Жиі қойылатын сұрақтар
PhD және бейіні бойынша докторлық диссертацияларды қорғауға арналған диссертациялық кеңестер (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1100006929) Диссертациялық кеңес туралы үлгі ереженің талаптарына (бұдан әрі – Үлгі ереже) сәйкес құрылады.
Диссертациялық кеңес (бұдан әрі – дискеңес) даярлау бағыты бойынша ашылады. Дискеңес ашу үшін Жоғары оқу орны (бұдан әрі – ЖОО) келесі шарттарды орындау керек:
1) ЖОО-да докторантура бағдарламасы бойынша лицензия және (немесе) лицензияға қосымша болуы тиіс;
2) ЖОО соңғы 3 (үш) жыл ішінде докторантураның білім беру бағдарламаларын жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларының тізіліміне енгізуі тиіс;
3) ЖОО-да жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының аккредиттелген білім беру бағдарламаларының тізіліміне енгізілген докторантураның аккредиттелген білім беру бағдарламалары болуға тиіс;
4) ЖОО-да барлық үш курста грант бойынша білім алушылар контингенті болуға тиіс.
Осы шарттардың орындалғанын растайтын құжаттар өзекті болуы керек.
Дискеңесті ашу тетікгі ЖОО-ның ерекше мәртебесә бар не жоқ болуына байланысты. Ерекше мәртебесі бар ЖОО көрсетілген шарттарды орындаған жағдайда дискеңесті өз бетінше Ғылыми кеңестің шешімі негізінде ректор бұйрығымен ашады. Және ол туралы Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетіне (бұдан әрі – Комитет) хабарлайды
Ерекше мәртебесі жоқ ЖОО-лар Комитетке келесі құжаттар тапсырады:
1) ілеспе хат;
2) Жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларының тізілімінде соңғы 3 (үш) жылда докторантураның білім беру бағдарламаларының болуы (әскери, арнайы оқу орындарын (бұдан әрі – ӘАОО) қоспағанда);
3) докторантураның тиісті кадрлар даярлау бағыты бойынша мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде білім алушылар контингентінің болуы туралы мәлімет (ӘАОО-ларды қоспағанда);
4) осы Үлгі ережеге 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша диссертациялық кеңестің тұрақты мүшелігіне үміткерлер туралы ақпарат;
5) қолданыс мерзімдерін көрсете отырып, мәтінді пайдалануды анықтаудың, оның ішінде халықаралық деректер базалары бойынша лицензиялық жүйесінің болуын растайтын құжаттың көшірмесі (ӘАОО-лар үшін Плагиатқа тексеру жөнінде комиссия құру туралы мәлімет);
6) докторантураның білім беру бағдарламасының кем дегенде 3 (үш) жыл мерзімге аккредиттелгені және Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының аккредиттелген білім беру бағдарламаларының тізіліміне енгізілгені туралы мәлімет (ӘАОО-ларды қоспағанда).
Құжаттарды Комитет 30 жұмыс күн ішінде қарайды. Егер барлық шарттар орындалған болса Комитет бұйрығымен осы ЖОО-да дискеңес ашылады.
Тізімде көрсетілген құжаттар өзектелген болуы керек.
Дискеңестердің тізімі Комитеттің және ЖОО-лар сайтында орналастырылған.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті (бұдан әрі – Комитет) ғылыми қызметтің негізгі нәтижелерін жариялау үшін ұсынатын ғылыми басылымдардың тізбесі (бұдан әрі – Комитет басылымдарының тізбесі) ғылыми журналдардан қалыптастырылады және оны Комитет бекітеді. Оны көбінесе ВАК тізімі деп атайды.
Ғылыми журналды Комитет басылымдарының тізбесіне енгізу үшін журнал ғылыми қызметтің нәтижелерін жариялау үшін ұсынылатын басылымдар тізбесіне енгізу үшін ғылыми басылымдарға қойылатын талаптарға (бұдан әрі – Ғылыми басылымдарға қойылатын талаптар) сәйкес келуі тиіс (https://www.gov.kz/memleket/entities/quality/activities/directions?lang=kk).
Әр түрлі уақыт кезеңдерінде Комитет басылымдарының тізімінде әр түрлі журналдар болды.
Комитет сайтында «қызмет» қойындысында басылымдар тізімінің 4 нұсқасын табуға болады:
- Комитеттің 2012 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі басылымдарының тізбесі;
- Комитеттің 2020 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі басылымдарының тізбесі;
- Комитеттің басылымдар тізімі 1 қаңтар 2021-27 маусым 2024;
- Комитет басылымдарының өзекті тізімі, Қазіргі уақытта жарамды.
Журнал көрсетілген тізімдердің біріне кіруі мүмкін, ал екіншісіне кірмеуі мүмкін.
Мысалы, «Қазақстан ғылымының жаңалықтары» журналы 2012 жылғы 31 желтоқсанға дейін Комитет басылымдарының тізіміне енгізілген, бірақ Комитет басылымдарының өзекті тізбесіне кірмейді.
Сондықтан осы тізімдердегі журналдарды Сіз жарияланған мақалаңыздың кезеңіне байланысты іздеуіңіз керек.
Жоғары оқу орындарының аккредиттелген бағдарламалары Аккредиттелген жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларының тізілімінде (бұдан әрі – 3-Тізілім) жинақталған.
3-Тізілім EPVO АЖ «Аккредитация» модулінде ашық қолжетімді түрде орналастырылған.
Аккредиттелген қысқамерзімді курстар (қосымша білім беру) 3-Тізілімге енгізілмеген. Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласындағы, оның ішінде шетелдік аккредиттеу органдарын тану қағидаларына (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1600014438) сәйкес 3-Тізілімде тек жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары енгізілген.
Мысалы, 3-Тізілімінде аккредиттелген бакалавриат, магистратура, резидентура немесе докторантура бағдарламаларын табуға болады.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі халықаралық келісімдер шеңберінде оқуға жіберілген студенттерді, «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегерлері болған адамдарды және шетелде ғылыми тағылымдамадан өтіп жатқан ғалымдарды есепке алып отырады.
Стипендиат оқу басталған күннен бастап күнтізбелік 15 (он бес) күн ішінде оқу еліндегі Қазақстан Республикасының шетелдік мекемесінде есепке тұруға және бұл туралы шетелдік мекемеде тіркелген күннен бастап 7 (жеті) жұмыс күні ішінде Орталыққа хабардар етуге міндетті.
Бұл мәселе Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 13 сәуірдегі № 163 бұйрығымен реттеледі https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1200007613.
Мысалы:
Мен, Марат, «Болашақ» бағдарламасының стипендиатымын және Ұлыбританияға білім алу үшін жолға шығудамын. Оқу өтетін елде консулдық есепке тұру қажет пе?
Иә, Марат, оқу басталған кейін күнтізбелік 15 (он бес) күн ішінде Сіз оқып жатқан елдегі Қазақстан Республикасының елшілігіне немесе консулдығына тіркеліп, тіркелгеннен кейін 7 жұмыс күні ішінде «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ-ына хабарлауыңыз қажет.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі (бұдан әрі – Министрлік) жоғары білім беру саласындағы халықаралық келісімдерді іске асырады, оларға сәйкес Әзербайжан Республикасы, Мажарстан, Қытай Халық Республикасы, Қырғыз Республикасы, Беларусь Республикасы, Польша Республикасы, Тәжікстан Республикасы, Вьетнам Социалистік Республикасы, Өзбекстан Республикасы, Словакия Республикасы және Грузия сияқты елдермен студенттер алмасудың баламалы негізі көзделген.
Аталған келісімдер шеңберінде білім беру бағдарламасын (бакалавриат, магистратура және докторантура) таңдауға байланысты шетел тілін меңгеру деңгейі мен білім туралы құжаттың орташа балы талаптарына сәйкес келетін тұлғаларға оқу гранттары ұсынылады.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 19 қарашадағы № 613 «Шетелге, оның ішінде академиялық оралымдылық шеңберінде оқытуға жіберу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V080005499), Министрлік жыл сайын Қазақстан Республикасы мен шетел мемлекеттерінің үкіметтері немесе ведомстволары арасында жасалған келісімдер мен шарттар шеңберінде шетелде оқуға үміткерлерді іріктеу үшін құжаттар қабылдаудың басталғаны туралы хабарландыруды дипломатиялық нота алынған күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде «Халықаралық бағдарламалар орталығы» акционерлік қоғамының сайтында орналастырады.
Мысалы:
Үміткердің сұрағы: Малайзияда бакалавриат бағдарламасы бойынша оқу үшін мемлекетаралық грантқа құжат тапсыра ала ма?
Жоқ, үміткер Малайзияда оқу үшін мемлекетаралық гранттарға құжат тапсыра алмайды. Үміткер тек келісім жасалған елдерге ғана құжат тапсыра алады.
Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі жоғары білім беру саласындағы халықаралық келісімдерді іске асырады, осы келісімдерге сәйкес Әзірбайжан Республикасы, Мажарстан, Қытай Халық Республикасы, Қырғыз Республикасы, Беларусь Республикасы, Польша Республикасы, Тәжікстан Республикасы, Вьетнам Социалистік Республикасы, Өзбекстан Республикасы, Словакия Республикасы, және Грузия сияқты елдермен баламалы студенттер алмасу көзделген. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V080005499
Мысалы:
Мажарстан еліндегі Corvinus University of Budapest университетіне Stipendium Hungaricum бағдарламасы бойынша үкіметаралық грант бойынша құжат тапсыра аламын ба?
Иә, Сіз үкіметаралық гранттар бойынша оқу үшін Stipendium Hungaricum веб-сайтында тіркелу барысында Corvinus University of Budapest университетін таңдау арқылы құажттарыңызды тапсыра аласыз.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 12 қазандағы № 470 Жарлығымен бекітілген Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия туралы ереженің 4 тармағының 2-1) тармақшасына https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U000000470 сәйкес, Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссияның (бұдан әрі – Республикалық комиссия) негізгі міндеттерінің бірі – «Болашақ» халықаралық стипендиясы шеңберінде шетелдік ұйымдарда тағылымдамадан өтуге конкурсқа қатысу үшін жұмыскерлердің санаттарын жыл сайын айқындау болып табылады.
2026 жылға Республикалық комиссия келесі қызметкерлер санаттарын бекітті: «инженерлік-техникалық қызметкерлер, агроөнеркәсіптік кешен саласының қызметкерлері»; «жасанды интеллект жүйелерін пайдаланушылар»; «ектепке дейінгі, орта, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының педагогтері, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының педагогтері мен қызметкерлері»; «медицина қызметкерлері»; «мемлекеттік қызметшілер»; «бұқаралық ақпарат құралдарының қызметкерлері»; «мәдениет, туризм және спорт саласының қызметкерлері»; «судьялар мен сот қызметкерлері»; «атом саласының қызметкерлері».
Мысалы:
Үміткер 2019 жылдан бастап құрылыс компаниясында заңгер болып жұмыс істейді. Ол «инженерлік-техникалық қызметкерлер» санаты бойынша тағылымдамадан өтуге құжат тапсыра ала ма?
Жоқ, үміткер «инженерлік-техникалық қызметкерлер» санаты бойынша құжат тапсыра алмайды, өйткені бұл санат ұйымдағы өндірістік қызметті тікелей жүзеге асыратын қызметкерлерге арналған.
«Болашақ» халықаралық стипендиясы мына санаттарға тағайындалады: бакалавр, магистр, философия докторы (PhD), бейін бойынша доктор дәрежелерін, сондай-ақ резидентурада оқуды алуға үміткерлер; ауылдық елді мекеннен шыққан магистр дәрежесін алуға үміткерлер; құжаттарды тапсыру кезінде инженерлік-техникалық қызметкерлер болып табылатын магистр дәрежесін алуға үміткерлер; жоғары медициналық білімі бар және жалпы медициналық еңбек өтілі кемінде 1 жыл болатын магистр дәрежесін алуға үміткерлер; құжаттарды тапсыру кезінде мемлекеттік қызметшілер болып табылатын, жалпы мемлекеттік қызмет өтілі кемінде 3 жылды құрайтын, оның ішінде соңғы 12 айын жолдаушы мемлекеттік органда атқарған магистр дәрежесін алуға үміткерлер; жалпы жұмыс өтілі кемінде 3 жылды, оның ішінде таңдалған мамандану саласында соңғы 12 айдағы үздіксіз нақты жұмыс өтілін қамтитын стажировкадан өтуге үміткерлер.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P080000573
Мысалы:
Марат DBA (Doctor of Business Administration) University of Reading университетінің бағдарламасына түскісі келсе, және шартсыз қабылдану хатының болған жағдайда «Болашақ» стипендиясына тапсыра алады ма?
Жоқ. «Болашақ» стипендиясы басым мамандықтар тізіміне сәйкес тағайындалады. «Болашақ» стипендиясы басым бағыттағы мамандықтар тізбесіне сәйкес тағайындалады, алайда қазіргі уақытта Business Administration мамандығы бұл тізімде жоқ болғандықтан, аталған мамандық бойынша стипендия алу мүмкін емес.
«Болашақ» халықаралық стипендиясы тілдік курстардан өту мүмкіндігімен мына санаттарға тағайындалады (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P080000573):
1) Магистр дәрежесін алуға үміткерлер, ауылдық елді мекендерден шыққандар;
2) Магистр дәрежесін алуға үміткерлер, құжаттарды тапсырған кезде инженерлік-техникалық қызметкерлер болып табылатындар;
3) Медициналық бағыттағы мамандықтар бойынша магистр дәрежесін алуға үміткерлер, құжаттарды тапсырған кезде еңбек қызметін жүзеге асырып, медициналық ұйымдарда тікелей медициналық көмек көрсететіндер, жоғары медициналық білімі бар және жалпы медициналық еңбек өтілі 1 жылдан кем емес;
4) Магистр дәрежесін алуға үміткерлер, құжаттарды тапсырған кезде мемлекеттік қызметте жұмыс істейтіндер және мемлекеттік қызметтегі жалпы еңбек өтілі 3 жылдан кем емес, оның ішінде соңғы 12 айын жіберуші мемлекеттік органда өткізгендер.
Мысалы:
Үміткер ауыл мектебінде математика пәнінің мұғалімі болып 3 жыл жұмыс істесе, бірақ ауылды елді мекенде 1 жыл аз ғана тіркелген болса. Ол магистр дәрежесін алу үшін «ауылдық елді мекеннен шыққан үміткерлер» санаты бойынша құжаттарын тапсыра алады ма?
Жоқ, үміткер «ауылдық елді мекеннен шыққан үміткерлер» санаты бойынша магистр дәрежесін алуға құжаттарын тапсыра алмайды. Қағидаларға сәйкес, үміткер соңғы екі жыл ауылдық елді мекенде тұрақты тіркеуде болуы тиіс. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P080000573
«Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау конкурсына қатысуға жеке тұлғалар көрсетілетін қызметті берушіге «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы «Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау конкурсына қатысу үшін құжаттарды қабылдау» мемлекеттік көрсетілетін қызметке қойылатын негізгі талаптардың тізбесінде көзделген құжаттарды қоса береді. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020730#z21
Мысалы:
Үміткер «Болашақ» халықаралық стипендиясын алуға конкурстық іріктеуге қатысу үшін құжаттарды қолма-қол тапсыра алады ма?
Жоқ, қолма-қол тапсыра алмайды. Үміткерлер құжаттарды тек Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі белгілеген қабылдау мерзімі ішінде «Электрондық үкімет» e-gov.kz веб-порталы арқылы тапсыра алады.
https://egov.kz/cms/kk/services/higher_education/184pass_mon