Жиі қойылатын сұрақтар
«Болашақ» халықаралық стипендиясын іске асыру жөніндегі кейбір шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 7 қазандағы №413 бұйрығына сәйкес https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1300008880 кепіл нысанасын ауыстыру мүмкіндігі көзделген. Ауыстыру туралы шешім Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 314-бабына сәйкес ұсынылатын жылжымайтын мүліктің құнын, сапалық және сандық сипаттамаларын, географиялық орналасуын, сондай-ақ оқытудың нақты құнын (егер оқыту аяқталған болса) ескере отырып қабылданады. Мәселені қарау үшін қолданыстағы және ұсынылатын кепілді бағалау туралы есептерді (6 айдан аспайтын мерзімде), сондай-ақ ұсынылатын мүлікке шектеулердің, ауыртпалықтардың және заңды талаптардың жоқтығын растайтын құжаттарды қоса бере отырып, ауыстыру негіздемесі бар өтінішті «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ-ға жіберу қажет.
Мысалы:
Мен «Болашақ» бағдарламасының түлегімін, менің оқуыма 25 000 000 теңге жұмсалды. Алайда, оқу шартын жасасу кезінде мен құны 60 000 000 теңгені құрайтын пәтер салдым, осы пәтерді ауыстырып, құны 28 000 000 теңгені құрайтын пәтерді кепілге қоя аламын ба? Иә, мұндай мүмкіндік бар, себебі кепілге ауыртпалықсыз және оның құны кепілге қойылған мүлікке тең немесе «Болашақ» бағдарламасының стипендиаттарын оқытуға жұмсалған нақты шығындардың құнын жабатын жылжымайтын мүлік қабылданады. Бұл ретте Сіз қажетті растайтын құжаттарды ұсынуға міндеттісіз.
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім Ғылым және жоғғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің ғылыми қызметтің негізгі нәтижелерін жариялау үшін басылымдар тізбесі (бұдан әрі – Комитеттің басылымдар тізбесі) бірнеше тізімдерден тұрады – 1-тізім, 2-тізім, 3-тізім және әскери және арнайы органдар журналдарының тізімі.
Ғылыми қызмет нәтижелерін жариялауға ұсынылатын басылымдар тізбесіне қосу үшін ғылыми басылымдарға қойылатын талаптардың (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1600013409) 6-тармағына сәйкес журналды Комитеттің басылымдар тізбесінің 3-Тізіміне қосу үшін шетелдік авторлар мақалаларының, сондай-ақ ағылшын тіліндегі мақалалардың болуы керек. Бұл ретте олардың әр нөмерде болуы міндеттелмеген.
Мысалы, шетелдік авторлардың мақалалары журналдың бір жылда шыққан тек бір номерінде бар, ал шет тіліндегі мақалалар екі номерде жарияланған. Осы екі жағдайда да бұл талап орындалды деп есептеледі.
Қазақстан Республикасында ғылыми тағылымдамаларды іріктеу, ұйымдастыру және өткізу тәртібі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің бұйрығымен бекітілген «Ғылыми тағылымдамалардан өтуге үміткерлерді іріктеу және ғылыми тағылымдамадан өту қағидаларымен» реттеледі. http://10.61.42.188/kaz/docs/V2300033308
Аталған нормативтік-құқықтық акт үміткерлерге қойылатын талаптарды, конкурстық іріктеу шарттарын, шетелде ғылыми тағылымдамаларды қаржыландыру тетіктерін, сондай-ақ бағдарламаға қатысушылардың құқықтары мен міндеттерін айқындайды.
Қағидаларға сәйкес ғылыми тағылымдамалар ғылыми кадрлардың біліктілігін арттыруға, халықаралық ғылыми ынтымақтастықты дамытуға және озық ғылыми білім мен технологияларды трансферттеуге бағытталған, сонымен қатар қатысушылар алынған нәтижелерді нысаналы пайдалануға және оларды Қазақстан Республикасының ғылыми және білім беру қызметіне енгізуге міндеттенеді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 11 маусымдағы №573 қаулысына сәйкес «Болашақ» стипендиясын тағайындауға арналған конкурс 3 турдан тұрады (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P080000573).
- Бірінші тур – зияткерлік қабілеттер деңгейін, тұлғалық-іскерлік құзыреттіліктерін, шетелде оқуға психологиялық әзірлік деңгейін айқындау бойынша кешенді тестілеу.
- Екінші тур – тәуелсіз сараптама комиссиясының (бұдан әрі – ТСК) мүшелерімен анонимді дербес әңгімелесу. Екінші турда үміткердің кәсіби дайындық деңгейі, теориялық білімі және таңдаған мамандану саласында кәсіби құзыретінің болуы анықталады. ТСК мүшелері бірінші турдың нәтижелерін ескере отырып, әрбір үміткерге ұсыныстар береді.
- Үшінші тур – Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі Республикалық комиссия (бұдан әрі – Республикалық комиссия) ТСК ұсынымдары негізінде «Болашақ» стипендиясын тағайындау немесе тағайындаудан бас тарту туралы түпкілікті шешім қабылдайды, ол туралы үміткерге Халықаралық бағдарламалар Орталығының ресми сайтында ақпарат орналастыру арқылы хабар беріледі. Анонимді дербес әңгімелесуге ТСК-нің 5 мүшесі қатысады. Үміткерге сұрақтар болжамды сұрақтар тізбесі бойынша, қазақ және орыс тілдерінде немесе ықтимал оқу елінің тілінде қойылады.
ТСК мүшелерімен дербес әңгімелесу нәтижелері бойынша әрбір үміткер бойынша ТСК әрбір мүшесі қойған бағалардың орташа балдарын жинақтау жолымен алынған қорытынды жалпы орташа балл негізінде нәтиже айқындалады.
Мысалы:
Менің атым Алмас, мен «Болашақ» стипендиясына бірінші турдан өттім. Әрі қарай не істеуім керек?
Алмас, сіз екінші турдан өтуіңіз керек. Бұл – тәуелсіз сараптама комиссиясының мүшелерімен жасырын жеке сұхбат.
Кепілхатты алу үшін «Халықаралық бағдарламалар орталығына» АҚ өтініштің түпнұсқасын (жеке немесе сенімхат арқылы), паспорт көшірмесін және оқу орнының шақыру хатын жіберуіңіз қажет.
Стипендиаттың оқу орнына тіркелу мақсатында ұсынылған өтінішін жібергеннен кейін кепілхат 2 (екі) жұмыс күні ішінде беріледі. Ол стипендиаттың «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегері екенін растайды.
Бұл мәселе Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 13 сәуірдегі № 163 бұйрығымен реттеледі. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1200007613
Мысалы:
Мен, Қайсар, «Болашақ» бағдарламасының стипендиатымын, Бостон университетіне оқуға қабылдандым және шетелде оқу бойынша барлық шығындардың өтелетінін растайтын кепілхат алғым келеді. Ол үшін маған не істеу қажет?
Кепілхат алу үшін Сізге «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ өтініштің түпнұсқасын (жеке өзіңіз немесе сенімхат арқылы), паспорттың көшірмесін және оқу орнынан шақыру хатты ұсыну қажет.
«Болашақ» бағдарламасының стипендиатына белгіленген мерзімде оқуына шыға алмаған жағдайда оқуын бастау күнін бір рет, бір жылға дейінгі кезеңге ауыстыруға мүмкіндік беріледі. Бұл үшін жаңа оқу басталу мерзімдері көрсетілген университеттің хатын өтінішпен қоса тапсыру қажет. Оқу мерзімдерін ауыстыру қосымша шығындарды талап етпеген жағдайда Комиссияның қарауын қажет етпейді
Бұл мәселе Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 7 қазандағы № 413 бұйрығымен реттеледі. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1300008880.
Мұндай мүмкіндік стипендиаттарға стипендияны кеш тағайындалып немесе басқа себептер болған жағдайда оқу мерзімін түзетуге мүмкіндік береді.
Бұл ереже стипендияны тағайындау туралы Республикалық комиссияның шешімінен бастап қолданысқа енеді. Стипендиатқа салынған айыппұлдар мен шығындарды қоса есептегенде. Бұл стипендиаттарға стипендияның кеш тағайындалуы немесе басқа себептер болған жағдайда оқу мерзімдерін түзетуге мүмкіндік береді.
Мысалы:
Мен, Мадина, «Болашақ» бағдарламасының стипендиатымын. Отбасылық жағдайларға байланысты белгіленген мерзімде оқуға шыға алмадым. Оқу мерзімін кейінге шегеру мүмкін бе?
Иә, мүмкін. Оқу мерзімін кейінге шегеру/ауыстыру үшін Сізге өтініш, жаңартылған шақыру хаты, жұмыс берушінің өтініші (үшжақты келісімшарт болған жағдайда), сондай-ақ түсіндірме жазба ұсыну қажет.
«Болашақ» бағдарламасы бойынша жылжымайтын мүлікке салынған ауыртпалықты алу үшін құжаттарды бірнеше жолдармен тапсыра аласыз:
- «Халықаралық бағдарламалар орталығы» акционерлік қоғам кеңсесі арқылы;
- «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КеАҚ (Халыққа қызмет көрсету орталығы) арқылы;
- «Электрондық үкімет» веб-порталы арқылы www.egov.kz.
Қызметтің атауы – «Болашақ» халықаралық стипендиясы стипендиаттарының міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету ретінде ұсынылған жылжымайтын мүлік кепіл шартын беру және оны тоқтату туралы хабарлама.
https://egov.kz/cms/kk/services/pass201-202_mon
Мысалы:
Мен, Қуаныш, 5 жыл жұмыс істедім, жылжымайтын мүлікке қойылған ауыртпалықты алғым келеді, бірақ отбасылық жағдайларға байланысты өтінішті өзім бере алмаймын. Менің орныма туыстарымның бірі өтініш бере ала ма?
Сіздің орныңызға туыстарыңыздың бірі өтініш бере алады, егер ол кепіл берушіңіз болса.
«Болашақ» бағдарламасы бойынша еңбекпен өтеуді кейінге қалдыру келесі жағдайларда беріледі:
1) еңбек қызметін жүзеге асыруға кедергі болған ауруды емдеу;
2) мемлекеттік немесе әскери қызметші болып табылатын және шетелге уақытша жұмысқа немесе қызметтен өтуге жіберілген зайыбымен немесе жұбайымен ілесіп жүру;
3) жүктілік жағдайы, сондай-ақ үш жасқа дейін баланы (балаларды) тәрбиелеу;
4) шетелде академиялық оқуда оқитын зайыбымен немесе жұбайымен ілесіп жүру;
5) «Болашақ» бағдарламасы шеңберіндегі оқуды қоспағанда, докторантура бағдарламасы бойынша академиялық оқуды жалғастыру;
6) Стипендиат шетелде академиялық оқуын аяқтаған кезде 12 айдан аспайтын еңбекпен өтеуді кейінге қалдыруды ұсыну туралы Стипендиат өтініш берген сәтінде рейтингтердің соңғы жарияланымдарына сәйкес әлемнің үздік ұйымдарының («Fortune Global 500», «Forbes Global 2000», «Forbes Top 100 Digital Companies») әлемдік рейтингтеріне кіретін ұйымдарда өндірістік тағылымдамадан өтуі;
7) алған мамандығы бойынша 12 айдан аспайтын мерзімде посдокторантурадан өту.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1300008880
Мысалы:
Мен, Сауле, «Болашақ» бағдарламасының магистратура бойынша оқыған түлегімін, жеке қаражатым есебінен докторантура бағдарламасы бойынша оқуды жалғастырғым келеді. Еңбекпен өтеу мерзімін кейінге қалдыру мүмкін бе?
Сәуле, «Болашақ» бағдарламасы аясындағы оқуыңызды аяқтағаннан кейін докторантура бағдарламасы бойынша жеке қаражат есебінен оқуды жалғастыра аласыз және еңбекпен өтеуді кейінге қалдыру комиссияның шешімі бойынша беріледі. Бұл жағдайда Сіз Орталыққа өтініш жазып, докторантураға қабылданғаныңызды растайтын құжаттарды ұсынуыңыз қажет.
«Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау үшін үміткерлерді іріктеу қағидаларының 24-тармағына сәйкес https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P080000573 академиялық оқуды аяқтағаннан кейін «Болашақ» бағдарламасының түлегі алған мамандығы бойынша еңбек қызметін жүзеге асыру үшін Қазақстан Республикасының аумағына оралуы тиіс және Республикалық маңызы бар қалада немесе астанада кемінде бес жыл, ал Қазақстан Республикасының басқа аймақтарында кемінде үш жыл еңбекпен өтеуге міндетті.
Тағылымдамадан өткен түлектер үшін еңбекпен өтеу мерзімі маман даярлауға өтінім берген жұмыс берушіде 3 жылды құрайды.
Мысалы:
Мен, Ермек, «Болашақ» бағдарламасының түлегімін, Қарағанды қаласындағы Ә.Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университетіне оқытушы болып жұмысқа орналасамын. Еңбекпен өтеу мерзімі қанша болады?
Ермек, Қарағанды қаласында еңбекпен өтеу мерзімі 3 жылды құрайды. Себебі Қазақстан Республикасы өңірлерінде еңбекпен өтеу мерзімі кемінде үш жыл болуы қажет.
Шартты бұзу жағдайы, «Болашақ» стипендиясынан ерікті түрде бас тарту немесе «Болашақ» стипендиясынан айыру жағдайлары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің м.а. 2017 жылғы 19 шілдедегі № 345 «Болашақ» халықаралық стипендиясынан бас тартқан немесе одан айырылған, сондай-ақ «Болашақ» халықаралық стипендиясы әкімшісі алдында қаржылық берешегі бар «Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау конкурсының жеңімпаздарын оқытуға жұмсалған бюджеттік қаражатты қайтаруға байланысты жұмысты ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы» бұйрығымен реттеледі (https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1700015455).
Осындай жағдайларда стипендия тағайындалған сәттен бастап оқу ұйымдастыруға жұмсалған барлық нақты шығындар өтелуге тиіс.
Республикалық комиссияның шешімімен стипендиядан айырылған жағдайда қосымша айыппұл салынады, ал өз еркімен бас тартқанда айыппұл қолданылмайды.
Шығындарды өтеу біржолғы тәртіпте де, кезең-кезеңімен де жүргізілуі мүмкін: ол үшін төлем кестесі белгіленген, мерзімі 3 жылға дейінгі, ал төлем тәртібі сақталған жағдайда қосымша 1 жылға ұзартуға болатын берешекті өтеу туралы келісім жасалады. Төлем кестесін жасау жөніндегі өтініш Комиссияда қаралады, ол борышкердің қаржылық жағдайын, кірістерін, мүліктік жағдайын, асырауындағы адамдардың бар-жоғын және басқа да мән-жайларды ескере отырып ай сайынғы төлем мөлшерін айқындайды.
Егер хабарламалар еленбесе немесе келісім бойынша міндеттемелер орындалмаса, берешек сот тәртібімен өндіріліп алынады.
Мысалы:
Мен «Болашақ стипендиясынан өз еркіммен бас тарттым, бірақ оқу үшін жұмсалған барлық нақты шығындарды бірден өтей алмаймын. Қандай әрекеттерді орындау қажет?
Халықаралық бағдарламалар орталығы төлемдерді уақытылы орындаған кезде 3 жылға дейінгі мерзімге, қосымша 1 жылға ұзарту мүмкіндігі бар шығындарды кезең-кезеңімен өтеу туралы келісім жасауды ұсынады.
Комиссия ай сайынғы төлем мөлшерін белгілеуі мақсатында, Сіз Халықаралық бағдарламалар орталыққа қаржылық жағдайыңызды, кірістеріңізді, асырауыңыздағы адамдарды және мүлікті растайтын құжаттармен бірге жазбаша өтініш беруіңіз қажет.
Осылайша берешекті бекітілген төлем кестесіне сәйкес біртіндеп өтеуге болады.