Жиі қойылатын сұрақтар
«Ашық кілт» тәсілімен тапсырыс берушілер құрылыс объектілерін салу бойынша кешенді жұмыстарды сатып алатын болады, бұл жұмыстар облыс, республикалық маңызы бар қалалар мен астана мәслихаттары бекіткен объектілер тізіміне енгізілген объектілерге қатысты жүзеге асырылады.
«Ашық кілт» құрылыс жұмыстарын сатып алуға мыналар кіреді: объектіні салу және оны пайдалануға беру, жобалау, ізденіс, құрылыс-монтаждау, кеңейту, модернизациялау, техникалық қайта жарақтандыру, қайта жаңарту, реставрация, капитальды жөндеу және осы жұмыстарға байланысты тауарларды жеткізу мен қызметтер көрсету.
Ең алдымен, өткен жылы енгізілген «Онлайн бюджетік мониторинг» модулі алдын алу шарасы ретінде тиімді жұмыс істеп келеді. Бұл жүйе арқылы Комитет бюджет қаражатының жымқыру тәуекелдерін болдырмау мақсатында жұмыс жүргізеді, осылайша балалар мен педагогикалық құрамның мүдделерін қорғауды қамтамасыз етеді.
Жүйе дамудың өз кезеңінде білім беру саласындағы күмәнді операцияларды анықтауға мүмкіндік береді. Ең жиі кездесетін алаяқтық схемалар — бұл жалақының екі еселеніп есептелуі және жалған қызметкерлерге ақша аудару, мұнда құжаттар бойынша жалақы бірнеше адамға есептелсе де, шоттарды басқалар пайдаланады.
Мониторинг нәтижесінде білім беру ұйымдарында жалақы түрінде заңсыз төлемдер жасауға жоғары тәуекелі бар мыңнан астам жағдай анықталды, 1,5 миллиард теңге көлемінде заң бұзушылықтар расталды.
Осы мәселеге байланысты Комитет пен Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет арасында толық өзара әрекеттестік орнатылып, бұл құралдың алдын алу қызметі бойынша түсіністік қалыптастырылды, сондай-ақ мониторинг нәтижесінде анықталған негізсіз төлемдерді жою үшін 10 жұмыс күні беріледі.
Осы жылы біз модульді мәдениет, спорт және денсаулық сақтау салаларына да енгізуді жоспарлап отырмыз. Жүйенің даму барысында оның нәтижелері туралы қоғаммен бөлісуді жалғастырамыз.
Қазақстан Республикасының Қаржы министрі бекіткен Мемлекеттік мүдде үшін қызмет атқаратын ұйымдар тарапынан қаржылық есептілікті депозитарийге тапсыру ережелеріне сәйкес, жаңа құрылған ұйымдар жылдық қаржылық есептілікті ұйымның тіркелген күнінен бастап сол жылдың 31 желтоқсанына дейінгі кезең үшін ұсынады.
ҚР ӘҚБтК-не сәйкес, осы Кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, әкімшілік құқық бұзушылық жасалған күннен бастап екі ай өткеннен кейін тұлға әкімшілік жауапкершілікке тартылмайды.
Сонымен қатар, ҚР ӘҚБтК-нің 62-бабының 3-бөлігіне сәйкес, үздіксіз әкімшілік құқық бұзушылық болған жағдайда, сондай-ақ қоғам мен мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделеріне нұқсан келтіретін бюджет саласындағы әкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша тұлға әкімшілік құқық бұзушылық анықталған күннен бастап екі ай өткеннен кейін әкімшілік жауапкершілікке тартылмайды.
Қаржы саласында, төлем қабілеттілігін қалпына келтіру, оңалту және банкроттық кезінде жасалған әкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша тұлға құқық бұзушылық жасалған күннен бастап үш жылдан кешіктірмей әкімшілік жауапкершілікке тартылуы тиіс, бірақ құқық бұзушылық анықталған күннен бастап екі ай өткеннен кейін әкімшілік жауапкершілікке тартылмайды.
Сәйкестік аудиті мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің ҚР заңнамасының нормаларын сақтауын тексеруге бағытталған. Біз олардың заңнамалық өрісте қатаң әрекет етуін және артық әрекеттерге жол бермеуін қадағалаймыз.
Камералдық бақылаудың мақсаты – мемлекеттік сатып алулар саласындағы бұзушылықтардың алдын алу. Бұл ретте тексерілетін субъектке анықталған бұзушылықтарды өз бетінше түзету мүмкіндігі беріледі, бұл, сөзсіз, барлық тараптар үшін оң әсерін тигізіп, әкімшілік жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.
Қаржылық есептілік аудиті бухгалтерлік есептің дұрыстығын, бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің қаржылық жағдайын, сондай-ақ олардың қаржылық есептілігінде көрсетілген деректердің шынайылығын бағалайды.
Қаржылық есептілік аудиті Үкіметке мемлекеттік активтердің бар-жоғын және олардың жай-күйін растаумен қатар, оларды басқарудың тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда бұл аудит түрі Үкіметтің қоғамның мемлекетке деген сенімін қалыптастыруға ықпал ететін құралдарының бірі болып табылады.
Аудит жүргізуге мемлекеттік органдардың өздері де мүдделі. Қаржылық есептіліктің дұрыстығын растау инвестициялық және басқарушылық шешімдер қабылдау үшін қажет.
Дәл аудит нәтижелері бойынша Үкімет сенімді қаржылық есептілікті алады, демек, бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің қаржылық жағдайы туралы толық ақпаратпен қамтамасыз етіледі.
Алайда, мемлекеттік сектордағы аудиттің нақты мақсаттары бұдан да кең болуы мүмкін. Мысалы, мемлекеттік сектор аудиторларының міндетіне тексерілетін мекеменің бюджет қаражатын жұмсау тәртібі бойынша мемлекеттік органдар талаптарын сақтауы/сақтамауы туралы есеп дайындау, тексерілетін субъект қызметінің үнемділігі туралы қорытынды жасау, оның жүзеге асырып жатқан жобаларының тиімділігі/тиімсіздігін бағалау, сондай-ақ жалпы қызметінің нәтижелілігін анықтау кіруі мүмкін.
Жоғарғы аудиторлық палата республикалық бюджеттің атқарылу тиімділігі мен қаржылық есептілігін аудиттен өткізеді, ал тексеру комиссиялары да осыған ұқсас аудитті жергілікті бюджетке қатысты жүргізеді.
Біздің Комитет ішкі мемлекеттік аудит жөніндегі уәкілетті орган ретінде бюджеттік бағдарламалар әкімшілері мен мемлекеттік мекемелердің шоғырландырылған қаржылық есептілігіне жыл сайын аудит жүргізеді, республикалық және жергілікті бюджет қаражатының мақсатқа сәйкестігін бағалайды, сондай-ақ мемлекеттік сатып алуларға камералдық бақылау жасайды.
Мұндай өкілеттіктердің бөлінуі заңнамада белгіленген.