Жиі қойылатын сұрақтар
Жеке кәсіпкерлер, жеке практикамен айналысатын адамдар (СК-нің 632-бабының 2-тармағы) орналасқан жері бойынша активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны ұсынады. Сондықтан Сізге декларацияны ЖК тіркелген жері бойынша Алматы қаласында тапсыру қажет.
Салық тіркелімдерін қоспағанда, салық нысандары салық органдарына ұсынылмаған болып саналады, егер:
1) Салық кодексіне сәйкес уәкілетті орган белгілеген салық нысандарына сәйкес келмейтін немесе
2) салық органының коды көрсетілмеген немесе
3) сәйкестендіру нөмірі көрсетілмеген немесе дұрыс көрсетілмеген немесе
4) салық кезеңі көрсетілмеген немесе
5) Салық нысанында активтер мен міндеттемелер туралы декларация жасалатын күн көрсетілмеген немесе
6) салық есептілігінің түрі көрсетілмеген немесе
7) салық есептілігіне қол қойылмаған және (немесе) өз атауы бар мөрмен куәландырылмаған немесе
8) салық есептілігі нысанының электрондық форматының құрылымында форматтық-логикалық бақылау талаптары бұзылған немесе
9) салық есептілігін табыс ету мерзімі ұзартылған жағдайда Салық кодексінің салық есептілігін табыс ету тәсіліне қатысты талаптары бұзылады.
жеке тұлғаның салық есептілігіне өзгерістер мен толықтырулар енгізуіне жол берілмейді (СК-нің 211-бабы 5-тармағының 7-тармағы):
жеке тұлғалардың декларацияларында басқа тұлғалардың жеке тұлға алдындағы берешегін (дебиторлық берешекті) және жеке тұлғаның жеке тұлғамен туындаған қатынастар бойынша пайда болған басқа тұлғалар алдындағы берешегін (кредиторлық берешекті) көрсету бөлігінде, берешектерден басқа:
жеке тұлғаның декларациясын, сондай-ақ сот шешімі бойынша танылған берешектерді ұсыну бойынша міндеттеме туындаған жылдың басына дейін
ҚР-нда нотариат куәландырған мәмілелер бойынша;
дебитор немесе кредитор болып табылатын жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы бастапқы немесе кезекті декларациясында көрсетілген.
ҚР Азаматтық кодексімен (117-баптың 2-тармағы) әуе және теңіз кемелері, ішкі суда жүзу кемелері, «өзен-теңіз» жүзу кемелері, ғарыш объектілері, мемлекеттік тіркеуге жататын магистральдық құбырлардың желілік бөлігі жылжымайтын мүлікке теңестіріледі, демек, егер мұндай объектілер болса, онда декларацияда көрсету қажет
Жалпыға бірдей декларациялау кезең-кезеңімен енгізілуіне байланысты, кәмелетке толмаған адамда активтері мен міндеттемелері болған кезде мынадай жағдайлардың кез келгенінде осындай декларацияны ұсыну міндеттемесі туындайды:
мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүліктің, құқықтар және (немесе) мәмілелер ҚР шегінен тыс жерлерде мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүліктің меншік құқығында болуы;
құрылысқа үлестік қатысу туралы шарт бойынша, оның ішінде ҚР шегінен тыс жерлерде жылжымайтын мүлік құрылысында үлестің болуы;
ҚР шегінен тыс орналасқан шетелдік банктердегі банк шоттарында барлық банк салымдары бойынша республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы декларация табыс етілген жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанында қолданыста болған АЕК мөлшерінен 1 000 есе асатын ақша сомасының болуы;
міндеттеменің немесе талаптың туындауына негіз болып табылатын, нотариат куәландырған (куәландырған) шарт немесе өзге құжат болған кезде осы тұлға алдындағы басқа тұлғалардың берешегі (дебиторлық берешегі) сомасының және (немесе) осы тұлғаның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (кредиторлық берешегі) сомасының болуы 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап туындайды. Бұл ретте декларацияны жетілмеген адамның заңды өкілдерінің бірі ұсынады.
Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны (СК-нің 630-бабының 2-тармағы) активтер мен міндеттемелер туралы декларация табыс етілген жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанына болып табылатын жеке тұлға ұсынады:
1) кәмелетке толған адам: ҚР азаматы; қандас;тұруға ықтиярхаты бар адам; ҚР резиденті болып табылатын шетелдік немесе азаматтығы жоқ адам;
2) шарттардың бірінің активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны табыс еткен жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша резидент емес болып табылатын шетелдік немесе азаматтығы жоқ адам:
1) құқықтары және (немесе) мәмілелері ҚР аумағында мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлік;
2) ҚР аумағындағы тұрғын үй құрылысына қатысу үлесі.
3) мынадай жағдайлардың кез келгені кезінде кәмелетке толмаған адам (ҚР азаматы, қандас, тұруға ықтиярхаты бар адам, шетелдік немесе ҚР резиденті болып табылатын азаматтығы жоқ адам):
1) мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүліктің, құқықтары және (немесе) мәмілелері ҚР шегінен тыс жерлерде мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүліктің меншік құқығында болуы;
2) құрылысқа үлестік қатысу туралы шарт бойынша, оның ішінде ҚР шегінен тыс жерлерде жылжымайтын мүлік құрылысында үлестің болуы;
3) ҚР шегінен тыс орналасқан шетелдік банктердегі банк шоттарында барлық банк салымдары бойынша республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы декларация табыс етілген жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанында қолданыста болған АЕК-тің 1000 еселенген мөлшерінен жиынтық асатын ақша сомасының болуы;
4) міндеттеменің немесе талаптың туындауына негіз болып табылатын, нотариат куәландырған (куәландырған) шарт немесе өзге құжат болған кезде осы тұлға алдындағы басқа тұлғалардың берешегі (дебиторлық берешегі) сомасының және (немесе) осы тұлғаның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (кредиторлық берешегі) сомасының болуы.
Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияда жеке тұлғалар (СК-нің 631-бабының 1-тармағында) көрсетілген бар туралы ақпаратты көрсетеді:
1)құқықтары және (немесе) мәмілелері шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шет мемлекеттің құзыретті органында мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлік:
жылжымайтын мүлік, жер учаскелері және (немесе) жер үлестері, әуе және теңіз кемелері, ішкі суда жүзу кемелері, «өзен-теңіз» жүзу кемелері;
көлік құралдары, арнайы техника және (немесе) тіркемелер;
ҚР шегінен тыс орналасқан шетелдік банктердегі банктік шоттардағы ақша барлық банктік салымдар бойынша республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанына қолданыста болған АЕК-тің 1000 еселенген мөлшерінен жиынтық асатын сомада;
2) ҚР-дағы және (немесе) одан тыс жерлердегі мүлік:
тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы шарт бойынша тұрғын ғимараттағы үлесі;
ҚР шегінен тыс жерде құрылған заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесі;
бағалы қағаздар, туынды қаржы құралдары (орындалуы базалық активті сатып алу немесе өткізу жолымен жүзеге асырылатын туынды қаржы құралдарын қоспағанда);
инвестициялық алтын;
зияткерлік меншік,
авторлық құқық объектілері;
республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы декларация табыс етілген жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанында қолданыста болған АЕК мөлшерінің
10 000 еселенген шегінен аспайтын сомада көрсетілетін қолма-қол ақша;
банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға берешекті қоспағанда, міндеттеменің немесе талаптың туындауына негіз болып табылатын, нотариат куәландырған (куәландырған) шарт немесе өзге құжат болған кезде жеке тұлғаның жеке тұлға алдындағы берешегі (дебиторлық берешек) және (немесе) жеке тұлғаның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (кредиторлық берешек) ҚР-дағы банктер және банк қызметі туралы заңнамасымен;
3) жеке тұлғаның қалауы бойынша осы мүліктің бірлігі үшін республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және есепті салық кезеңінің 31 желтоқсанында қолданыста болған АЕК мөлшерінің 1000 еселенген бағасынан (құнынан) асып кеткен жағдайда, бағалаушы мен бағалаушы арасындағы шарт бойынша жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған құн болған кезде мүлік басқа мүліктің қалауы бойынша көрсетілуі мүмкін. ҚР бағалау қызметі туралы заңнамасына сәйкес салық төлеуші болып табылады.
Мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлікті, сондай-ақ құқықтар және (немесе) мәмілелер мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлікті қоспағанда.
Активтер мен міндеттемелер туралы Декларация (СК-нің 630-бабының 6-тармағы):
1) Бастапқы-мұндай декларацияны ұсыну бойынша белгіленген міндеттің алғаш рет туындауына байланысты жеке тұлға ұсынатын активтер мен міндеттемелер туралы декларация;
2) Кезекті - «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңына, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы», «Сақтандыру қызметі туралы», «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жеке тұлға ұсынатын активтер мен міндеттемелер туралы декларация осындай жеке тұлға активтер мен міндеттемелер туралы бастапқы декларацияны ұсынғаннан кейін;
3) Қосымша-осы өзгерістер және (немесе) толықтырулар жататын жеке тұлғаның бұрын ұсынылған активтері мен міндеттемелері туралы декларацияға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген кезде жеке тұлға ұсынатын активтер мен міндеттемелер туралы декларация;
4) Хабарлама бойынша қосымша - салық органы жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері бойынша камералдық бақылау нәтижелері бойынша бұзушылықтарды анықтаған, бұрын ұсынылған активтер мен міндеттемелер туралы декларацияға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу кезінде жеке тұлға ұсынатын активтер мен міндеттемелер туралы декларация.
Жалпыға бірдей декларацияны енгізу төрт кезеңнен тұрады:
- 2021 жылдан бастап декларацияларды келесі тұлғалар ұсынады:
- жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар және олардың жұбайлары;
- мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар және олардың жұбайлары;
- мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар және олардың жұбайлары;
- «ҚР-дағы сайлау туралы» және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «ҚР-дағы банктер және банк қызметі туралы», «Сақтандыру қызметі туралы», "ОБ нарығы туралы» Конституциялық ҚРЗ-ға сәйкес ұсыну бойынша міндет жүктелген тұлғалар.
- 2023 жылдан бастап:
- Мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері және олардың жұбайлары;
- квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметкерлері және олардың жұбайлары.
- 2024 жылдан бастап:
- заңды тұлғалардың басшылары мен құрылтайшылары (қатысушылары) және олардың жұбайлары;
- жеке кәсіпкерлер мен олардың жұбайлары.
- 2025 жылдан бастап-халықтың қалған санаттары:
1) кәмелетке толған адам (ҚР азаматы; қандас; тұруға ықтиярхаты бар адам; ҚР резиденті болып табылатын шетелдік немесе азаматтығы жоқ адам);
2) шарттардың бірінің активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны табыс еткен жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша резидент емес болып табылатын шетелдік немесе азаматтығы жоқ адам:
1) құқықтары және (немесе) мәмілелері ҚР аумағында мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүлік;
2) ҚР аумағындағы тұрғын үй құрылысына қатысу үлесі.
3) мынадай жағдайлардың кез келгені кезінде кәмелетке толмаған адам (ҚР азаматы, қандас, тұруға ықтиярхаты бар адам, шетелдік немесе ҚР резиденті болып табылатын азаматтығы жоқ адам):
1) мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүліктің, құқықтары және (немесе) мәмілелері ҚР шегінен тыс жерлерде мемлекеттік немесе өзге де тіркеуге жататын мүліктің меншік құқығында болуы;
2) құрылысқа үлестік қатысу туралы шарт бойынша, оның ішінде ҚР шегінен тыс жерлерде жылжымайтын мүлік құрылысында үлестің болуы;
3) ҚР шегінен тыс орналасқан шетелдік банктердегі банк шоттарында барлық банк салымдары бойынша республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және жеке тұлғаның активтері мен міндеттемелері туралы декларация табыс етілген жылдың алдындағы жылдың 31 желтоқсанында қолданыста болған АЕК-тің 1000 еселенген мөлшерінен жиынтық асатын ақша сомасының болуы;
4) міндеттеменің немесе талаптың туындауына негіз болып табылатын, нотариат куәландырған (куәландырған) шарт немесе өзге құжат болған кезде осы тұлға алдындағы басқа тұлғалардың берешегі (дебиторлық берешегі) сомасының және (немесе) осы тұлғаның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (кредиторлық берешегі) сомасының болуы.
Жалпыға бірдей декларациялаудың басты мақсаты көлеңкелі экономиканы қысқартуды қамтамасыз ету, сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендету, бюджетке қосымша түсімдерді қамтамасыз ету, әлеуметтік саясатты жетілдіру болып табылады.