Жиі қойылатын сұрақтар
2024жылы жер қойнауынмемлекеттікгеологиялықзерттеуаясында11учаскедеіздеужұмыстарыаяқталды.Осыучаскелербойыншаболжамдыресурстармынадай:бериллий–23,8мыңтонна,вольфрам–0,6мыңтонна,иттрий–1,1мыңтонна,ниобий–0,2мыңтонна,мыс–112,18мыңтонна,молибден-7мыңтонна,галий–33,48мыңтонна,иттрий–60,9мыңтонна,Алтын–17,5тонна.
Сонымен қатар, Күйректікөлучаскесіндеорындалғанжұмыстардыңнәтижелері бойынша өнеркәсіптікигеруүшінқажеттішикізаттыңжеткіліктімөлшеріменосыучаскеніңсирек жер металдарынакелешегітуралыоңбағаалынды.
Анықтама:
Жұмыс нәтижелері бойынша Күйректікөл учаскесі шегінде төрт перспективалы алаң бөлінді, онда Р1 санаттары бойынша сирек жер элементтерінің болжамды ресурстарын бағалау жүргізілді (Дос 1 – 5,2 мың тонна, Дос 2 – 105,6 мың тонна, Дос 3 – 640,5 мың тонна ,ргыз – 184,1 мың тонна). Ргыз алаңында С2 – 795,8 мың тонна санаты бойынша қосымша қорлар есептелді.
2025 жылы Ақтөбе-Кварц учаскесінде жұмыстарды аяқтау жоспарлануда. Өткен жылы «Шығыс Қазақстанның соқтығысу аймақтарының гранитоидтарын сирек металды-сирек жер кенденуіне болжамды бағалау» нысаны бойынша жұмыстар аяқталды. Жұмыс нәтижелері бойынша ниобий, цирконий және сирек жер металдарына перспективалы үш учаске бөлінді. Болжамды ресурстарға бағалау жүргізілді, оған сәйкес учаскелерде ниобий мөлшері 500 мың тоннадан асады, цирконий – 2 млн.тонна, сирек жерлер – 947 мың тонна, молибден – 79,8 мың тонна, вольфрам – 399,1 мың тонна. Сондай-ақ литийдің өнеркәсіптік мәндерін анықтау үшін Каспий, Арал өңірлері мен Баянкөл кен ауданы шегінде минералданған тұзды ерітінділерді, көлдер мен тұзды батпақтарды зерттеу жұмыстары жоспарлануда. Осы бағыттағы жұмыстарды 2025-2027 жылдар кезеңінде жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу шеңберінде орындау жоспарлануда. Сонымен қатар, ағымдағы жылы орталық Қалба аумағын зерттеу және перспективалық бағалау бойынша жұмыстар басталды, Қалба-Нарым аймағының литиенділігі мен кешенді сирек кездесетін және сирек кездесетін кенденуіне перспективалы аудандар анықталды. Жұмыстарды 2026 жылы аяқтау жоспарлануда.
Негіздерінің толық тізбесі «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 224-бабының 1-тармағымен реттеледі.
Ұстау мәртебесі берудің негіздері «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 222-бабының 5-тармағымен реттеледі.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 222-бабының 4-тармағына сәйкес ұстау мәртебесін беру жер қойнауын пайдаланушыға жер қойнауы учаскесінің аумағын көрсете отырып, қайта ресімделген өндіру лицензиясын беру арқылы расталады. сақтау мәртебесі қолданылады және мұндай мәртебенің жарамдылық мерзімі.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 203-бабының 1-тармағына сәйкес қатты пайдалы қазбаларды өндіруге лицензия жер қойнауының мемлекеттік қорын басқару бағдарламасымен айқындалатын аумақтарға беріледі.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 211-бабының 2-тармағына сәйкес өндіруге арналған лицензияның мерзімі жер қойнауын пайдаланушының өтініші бойынша лицензияның бастапқы мерзімінен аспайтын мерзімге ұзартылуы мүмкін. .
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 220-бабының 3-тармағына сәйкес өндіру учаскесінің бір бөлігінен бас тарту өндіруге лицензияны қайта ресімдеуге әкеп соғады.
Қазақстан Республикасының «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодексінің 278-бабы 25-тармағына сәйкес, келісімшарттық режимнен лицензиялық режимге ауысқан кезде лицензия Кодексте белгіленген мерзімге беріледі, бірақ ол лицензиямен ауыстырылатын жер қойнауын пайдалану келісімшартының қолданылу мерзімінен аспауы тиіс. Қатты пайдалы қазбалар мен кең таралған пайдалы қазбалар бойынша келісімшарттар негізінде жер қойнауын пайдалану құқығын бір мезгілде қайта рәсімдеген жағдайда, лицензия мерзімі қатты пайдалы қазбалар бойынша келісімшарт мерзімі негізінде белгіленеді.
Кодекстің 211-бабы 2-тармағының бірінші бөлігі үшін жер қойнауын пайдалану келісімшарты (келісімшарттары) орнына берілген қатты пайдалы қазбаларды өндіруге арналған лицензия мерзімі жиырма бес жылға дейінгі кезеңге ұзартылуы мүмкін.
Осылайша, келісімшарттық режимнен лицензиялық режимге ауысқан кезде лицензия мерзімі Кодекс талаптарына сәйкес, жоғарыда көрсетілген шектеулер мен ұзарту мүмкіндіктерін ескере отырып белгіленеді.
Қандай аумақтарда жер қойнауын пайдалану бойынша операцияларды жүргізуге тыйым салынады?
Жер қойнауын пайдалану бойынша операцияларды жүргізуге тыйым салынған аумақтардың толық тізімі Қазақстан Республикасының «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодексінің 25-бабымен реттеледі.
Жер қойнауын пайдалану бойынша операцияларды жүргізуге келесі аумақтарда тыйым салынады:
1. Қорғаныс пен ұлттық қауіпсіздік мұқтаждығына арналған жерлер.
2. Елді мекендердің жерлері және оларға іргелес аумақтар (1000 метр қашықтықта).
3. Іс жүзінде пайдаланылып жатқан гидротехникалық құрылыстар орналасқан жер учаскелері (техногендік минералдық түзілімдерді орналастыру объектілері болып табылмайтын) және оларға іргелес аумақтар (400 метр қашықтықта).
4. Су қорының жерлері.
5. Ішуге жарамды немесе жарамды болуы ықтимал жер асты суларының кен орындары мен учаскелерінің контурлары.
6. Зираттар, қабірлер мен қорымдардан, сондай-ақ қорымдар мен зираттарға бөлінген жер учаскелерінен 100 метр қашықтықтағы аумақтар.
7. Үшінші тұлғаларға тиесілі жер учаскелері, олардың ғимараттары, құрылыстары, көпжылдық екпелері орналасқан және оларға іргелес аумақтар (100 метр қашықтықта) — мұндай тұлғалардың келісімінсіз.
8. Автомобиль және темір жолдар, әуежайлар, аэродромдар, аэронавигациялық және авиациялық техникалық орталықтар, теміржол көлігі объектілері, көпірлер, метрополитендер, тоннельдер, энергетикалық жүйелер мен электр желілері, байланыс желілері, ғарыш қызметін қамтамасыз ететін объектілер, магистральдық құбырлар орналасқан жерлер.
9. Мемлекеттік қажеттіліктер үшін мемлекеттік заңды тұлғаларға бөлінген жер қойнауы учаскелері.
10. Қазақстан Республикасының басқа заңдарына сәйкес жер қойнауын пайдалану бойынша операцияларды жүргізуге тыйым салынған басқа аумақтар.
Бұл тыйымдарға қатысты ерекшеліктер Кодекстің 25-бабында көрсетілген белгілі бір операциялар мен жағдайлар үшін қарастырылған.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 204-бабының 3-тармағының 9) тармақшасына сәйкес өтініш берушінің қатты пайдалы қазбаларды өндіру жөніндегі операцияларды жүзеге асыруға қаржылық, кәсіптік және техникалық мүмкіндіктері бар екенін растайтын құжаттар. қатты пайдалы қазбаларды өндіруге арналған лицензияға өтінішке, егер өтініш ерекше құқыққа қосымша берілсе, қоса беріледі.