге ақы төленгенін белгіленген мөлшерде растайтын құжат және өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат.  Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады.

10.

Пайдалы модельге патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек?

Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 18-бабының 2-тармағына сәйкес пайдалы модельге өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс:

1) пайдалы модель авторларын және атына патент сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, патент беру туралы өтініш;

2) оны жүзеге асыру үшін жеткілікті толықтығымен ашатын пайдалы модельдің сипаттамасы;

3) оның мәнін білдіретін және толығымен сипаттамаға негізделген пайдалы модель формуласы;

4) сызбалар;

5) реферат;

6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат.

7) өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін өтінім берудің белгіленген мөлшерде төленгенін растайтын құжат және оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат. Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады.

11.

Өнертабысқа өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі?

Қағидалардың 62, 69-тармақтарына сәйкес өнертабысқа патентті тіркеуді сараптама жасау ұйымы кезең-кезеңімен жүргізеді:

1) Өтінімнің ресми сараптамасы өтінім сараптама жасау ұйымына келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде жүргізіледі.

2) Өтінімнің мәні бойынша сараптама оң нәтижемен ресми сараптама аяқталған жағдайда және өтінімнің мәні бойынша сараптама жүргізгені үшін ақы төленгенін растайтын құжат ұсынылған кезде өтінім сараптама ұйымына келіп түскен күннен бастап он үш ай ішінде жүргізіледі.

12.

Пайдалы модельге өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі?

Қағидалардың 95-тармағына сәйкес пайдалы модельге сараптама Сараптама жасау ұйымына өтінім келіп түскен күннен бастап төрт ай ішінде жүргізіледі.

13.

Өнертабысқа ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай?

Өнертабысқа патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және жиырма жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі.

14.

Пайдалы модельге ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай?

Пайдалы модельге патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және бес жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі.

15.

Патент иесі қорғау құжатын сақтау үшін қай кезеңнен бастап төлеуі керек?

Патент иесі қорғау құжатын өтінім берілген күнге сәйкес келетін күні күшінде ұстағаны үшін жыл сайын ақы төлеуге міндетті (Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 11-бабының 15-тармағымен).

16.

Халықаралық өтінімнің жіберілуі қалай жүзеге асырылады?

Өнеркәсіптік меншік объектісіне өтінімді қарау қағидаларының 3-тармағына сәйкес Патенттік кооперация туралы шартқа және "Ұлттық зияткерлік меншік институты" Еуразиялық патенттік конвенциясына сәйкес ҚР ӘМ (ҰЗМИ) халықаралық өтінімді алуға, тексеруге және жіберуге байланысты алушы ведомствоның функцияларын орындайды. 

ҰЗМИ Құзыретті алушы ведомство ретінде халықаралық өтінімдерді орыс немесе ағылшын тілінде қабылдайды. Егер өтініш беруші Шарттың 15 - бабының мақсаттары үшін халықаралық іздеу органы ретінде "Зияткерлік меншік, патенттер және тауар белгілері бойынша федералды қызметтің Федералды өнеркәсіптік меншік институты" (ФӨМИ) федералды мемлекеттік мекемесін таңдаса, халықаралық өтінім орыс тілінде беріледі, егер Еуропалық патенттік ведомство (ЕПҰ) таңдалса, халықаралық өтінім ағылшын тілінде беріледі.

Халықаралық өтінім ҰЗМИ-ға тікелей репродукциялауға жарамды болуы тиіс бір данада беріледі

ҰЗМИ РСТ 11(1) - бабының және 14-бабының талаптарына сәйкестігіне халықаралық өтінімді тексереді.

Оң нәтижемен тексеруден өткен халықаралық өтінім бойынша ҰЗМИ оның халықаралық берілген күнін белгілейді және Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) халықаралық бюросына жіберуді жүзеге асырады.

Әрбір халықаралық өтінім мынадай баждарды төлеумен сүйемелденуі тиіс:

Халықаралық өтінімді өңдеу, тексеру және жіберу үшін баж (РСТ нұсқаулығының 14-ережесі);

Халықаралық өтінім бажы (РСТ нұсқаулығының 15 ережесі);

Іздеу бажы (РСТ нұсқаулығының 16 ережесі).

Баждарды алушы ведомство халықаралық өтінімді алған күннен бастап бір ай ішінде төлейді. 

Егер баждар 14.1(с), 15.3 және 16.1(f) ережелеріне сәйкес төленуі тиіс күні Өтініш берушінің ешқандай баж төлемегені немесе өтініш беруші төлеген сома жөнелту бажын, халықаралық беру бажын және іздеу бажын жабу үшін жеткіліксіз екендігі анықталса,  содан кейін өтініш берушіге ұсыныс жасалған күннен бастап бір ай ішінде осы баждарды жабу үшін қажетті соманы кешіктірілген бажмен бірге төлеу ұсынылады.

17.

Халықаралық өтінімді өнертабыс формуласына өзгерістер енгізуге бола ма?

РСТ-ның 19-бабына сәйкес, өтініш беруші халықаралық іздеу туралы есеп пен халықаралық іздеу органының жазбаша хабарламасын алғаннан кейін өнертабыс формуласын бір рет өзгертуге құқылы. Мұндай өзгеріс Халықаралық бюроға халықаралық өтінім жарияланған тілде берілуі тиіс. Патенттік кооперация туралы шартқа Нұсқаулықтың 46.1-тармағына сәйкес халықаралық бюроға 19-бап бойынша өзгерістерді ұсыну мерзімі халықаралық іздеу органы халықаралық іздеу туралы есепті жіберген күннен бастап екі айды немесе басымдық берілген күннен бастап 16 айды құрайды, қай мерзімнің кеш аяқталатынына байланысты. Өнертабыс формуласын (сондай-ақ сипаттамасы мен сызбаларын) өзгертудің басқа мүмкіндіктері, егер оларға халықаралық алдын ала сараптама жүргізу туралы талап берілсе, халықаралық алдын ала сараптама барысында РСТ 34-бабына сәйкес өтініш берушіде болады. Сонымен қатар, өнертабыс формуласы ұлттық кезеңдегі РСТ 28 және 41-баптарына сәйкес өзгертілуі мүмкін. Барлық жағдайларда ұсынылған өзгерістер халықаралық өтінім берілген күні өтінімде қамтылғандардан аспауға тиіс.

18.

Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін қандай құжаттарды тапсыру керек?

Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін сараптама жасау ұйымына патент беруге өтінім беру қажет.

1) өнеркәсіптік үлгіге патент беру туралы өтініш өнеркәсіптік үлгінің авторлары мен атына патент сұралатын адамдар, сондай-ақ олардың тұрғылықты жері немесе орналасқан жері көрсетіле отырып, мемлекеттік немесе орыс тілінде ұсынылады;

2) өнеркәсіптік үлгінің елеулі белгілері туралы толық егжей-тегжейлі түсінік беретін бұйымның сыртқы түрінің репродукциялауға жарамды бейнелерінің жиынтығы,

3) өнеркәсіптік үлгінің сипаттамасы;

4) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат.

Өтінімге ресми сараптама жүргізгені үшін қоса алғанда, өтінімді қабылдағаны үшін ақы төленгенін растайтын құжат қоса берілуге тиіс.

19.

Бір өтінім аясында бірнеше өнеркәсіптік үлгілерді қорғауға бола ма?

Иә, мүмкін, бірақ өнеркәсіптік меншік объектілеріне сараптама жүргізу қағидаларының 54-бабының талаптарының бірі бірлік талаптарын сақтау болып табылады.

Өтінім бір өнеркәсіптік үлгіні немесе бір-бірімен байланысты өнеркәсіптік үлгілер тобын білдіреді, сондықтан олар біртұтас шығармашылық идеяны құрайды (өнеркәсіптік үлгінің бірлігі талаптары).

Өнеркәсіптік үлгінің бірлігі, егер:

- бұйымның суреттерінде бір бұйымның, оның ішінде тұтас бұйымның, оның Дербес бөлігінің, бірлесіп пайдаланылатын бұйымдар тобынан жиынтықтың (жиынтықтың) көркемдік-конструкторлық шешімі болып табылатын бір роман үлгісі ұсынылған;

- бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және 1968 жылғы 8 қазандағы Локарн келісімімен қабылданған өнеркәсіптік үлгілердің халықаралық жіктемесінің бір кіші сыныбына жататын бір бұйымның көркемдік-конструкторлық шешімдерін білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, олардың бірі тұтастай алғанда бұйымның сыртқы түрін, ал екіншісі (басқалары) сыртқы түрін айқындайды бұйымды пайдалану процесінде оның Дербес бөлігін (бөліктерін) көруге болады;

- бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және тұтастай алғанда бір бұйымның сыртқы түрін айқындайтын және ӨҮХЖ бір сыныбына жататын көркемдік-конструкторлық шешімдерді білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, бұл ретте шешімдердің әрқайсысы бұйымның сыртқы түрінің өзіндік нұсқасын, ал сыртқы түрінің негізгі эстетикалық және (немесе) эргономикалық ерекшеліктерін айқындайды нұсқалардың шешімдеріне байланысты өнімнің түрлері сәйкес келеді (нұсқалар).

20.

Түпнұсқа дизайнға құқықтық қорғауды немесе тіркеуді қалай алуға болады?

Түпнұсқа дизайнның авторы Қазақстан Республикасының Патенттік Заңының нормалары бойынша өнеркәсіптік үлгі ретінде құқықтық қорғау түрін таңдауға, сондай-ақ 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I "Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының нормалары бойынша авторлық құқықты тіркеуді жүзеге асыруға мүмкіндігі бар.

21.

Авторлық құқыққа не жатады?

ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы Заңының 7-бабына сәйкес авторлық құқық объектілеріне:

1) әдеби шығармалар;

2) драмалық және музыкалық-драмалық шығармалар;

3) сценарий туындылары;

4) хореография және пантомима шығармалары;

5) мәтіні бар немесе мәтіні жоқ музыкалық шығармалар;

6) аудиовизуалды туындылар;

7) кескіндеме, мүсін, графика және басқа да бейнелеу өнері туындылары;

8) қолданбалы өнер туындылары;

9) сәулет, қала құрылысы, дизайн және бақ-саябақ өнерінің туындылары;

10) фотографиялық туындылар және фотосуретке ұқсас тәсілдермен алынған туындылар;

11) географияға, топографияға және басқа ғылымдарға қатысты карталар, жоспарлар, эскиздер, иллюстрациялар және үш өлшемді туындылар;

12) ЭЕМ арналған бағдарламалар;

13) өзге де туындылар.

ЭЕМ-ге арналған бағдарламаларды қорғау ЭЕМ-ге арналған бағдарламалардың барлық түрлеріне (оның ішінде операциялық жүйелерге) қолданылады, олар кез-келген тілде және кез-келген нысанда, соның ішінде бастапқы мәтін мен объект кодында көрсетілуі мүмкін.

Авторлық құқық объектілеріне келесі жатады:

1) туынды туындылар (аудармалар, өңдеулер, аннотациялар, рефераттар, түйіндемелер, шолулар, сахналау, музыкалық аранжировкалар және ғылым, әдебиет және өнер туындыларын басқа да қайта өңдеу);

2) материалдарды іріктеу және (немесе) орналастыру бойынша шығармашылық еңбектің нәтижесін білдіретін жинақтар (энциклопедиялар, антологиялар, деректер базалары) және басқа да құрама туындылар.

Туынды және композициялық туындылар авторлық құқық объектілері болып табылатындығына немесе оларға негізделгеніне қарамастан авторлық құқықпен қорғалады.

22.

Қандай туындылар авторлық құқық объектілеріне жатпайды?

Ресми құжаттар (заңдар, сот шешімдері, заңнамалық, әкімшілік, сот және дипломатиялық сипаттағы өзге де мәтіндер), сондай-ақ олардың ресми аудармалары, Мемлекеттік рәміздер мен белгілер (тулар, елтаңбалар, ордендер, ақша белгілері және өзге де мемлекеттік рәміздер мен белгілер), халық шығармашылығы туындылары, ақпараттық сипаттағы оқиғалар мен фактілер туралы хабарламалар.

23.

Авторлық құқыққа қалай өтінім  беруге болады?

Өтініштерді қабылдау және "Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер мен олардың өзгерістерін енгізу" мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы жүзеге асырылады - egov.kz" және көрсетілетін қызметті берушінің ресми сайты https://qazpatent.kz/ru электрондық цифрлық қолтаңба болған кезде.

Мемлекеттік қызмет көрсету нысаны - электрондық (онлайн-беру). Төлем электронды түрде, кез-келген банктің картасы арқылы жүзеге асырылады.

24.

Авторлық құқыққа өтінімді қарау мерзімі қандай?

Мәліметтерді және олардың өзгерістерін Тізілімге енгізу уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен автордың өтінішін алған күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде немесе заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жүргізіледі.

25.

Куәлікке өзгерістер енгізуге бола ма?

Тізілімде енгізілген мәліметтердің тиесілігін, сипатын немесе мазмұнын өзгертпейтін техникалық сипаттағы қателер автордың өтінішін алған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде түзетілуі мүмкін.

26.

Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қандай?

Қазақстан Республикасында авторлық құқық автордың бүкіл өмірінде және ол қайтыс болғаннан кейін 70 жыл бойы қолданылады. Авторлық құқық, ат қою құқығы және автордың беделін қорғау құқығы мәңгілікке қорғалады.

27.

Авторлық шартты қалай тіркеуге болады?

Авторлық құқық саласындағы қолданыстағы заңнамада авторлық шартты тіркеу көзделмеген.

28.

Лицензиялық шарт нені білдіреді?

Лицензиялық шарт бойынша зияткерлік шығармашылық қызмет нәтижесіне немесе дараландыру құралына (лицензиарға) айрықша құқығы бар Тарап екінші Тарапқа (лицензиатқа) зияткерлік меншіктің тиісті объектісін белгілі бір тәсілмен уақытша пайдалану құқығын береді.

29.

Айрықша лицензия деген не?

Зияткерлік меншік объектісін пайдалану құқықтары лицензиардың оны пайдалану мүмкіндігін сақтамай және басқа тұлғаларға лицензия беру құқығынсыз.

30.

Ерекше құқықты беру туралы шарт нені білдіреді (шегініс)

Ерекше құқықты беру шарты бойынша бір Тарап өзіне тиесілі Өнеркәсіптік меншік объектісіне айрықша құқықты толық көлемде немесе ішінара екінші Тарапқа береді.

31.

Өнеркәсіптік меншік объектілеріне құқықты табыстау/беруді тіркеу қай мерзімде жүргізіледі?

Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: жеке немесе заңды тұлға (бұдан әрі - көрсетілетін қызметті алушы) құжаттар топтамасын тапсырған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде.

32.

Лицензиялық шартты, кешенді кәсіпкерлік лицензия шартын, кепіл шартын бұзу үшін не қажет

Лицензиялық шарт, кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты, кепіл шарты тараптардың өзара келісімі бойынша немесе шартта белгіленген тармақтарға сәйкес мәміле жасалған кезде бұзылуы мүмкін. Тіркеу фактісі қосымша келісім немесе тоқтату туралы өтінішхат жіберілгеннен кейін тіркеледі. Құжаттарға келісімге қатысушылар екі тарап қол қоюы керек. Құжаттарда тараптар шарттық міндеттемелердің тоқтатылған күнін белгілейді. Шартты бұзу туралы өтініш еркін нысанда беріледі.

№

Қызмет бағыты

Сұрақ

Жауап

1

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс жүргізу тілі қалай белгіленеді?

Атқарушылық іс жүргізу және оны жүргізумен байланысты іс-қағаздарын жүргізу тілі сот шешімінің немесе орындауға жататын өзге де құжаттың тілі ескеріле отырып белгіленеді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 8- б.).

2

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс-әрекеттер жасау кезінде келтірілген шығыстарды өтеу туралы сот орындаушысының қаулысын ұсыну мерзімі қандай?

Атқарушылық іс – әрекеттер жасау кезінде шеккен шығыстарды өтеу туралы сот орындаушысының қаулысын ұсыну мерзімі-үш жыл ішінде (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 11-б. 1-т. 8)-т.).

3

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Қылмыстық теріс қылық және (немесе) қылмыс үшін атқару парақтары қандай мерзімде көрсетілуі мүмкін?

Қылмыстық теріс қылық және (немесе) қылмыс үшін айыппұл өндіріп алу туралы атқару парақтары үкім заңды күшіне енгеннен кейін: қылмыстық теріс қылық үшін сотталған кезде бір жыл ішінде; ауырлығы аз қылмыс үшін сотталған кезде үш жыл ішінде; ауырлығы орташа қылмыс үшін сотталған кезде алты жыл ішінде; он жыл ішінде орындалуы мүмкін ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталған кезде; он бес жыл ішінде аса ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталған кезде (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 11-б. 1-т. 11)-т.).

4

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Заңды күшіне енгеннен кейін атқарушылық құжаттар мәжбүрлеп орындау үшін қандай мерзімде ұсынылуы мүмкін?

Осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген құжаттарды қоспағанда, атқарушылық құжаттар заңды күшіне енгеннен кейін бес жұмыс күнінен ерте емес мәжбүрлеп орындауға ұсынылуы мүмкін (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 11-б. 1-1-т.).

5

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық құжатты орындауға ұсыну үшін өткізіп алған мерзімді қалпына келтіруге бола ма?

Атқарушылық құжатты орындауға ұсыну үшін мерзімді өткізіп алған өндіріп алушы сот актісін шығарған сотқа немесе орындалған жері бойынша сотқа өткізіп алған мерзімді қалпына келтіру туралы өтінішпен жүгінуге құқылы. Сот атқару парағын, сот бұйрығын орындауға ұсыну үшін мерзімді өткізіп алу себептерін дәлелді деп таныған жағдайда, мерзім қалпына келтірілуі мүмкін (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 13- б. 1,2-т.).

6

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс жүргізу тараптарының өкілдері қандай өкілеттіктерге ие?

Атқарушы іс жүргізудегі өкіл өкілдік берілген атынан сенімхатпен берілген өкілеттіктер шегінде атқарушылық іс жүргізуге байланысты барлық әрекеттерді жасайды. Өкілге берілетін сенімхатта өкілдің мынадай әрекеттерді жасауға өкілеттігі арнайы айтылуға тиіс:

1) атқарушылық құжатты ұсыну және кері қайтарып алу;

2) өкілеттіктерді басқа адамға беру (қайта сенім білдіру);

3) сот орындаушысының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) немесе шешімдеріне шағымдану;

4)берілген мүлікті (оның ішінде ақшаны) алу;

5) бітімгершілік келісім жасасу (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 19- б. 1,2-т.).

7

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Атқарушылық іс жүргізуде кім өкіл бола алмайды?

Он сегіз жасқа толмаған немесе қорғаншылықта немесе қамқоршылықта тұрған адамдар атқарушылық іс жүргізуде өкіл бола алмайды. Судьялар, прокурорлар, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, өкілді органдардың депутаттары, уәкілетті органның және оның аумақтық бөлімшелерінің, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Аппаратының қызметкерлері, сондай-ақ олардың жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) тиісті ұйымдардың уәкілетті өкілдері немесе заңды өкілдері ретінде атқарушылық іс жүргізуге қатысқан жағдайларды қоспағанда, атқарушылық іс жүргізуде өкіл бола алмайды. Егер осы іс бойынша мүдделері өкілдіктің мүдделеріне қайшы келетін адамдарға, сондай-ақ егер ол сот орындаушысының жұбайы (зайыбы) немесе жақын туысы болып табылса, адам өкіл бола алмайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 20- б. 1,2-т.).

8

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Қандай жағдайларда атқарушылық іс жүргізуге қатысушылар атқарушылық іс-әрекеттер туралы алдын ала хабардар етілмейді?

Атқарушылық құжат дереу орындалуға жататын жағдайларда, сондай-ақ мүлікке тыйым салу және өзге де қамтамасыз ету шараларын қабылдау кезінде сот орындаушысы Атқарушылық іс жүргізуге қатысушыларды бұл туралы алдын ала хабардар етпей атқарушылық іс-әрекеттер жасауға және мәжбүрлеп орындау шараларын қолдануға құқылы (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 27-б. 1-т.).

9

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Борышкерді қалай іздеуге салуға болады?

Борышкердің болатын жері белгісіз болған кезде сот орындаушысы ішкі істер органдары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет, экономикалық тергеу қызметі арқылы борышкерге іздеу салуды жариялау туралы қаулымен атқарушылық құжат орындалатын жердегі прокуратура органдарына жүгінуге міндетті. Борышкерге іздеу салу жарияланған және оның өндіріп алуды қолдануға болатын мүлкі болмаған кезде атқарушылық іс жүргізу тоқтатыла тұрады.

Борышкердің орналасқан жері белгілі болған немесе оның мүлкі анықталған кезде атқарушылық іс жүргізу қайта басталады.

Борышкерге iздеу салуды прокурордың санкциясымен Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен iшкi iстер органдары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет, экономикалық тергеу қызметі жүзеге асырады.

Борышкерге iздеу салу жөнiндегi шығыстар атқарушылық әрекеттер жасау жөнiндегi шығыстарға жатады және борышкерден мемлекеттік бюджетке сот арқылы өндiрiп алынуға тиiс.

Борышкерге iздеу салу жөнiндегi шығыстар іздеу салуды жүзеге асыратын органдардың өтініші негізінде айқындалады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 45-б.).

10

Атқарушылық iс жүргiзу туралы

Қайтарылған атқару құжатын өндіріп алуға қайта беруге бола ма?

Атқарушылық құжатты өндiрiп алушыға қайтару заңда белгiленген атқарудың ескіру мерзiмi шегiнде осы құжатты орындауға қайталап ұсынуға кедергi болып табылмайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 48-б. 2-т.).

11

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке қандай ауыртпалықтар мемлекеттік тіркеуге жатады?

Жылжымайтын мүлікке құқықтардың мынадай ауыртпалықтары құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады:1) кемінде бір жыл мерзімге пайдалану құқығы, соның ішінде жалға беру, өтеусіз пайдалану, сервитуттар, өмір бойы қарауында ұстау құқығы, рента;

2) сенімгерлікпен басқару құқығы, оның ішінде қорғаншылық, қамқоршылық кезінде, мұралық құқық қатынастарында, банкроттықта және басқаларында сенімгерлікпен басқару құқығы;

3) кепіл;

4) тыйым салу;

5) мемлекеттік органдардың өз құзыреті шегінде жылжымайтын мүлікті пайдалануға, оған билік етуге немесе белгілі бір жұмыстарды орындауға шектеу қоюы (тыйым салуы);

6) басым мүдделерді қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жылжымайтын мүлікке құқықтардың өзге ауыртпалықтары (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 5-б.).

12

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрда қандай ауыртпалықтар міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайды?

 Құқықтық кадастрда міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын басым мүдделер:

1) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген жалпы ережелер мен тыйым салулар ретіндегі ауыртпалықтар;

2) нормативтік құқықтық актілердің негізінде туындайтын құқықтар (құқықтар ауыртпалықтары), оның ішінде жалпыға қолжетімді жабық емес жер учаскелерінде болу және олардан жаяу өту құқығы, жария сервитуттар;

3) кемінде бір жыл мерзімге жер пайдалану құқығы;

4) бөтен жылжымайтын мүлікті бір жылдан аз мерзімге пайдалану құқығы, соның ішінде бір жылдан аз мерзімге жалдау, өтеусіз пайдалану құқығы, сервитуттар;

5) электр беру желілеріне, телефон және телеграф желілеріне және бағандарға, құбырларға, геодезиялық пункттерге және қоғамдық мұқтаждарға байланысты басқа да коммуникациялық желілерге адамдардың қол жеткізу және көлік өту құқығы;

6) иелену мерзімінің ескіруіне орай іс жүзіндегі иесінің жылжымайтын мүлікке меншік құқығын белгіленген тәртіппен танығанға дейін құқық иесі болып табылмайтын адамдардың жылжымайтын мүлікті іс жүзінде иеленуі;

7) мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үй-жайларын пайдалану құқығы немесе жергілікті атқарушы органдардың жеке меншік тұрғын үй қорынан жалға алған тұрғын үй-жайларын пайдалану құқығы болып табылады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 8-б.).

13

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу және ғимараттарды, құрылысжайларды және (немесе) олардың құрамдастарын мемлекеттік техникалық зерттеп-қарау үшін тіркеуші орган өндіретін және (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағалары кім белгілейді?

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды, оның ішінде жеделдетілген тәртіппен мемлекеттік тіркегені және ғимараттарды, құрылысжайларды және (немесе) олардың құрамдастарын мемлекеттік техникалық зерттеп-қарағаны үшін тіркеуші орган өндіретін және (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағалары уәкілетті органмен және монополияға қарсы органмен келісу бойынша "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының қызметін ұйымдастыруды және үйлестіруді жүзеге асыратын уәкілетті органның шешімімен белгіленеді  (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 10-б. 2-т.).

14

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрдың құрамына не кіреді?

 Құқықтық кадастр:

1) тіркеуге келіп түсетін құжаттарды есепке алу кітабынан;

2) тіркеу парақтарынан;

3) құқықтық кадастрдан мәліметтер беруге сұрау салуларды есепке алу кітабынан;

4) тіркеу істерінен;

6) ақпараттық жүйеден тұрады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 12-б.).

15

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрдан алынған мәліметтер кімге қолжетімді?

Жылжымайтын мүліктің нақты объектісі бойынша ақпарат және жеке немесе заңды тұлғаның тіркеуші орган куәландырған, өзіндегі жылжымайтын мүлік объектілеріне құқықтары (құқықтар ауыртпалықтары) туралы жинақталған деректер құқық иесінің (уәкілетті өкілдің) сауалдары бойынша және:

1) адвокаттардың;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес жүргізуінде жатқан қылмыстық, азаматтық, әкімшілік істер бойынша құқық қорғау, сот органдарының;

3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес жүргізуінде жатқан атқарушылық құжаттар бойынша сот орындаушыларының;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес мемлекеттік кіріс органдарының және басқа да мемлекеттік органдардың;

5) нотариустардың, мұрагерлердің;

6) оңалту және банкроттық рәсімдері шеңберінде уақытша, банкроттықты және оңалтуды басқарушылардың, мәжбүрлеп таратылатын заңды тұлғаның тарату комиссиясының (таратушының);

6-1) Қазақстан Республикасы азаматының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру немесе сот арқылы банкроттығы рәсімдерінің шеңберінде қаржы басқарушыларының;

7) қорғаншылық және қамқоршылық органдарының;

8) егер осы баптың 3-1 және 3-2-тармақтарында өзгеше көзделмесе, құқық иесінің жазбаша келісімімен өзге де тұлғалардың уәжді сауалдары бойынша беріледі (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 17-б.3-т.).

16

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Құқықтық кадастрда қандай мәліметтер тіркелуге жатады?

Құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге:

1) осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, жылжымайтын мүлік объектісінің құқықтық кадастрды жүргізу үшін қажетті сәйкестендіру сипаттамаларының өзгеруі;

2) құқықтық кадастрдың тіркеу парағында қамтылған құқық иесі туралы мәліметтердің өзгеруі;

3) заңнамалық актінің негізінде құқық түрінің өзгеру жағдайын қоспағанда, құқық түрінің өзгеруі;

4) егер олар тіркеу парағында қамтылған мәліметтерге қатысты болса, жылжымайтын мүлік объектісіне белгіленген құқықтардың көлеміне әсер етсе немесе олар тараптардың келісімі бойынша тіркелуге тиіс болса, шарттар талаптарының өзгеруі жатады;

5) егер, бұл осы Заңда, өзге де заңнамалық актілерде немесе тараптардың келісімінде көзделсе, өзге өзгерістер құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 6-б.1-т.).

17

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Мемлекеттік органдардың шешімі бойынша болған жылжымайтын мүліктің сәйкестендіру сипаттамаларының өзгерістері тіркелуге жатады ма?

 Жылжымайтын мүліктің сәйкестендіру сипаттамаларының өзгеруі мемлекеттік органдардың шешімі бойынша болған жағдайда, оның ішінде елді мекендердің атауы, көшелердің аты, сондай-ақ үйлер мен өзге де құрылыстардың реттік нөмірлері (мекенжайы) өзгерген кезде немесе Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысын реформалауға байланысты кадастрлық нөмірлер өзгерген кезде мұндай өзгерістерді тіркеу құқық иеленушіге жүктеле алмайды және өтеусіз жүзеге асырылады.

Жылжымайтын мүліктің сәйкестендіру сипаттамаларының мемлекеттік органдардың шешімі бойынша, оның ішінде елді мекендердің атауы, көше аттары, сондай-ақ ғимараттар мен өзге де құрылыстардың реттік нөмірі (мекенжайы) өзгерген кезде болған өзгерістерін мемлекеттік тіркеу мемлекеттік ақпараттық жүйелерді интеграциялау арқылы жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 6-б.2-т.).

18

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтар қай сәттен бастап пайда болады?

 Осы Заңның 4, 5 және 6-баптарына сәйкес құқықтық кадастрда міндетті мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымайтын мүлікке құқықтар (құқықтар ауыртпалықтары), егер осы Заңда және өзге де заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, олар мемлекеттік тіркелген сәттен бастап туындайды.

Егер тіркеуден бас тартылмаса, мемлекеттік тіркеу сәті болып өтініш берген сәт танылады.

Электрондық тіркеу кезінде жылжымайтын мүлікке құқықты (құқық ауыртпалығын) мемлекеттік тіркеу кезі тіркеуші органның жүргізілген тіркеу туралы хабарлама жіберуі арқылы оның туындауын, өзгеруін немесе тоқтатылуын растау кезі болып табылады  (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 7-б.1-т.).

19

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы уәкілетті органның құзыретіне не кіреді?

Уәкілетті орган:

1) тіркеуші органның қызметіне мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады;

2) құқықтық кадастрды қолдауға қойылатын талаптарды және құқықтық кадастрға қол жеткізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

4) жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы статистикалық және өзге де есептік ақпаратты беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

4-1) жылжымайтын мүлік объектілерін мемлекеттік техникалық зерттеп-қарау жөніндегі нұсқаулықты әзірлейді және бекітеді;

4-2) жер ресурстарын басқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен келісу бойынша жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық паспортының нысанын әзірлейді және бекітеді;

4-3) жер ресурстарын басқару жөніндегі орталық уәкілетті органмен бірлесіп, жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының ақпараттық жүйесін жүргізу және пайдалану тәртібін әзірлейді және бекітеді;

5) Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 18-1-б).

20

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы тіркеуші органның құзыретіне не кіреді?

Тіркеуші орган:

1) құқықтық кадастрды қолдауға қойылатын талаптардың және құқықтық кадастрға қол жеткізу қағидаларының сақталуын қамтамасыз етеді;

2) уәкілетті органға қағидаларға сәйкес жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы статистикалық және өзге де есептік ақпаратты береді;

енгiзiледi) Заңымен;
4) құқықтық кадастрға мәліметтерді енгізудің анықтығын қамтамасыз етеді;

5) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 18-2-б).