Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2017 жылғы 28 қыркүйектегі №330 бұйрығымен бекітілген, Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2017 жылғы 30 қазанда №15943 болып тіркелген « Электр желілері объектілерінің күзет аймақтарын және осындай аймақтардың шекараларында орналасқан жер учаскелерін пайдаланудың ерекше шарттарын белгілеу» қағидаларының 10 және 11-тармақтарына сәйкес, Электр желілерінің күзет аймақтары жер учаскесі түрінде және шеткі сымдардың кескіндерінің екі жағынан жер бетінде тұрған (олардың ауытқымаған қалыбында) тік түзу қоршаулармен шектелген әуе кеңістігі түрінде электр беру желісінің бойымен (ғимаратқа кіретін тармақтарды қосқанда) белгіленеді.

 

Электр желілерінің күзет аймақтары төмендегідей  белгіленеді:

1. Кернеуі 1 кВ-қа дейінгі жалаңаш сымды әуе желілері үшін – әр жағынан 2 метр.
2. Кернеуі 1 кВ-қа дейінгі өздігінен тірелетін оқшауланған сымды (СИП) әуе желілері үшін – әр жағынан 1 метр.
3. Кернеуі 1–20 кВ әуе электр беру желілері үшін – әр жағынан кемінде 10 метр.
4. Кернеуі 35 кВ әуе электр беру желілері үшін – әр жағынан кемінде 15 метр.
5. Кернеуі 110 кВ әуе электр беру желілері үшін – әр жағынан кемінде 20 метр.
6. Кернеуі 220 кВ әуе электр беру желілері үшін – әр жағынан кемінде 25 метр.
7. Кернеуі 330–500 кВ әуе электр беру желілері үшін – әр жағынан кемінде 30 метр.
8. Кернеуі 1150 кВ әуе электр беру желілері үшін – әр жағынан кемінде 55 метр.

Күзет аймақтарының шегінде құрылыс, жер қазу және өзге де жұмыстарды жүргізуге арнайы шектеулер қолданылатынын есте ұстаған жөн. Электр беру желілерінің қауіпсіз пайдаланылуына әсер етуі мүмкін кез келген қызмет қолданыстағы нормативтік құқықтық актілердің талаптарын сақтай отырып және қажет болған жағдайда электр желілерін пайдаланушы ұйыммен келісу арқылы жүзеге асырылуы тиіс.

Электр беру желілерінің күзет аймақтарына қойылатын талаптарды бұзғаны үшін Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 305-бабына сәйкес « Электр және жылу желілері жолдарының, газбен жабдықтау жүйелері объектілерінің күзет аймақтарында жұмыстар жүргiзу» бойынша әкімшілік жауапкершілік көзделген. Осы бапқа сәйкес құқық бұзушыларға белгіленген мөлшерде әкімшілік айыппұл салынады.

«Жылу энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 39-бабының 9-тармағына сәйкес (бұдан әрі – Заң), орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерінде бұрын пайдалануға берілген көппәтерлі тұрғын үйлерге арналған үйге ортақ коммерциялық есепке алу аспаптарын сатып алуды, орнатуды, салыстырып тексеруді және ағымдағы пайдалануды жылу тасымалдаушы субъект жүргізеді. Үйге ортақ коммерциялық есепке алу аспаптарын сатып алу, орнату, салыстырып тексеру және ағымдағы пайдалану шығындары кейіннен жылу энергиясын беру және тарату жөніндегі көрсетілетін қызметке арналған тарифке қосылады.

Заңның 39-бабының 10-тармағына сәйкес көппәтерлі тұрғын үйдің үйге ортақ коммерциялық есепке алу аспабы пайдалануға берілгеннен кейін жылу тасымалдаушы субъект оны өтеусіз негізде өз балансына қабылдайды.

Жоғарыда аталған Заң нормаларын қабылдау қажеттілігі үйге ортақ есепке алу аспаптарына тиісті техникалық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету қажеттілігінен туындады. Тәжірибе көрсетіп отырғандай, көппәтерлі тұрғын үй тұрғындарының жалпы балансына көшу кезінде үйге ортақ есепке алу аспаптары, қаржылық мәселе өткір туындайды, ақшалай түсімдердің болмауына байланысты тұрғындар уақтылы жөндеу мен тексеруді ұйымдастыра алмайды.

Сонымен қатар, жылу энергиясын беру және бөлу жөніндегі қызметке арналған тарифке кейіннен ОЕА-ын сатып алуға, орнатуға, тексеруге және ағымдағы пайдалануға арналған шығындарды қосу қажеттілігі иесіз ОЕА-ның пайда болуын ұлғайту тәуекелдерін барынша азайту мақсатымен негізделген. Қаржылық шығыстарды бөлу болады неғұрлым әділ және ашық әдіспен қазіргі жағдайға қарағанда, көппәтерлі тұрғын үй тұрғындарының бір бөлігі ОЕА-на техникалық қызмет көрсету үшін ақша салудан және төлеуден бас тартқан кезде.

Сонымен қатар, жылу тасымалдаушы субъектінің табиғи монополиялар субъектісі ретіндегі кез келген шығыстарын растайтын материалдарды ұсыну жолымен уәкілетті органдар тексереді. Өйткені, табиғи монополиялар субъектісінің шығыстарының бұл бағаны жылу энергиясына тарифтің қалыптасуына әсер етеді және барлық тараптар ұсынылатын ақпараттың ашықтығы мен дұрыстығына мүдделі.

2025 жылғы 25 ақпандағы №143 электр энергиясын пайдалану қағидаларының (бұдан әрі-қағидалар) 65-тармағына сәйкес тараптардың келісімі бойынша электр энергиясын коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін дербес алуға және оларды тұтынушының энергия беруші (энергия өндіруші) ұйымға беруіне жол беріледі. Электр энергиясын коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін алу кезінде тұтынушы жіберген қателерді энергия беруші (энергия өндіруші) және (немесе) энергиямен жабдықтаушы ұйым олардың анықталуына қарай түзетеді.

Қағидалардың 64-тармағына сәйкес электр энергиясын коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін алу мүмкін болмаған кезде және егер бұл ретте тұтынушы өзі пайдаланған электр энергиясының мөлшері туралы мәліметтерді дербес ұсынбаса, тұтынуды есептеу алдыңғы кезеңдегі электр энергиясының орташа тәуліктік шығысы бойынша жүргізіледі.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2017 жылғы 23 қазандағы № 356 бұйрығымен (бұдан әрі – Шарт) бекітілген Электрмен жабдықтаудың үлгілік шарттарының 6-тармағына сәйкес коммерциялық есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін алуды сатушының немесе энергия беруші ұйымның өкілдері 21-00 сағаттан кешіктірмей жүргізеді. Электр энергиясын коммерциялық есепке алудың автоматтандырылған жүйелерін пайдалану кезінде көрсеткіштерді қашықтан алуға кез келген уақытта жол беріледі.

Есептеуді бұзу фактілері анықталған жағдайда есептеуді қайта есептеуді жүзеге асыру үшін уәкілетті орган Ұлттық экономика министрлігіне жүгіну қажет.

Жылу энергиясын пайдалану қағидаларының 10 және 11-тармақтарына сәйкес (Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2014 жылғы 18 желтоқсандағы № 211 бұйрығы) объектілерді (мысалы, жаңа үйді, дүкенді немесе өзге ғимаратты) жылу желілеріне қосу энергия беруші немесе энергия өндіруші ұйым беретін техникалық шарттар негізінде жүзеге асырылады.

Маңызды:

Техникалық шарттар көппәтерлі үйлерде тұратындардан басқа барлық тұтынушыларға беріледі (бұл жағдайда қосылуды құрылыс салушы ұйымдастырады).

Техникалық шарттарды алу үшін сізге:

1. Еркін нысанда өтініш беру;
2. Тұтыну түрлері бойынша жылу жүктемелерінің сипаттамаларын толтыру;
3. Құжаттармен энергия беруші ұйымға жүгіну.

Ұйым өтінішті қарайды және қосылу параметрлерін, мерзімдері мен талаптарын көрсете отырып, техникалық шарттарды береді.

 Маңызды:

Қажет болған жағдайда энергия беруші (энергия өндіруші) ұйым Ереженің 13-тармағында көрсетілген жылумен жабдықтау мәселелеріне қатысты тұтынушының қосымша деректерін талап етеді.

«Жылу энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1-тармағына сәйкес жылу энергетикасы объектілерін, жылу өндіруші және жылу тасымалдаушы субъектілерді пайдалану және техникалық жай-күйі бойынша жылу энергетикасы саласындағы мемлекеттік бақылауды (бұдан әрі-мемлекеттік бақылау) ҚР Энергетика министрлігінің мемлекеттік энергетикалық қадағалау мен бақылау Комитеті, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады. Бақылау субъектілер қызметінің Қазақстан Республикасының жылу энергетикасы саласындағы заңнамасының талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне және осы Заңға сәйкес қашықтықтан бақылау және тексеру, сондай-ақ тергеп-тексеру нысанында жүргізіледі.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген электр энергиясын пайдалану қағидаларының (бұдан әрі – қағидалар) 60 және 66-тармақшаларына сәйкес электр энергиясының сапасын төмендетуге кінәлі адам электр энергиясының бөлшек сауда нарығы субъектісіне келтірілген залалды өтейді.

Энергия беруші (энергия өндіруші) ұйым электрмен жабдықтауды тоқтатады, тұтынушыға бұзушылық туралы еркін нысанда акт жасайды және мынадай бұзушылықтар кезінде қайта есептеуді жүргізеді:

4) КЕП дискісін жасанды тежеу;

5) КЕП көрсеткіштерін бұрмалайтын айлабұйымдарды орнату, КЕП жұмысына, ток трансформаторларына араласу.

Қайта есептеу максималды жүктеме негізінде жүзеге асырылады, бірақ техникалық шарттарға сәйкес рұқсат етілген қуаттан аспайды.

Сондай-ақ 58-тармаққа сәйкес энергия беруші немесе энергия өндіруші ұйым Тұтынушының кінәсінен электр энергиясы сапасының көрсеткіштері энергия беруші (энергия өндіруші) ұйымның және басқа да тұтынушылардың электр қондырғыларының жұмыс істеуін бұзатын мәндерге дейін төмендеген жағдайларда алдын ала ескертусіз тұтынушыға электр энергиясын толық беруді тоқтатады;

Электрмен жабдықтау шартының талаптарын немесе осы Қағидалардың талаптарын бұзғаны үшін ажыратылған тұтынушы оны қосуды энергия беруші (энергия өндіруші) ұйым бұзушылықтың жойылғанын және қосқаны үшін көрсетілетін қызметке ақы төленгенін растайтын құжаттарды қоса бере отырып, тұтынушы өтініш жасағаннан кейін 1 (бір) жұмыс күні ішінде жүргізеді

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген электр энергиясын пайдалану қағидаларының (бұдан әрі – қағидалар) 3-тармағының 2) тармақшасына сәйкес тұтынушыларды электрмен жабдықтау бөлшек сауда нарығында электрмен жабдықтауға арналған шарт бойынша электр энергиясын сатуды энергиямен жабдықтаушы ұйым жүзеге асырады. Бұл ретте энергиямен жабдықтаушы ұйым энергия беруші ұйымдармен электр энергиясын беру жөніндегі қызметтерге шарт жасасады.

Электрмен жабдықтау шартын жасасу үшін тұтынушы энергия беруші (энергия өндіруші) ұйымға техникалық шарттардың орындалуы және электр қондырғыларына кернеу беруге дайындығы туралы хабарлама (еркін нысанда) және осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша электрмен жабдықтау шартын акцептеу туралы өтініш жібереді:

1) осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кондоминиумның басқару объектісі органының төрағасы мен тұтынушы арасында жасалған электр желілерінің теңгерімдік тиесілігін және тараптардың пайдалану жауапкершілігін ажырату актісінің көшірмесін кондоминиум құрамындағы тұтынушылар үшін электр энергиясын тұтыну үшін тұрмыстық қажеттіліктер үшін электрмен жабдықтауға шарт жасасатын тұтынушылар ұсынады;

3) мемлекеттік тіркеу туралы анықтаманың көшірмесі (заңды тұлғалар үшін), Рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік электрондық тізілімінен үзінді көшірме (дара кәсіпкерлер үшін), жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі (жеке тұлғалар үшін);

4) ұйымның бірінші басшысын қоспағанда (заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер үшін) жеке басын куәландыратын құжатты қоса бере отырып, электрмен жабдықтау шартын жасасуға уәкілетті тұлғаға құжаттың (бұйрықтың, сенімхаттың, адамның өкілеттігін растайтын құжаттың) көшірмесі;

5) банктік деректемелерді (банктің атауы, ағымдағы шоттың№) тек заңды тұлғалар ұсынады;

6) жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар туралы анықтаманың немесе құқық белгілейтін құжаттың көшірмесі.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген электр энергиясын пайдалану қағидаларының 75-тармағына сәйкес көп қабатты құрылыстардағы (кіреберіс-тарату құрылғысы, кіреберістерді, аулаларды, нөмірлік шамдарды, жертөле және шатыр үй-жайларын жарықтандыруға арналған электр сымдары) үйге ортақ мұқтаж Электр қондырғыларының техникалық жай-күйі, пайдаланылуы, қауіпсіздік техникасы үшін кондоминиум объектісін басқару органына немесе қарауында тұрғын үй орналасқан тұтынушылардың немесе ұйымдардың уәкілетті тұлғаларына жүктеледі.

Үйге ортақ КЕП-тың сақталуы мен тұтастығын сақтағаны үшін кондоминиум объектісін басқару органына немесе тұтынушының уәкілетті тұлғасына жүктеледі.

Үйге ортақ мұқтаждарға пайдаланылған электр энергиясының көлемі электр желісінің теңгерімдік тиесілігін бөлу шекарасында белгіленген есепке алу аспаптары бойынша айқындалады. Қосалқы тұтынушылардың жалпы тұтынуының жиынтық көлемін шегергенде, үйге ортақ қажеттіліктерді есепке алу құралының астынан қосылған қосалқы тұтынушылар болған кезде.

Осыған байланысты, көппәтерлі тұрғын үйдің кіреберістерінде жарықтың болмауы мәселесі бойынша сіздің үйіңіздің ПИК-не (ММБ) жүгіну қажет.

1. ҚР Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген Электр энергиясын пайдалану қағидаларының 10-тармағы мен 11-тармағына сәйкес тұтынушыға электр желілеріне қосылу үшін техникалық шарттар (ТШ) беріледі. Егер берілген ТУ-да көрсетілген қуат жабдықтың жұмыс істеуі немесе бизнесті кеңейту үшін жеткіліксіз болса, сіз:

   1. Техникалық шарттарды қайта қарау және қуатты ұлғайту туралы өтінішпен энергия беруші ұйымға қайта жүгіну.
   2. Өтінішке жаңа сауалнама парағы (Қағидаларға 3-қосымшада белгіленген нысан бойынша) қоса берілсін.
   3. Өтінімде қажетті қуатты және оны ұлғайту қажеттілігінің негіздемесін көрсетіңіз (мысалы, өндірістік жабдықтың өсуі немесе жаңа объектіні қосу).

    

   Нені білу маңызды:

   * Қуатты ұлғайту энергия беруші (немесе энергия өндіруші) ұйым тарапынан техникалық мүмкіндік болған жағдайда ғана мүмкін болады.

   * Егер желіде қуат жеткіліксіз болса, ұйым кейбір жағдайларда тұтынушыға шығын келтіретін желіні күшейту шараларын орындауды ұсынуы мүмкін (мысалы, қосымша трансформаторды орнату немесе желіні төсеу).

   • Мақұлданғаннан кейін сіз электрмен жабдықтау шартына қосымша келісім жасасуға болатын жаңартылған техникалық шарттарды аласыз.