Жиі қойылатын сұрақтар

«Мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерін өндіруді және олардың айналымын мемлекеттік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 18-бабына сәйкес қуаты аз мұнай өнімдерін өндірушілерді қоспағанда, мұнай өнімдерін өндірушілер үшін алдағы күнтізбелік жылға арналған мұнайды және қайта өңдеу өнімдерін өңдеу жоспарын мұнай өнімдерін өндіру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

Мұнайды және қайта өңдеу өнімдерін өңдеу жоспары мұнай өнімдерін өндірушілердің қуаттарын барынша жүктеуді және Қазақстан Республикасының ішкі нарығының мұнай өнімдеріне қажеттілігін қанағаттандыруды қамтамасыз ету мақсатында бекітіледі.

«Мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерін өндіруді және олардың айналымын мемлекеттік реттеу туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 20 шілдедегі № 463-IV Заңының 17-бабының 1-тармағына сәйкес мұнай өнімдерін көтерме саудада берушілер мұнай өнімдерін көтерме саудада беруге байланысты қызметті жүзеге асыруды бастағанға немесе тоқтатқанға дейін бұл туралы мұнай өнімдерін өндіру саласындағы уәкілетті органды хабардар етуге міндетті.

Уәкілетт орган Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі болып табылады.

Хабарлама www.elictnse.kz электрондық платформа арқылы ұсынылады.

Хабарлама Қазақстан Республикасының «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Заңында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

Сұйытылған мұнай газын (бұдан әрі – СМГ) тарату тәртібі Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2023 жылғы 9 қазандағы № 358 бұйрығымен бекітілген Өнім беру жоспары шеңберінде тауар биржаларынан тыс бөлінген сұйытылған мұнай газын бөлу қағидаларын бекіту туралықағидаларымен (бұдан әрі – Қағида) реттеледі.

Осы Қағидаларға сәйкес газ толтыру станцияларына (бұдан әрі – ГТС) меншік құқығын немесе жалға алу құқығын құжаттамалық растауды ұсыну талаптары жоқ.

Сондай-ақ Қағидалардың 39-тармағына сәйкес P₁ көрсеткішін бағалау кезінде өтінім берілген әкімшілік-аумақтық бірлікте орналасқан тұлғаның өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті органның тізіліміне енгізілген пайдаланылып отырған қуаттарының жалпы көлемінің жиынтық көрсеткіші есептеледі, оның ішінде мыналарды қоса алғанда: газ толтыру станциялары; есепке алу жүйесі жоқ тұрмыстық баллондарда сұйытылған мұнай газын өткізетін газ толтыру пункттері; моноблоктарды қоса алғанда, автогаз құю станциялары.

Қағидалардың 40-тармағына сәйкес Р2 көрсеткішін бағалау кезінде өтініш берген айдың алдындағы қатарынан үш күнтізбелік ай ішінде тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында уәкілетті органның тізіліміне енгізілген объектілер арқылы СМГ өткізудің нақты көлемі (газ құю станциялары, газ құю пункттері, газ құю станциялары арқылы), топтық резервуарлық қондырғылар және тұрмыстық баллондарды есепке алу жүйесі арқылы өткізілген сұйытылған мұнай газының көлемі көлемдерін қоспағанда есепке алынады.

Министрліктің басым міндеті жанар-жағармаймен ішкі нарығын қанықтыру болып табылады.

Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының аумағынан автомобиль және темір жол көлігімен, сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан тыс Қазақстан Республикасының аумағынан өнімді әкетуге тыйым салуды көздейтін СЭҚ ТН 2710 12 11 01 код жеңіл дистилляттарды әкетуге тыйым салу «Қазақстан Республикасының аумағынан мұнай өнімдерін әкетудің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2025 жылғы 7 қарашадағы № 427-н/қ бұйрығы (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2025 жылғы 10 қарашада № 37372 болып тіркелген) қолданыста.

Сондай-ақ, «Мұнай өнiмдерiнiң жекелеген түрлерiн өндiрудi және олардың айналымын мемлекеттiк реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңның 19-бабының 4-1-тармағына сәйкес Мұнай өнімдерін Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жерлерге өткізу құқығына мұнай өнімдерін өндірушілер мен мұнай берушілер ғана ие екенін хабарлаймыз. Заңның 19-бабының 4-1-тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалар жеткізу жоспарында көрсетілген мұнай өнімдерінің көлемінен аспайтын көлемде өздеріне меншік құқығымен немесе өзге де заңды негіздерде шикі мұнайдан және (немесе) газ конденсатынан өндірілген мұнай өнімдерін ғана Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерде өткізуді жүзеге асыра алады.

Өзге тұлғалардың мұнай өнімдерін Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерде өткізуді жүзеге асыруға құқығы жоқ.

Қазақстан Республикасының мұнай өңдеу саласын дамытудың 2025 – 2040 жылдарға арналған тұжырымдамаға сәйкес 2028-2030 жылдары қуаты жылына 10 млн тонна жаңа мұнай өңдеу зауытының (бұдан әрі - МӨЗ алдын-ала немесе толыққанды техникалық-экономикалық негіздемесін (ТЭН)) әзірлеу, бұдан әрі 2030-2032 жылдары жобалау-сметалық құжаттаманы дайындау және 2032-2040 жылдары құрылыс жүргізу жөніндегі іс-шаралар көзделген.

Сонымен қатар, Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау шеңберінде 2026-2033 жылдары еліміздегі қайта өңдеу қуаттарын жылына 40 млн тоннаға дейін жеткізе отырып, қуаты жылына 10 млн.тонна жаңа МӨЗ-ді ТЭН, жобалау, салу және іске қосу бойынша жұмыстар көзделген.

Инвестициялар көлемі, қаржыландыру көздері, сондай-ақ шикізатты қамтамасыз ету мәселесі, технологиялық конфигурация және өнім желісі параметрлері жаңа МӨЗ салу жобасының ТЭН әзірлеу шеңберінде пысықталатын болады.

Сондай-ақ, тұжырымдама орта мерзімді перспективада ішкі нарықта мұнай өнімдерінің жетіспеушілігін шешу және жақын өңірлерге экспорттық әлеуетті дамытуды бастау қажеттілігін көздейді, бұл үшін орынды:

 1) алдымен жұмыс істеп тұрған зауыттарды кеңейту әлеуетін пайдалануға;

 2)  бұдан әрі жаңа МӨЗ салуға бастамашылық жасау.

Жұмыс істеп тұрған МӨЗ-ді кеңейту, оның ішінде Жаңа объектілерді жаңғырту және іске қосу-баптау тәжірибесі бар білікті кадрлар, жаңа жабдықтар мен материалдарды жеткізу және мұнай өнімдерінің үлкен көлемін тиеп-жөнелту үшін мұнай құбырларын, теміржол және автомобиль жолдарын қамтитын дамыған инфрақұрылым, беру эстакадалары және энергия ресурстарының көздері сияқты артықшылықтар есебінен орынды болып табылады.

Қазіргі уақытта мұнай өңдеу көлемін жылына 18 млн. тоннадан 27,7 млн. тоннаға дейін ұлғайту жөніндегі жобалар, оның ішінде:

Шымкент мұнай өңдеу зауыты - жылына 6 млн. тоннадан 12 млн. тоннаға дейін;

Павлодар мұнай-химия зауыты - 2 кезеңде мұнай жылына 5,5 млн. тоннадан 9 млн. тоннаға дейін;

Атырау мұнай өңдеу зауыты-жылына 1,2 млн.тонна немесе шикізат бойынша жылына 5,5 млн. тоннадан 6,7 млн. тоннаға дейін өңдеу қуаттарын кеңейту жобалары есебінен іске асырылуда.

Қазіргі уақытта мұнай өңдеу көлемін жылына 18 млн. тоннадан 28 млн. тоннаға дейін ұлғайту, оның ішінде:

Шымкент мұнай өңдеу зауыты - жылына 6 млн. тоннадан 12 млн. тоннаға дейін;

Павлодар мұнай-химия зауыты - 2 кезеңде мұнай жылына 5,5 млн. тоннадан 9 млн. тоннаға дейін;

Caspi Bitum - мұнай жылына 1-ден 1,5 млн. тоннаға дейін;

Атырау мұнай өңдеу зауыты – жылына 1,2 млн.тонна немесе шикізат бойынша жылына 5,5 млн. тоннадан 6,7 млн. тоннаға дейін өңдеу қуаттарын кеңейту жобалары есебінен іске асырылуда.

Бұл нарықтың бензинге, авиациялық және дизель отынына деген қажеттілігін 2035 жылға дейін қоса алғанда, толық жабуға және артық ЖЖМ экспорттауға мүмкіндік береді.

Бірінші сұрақ бойынша: 

Көмірсутектерді барлау кезеңінде жер қойнауын пайдалану салдарын жою жөніндегі жобаны әзірлеу үшін, Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 22 мамырдағы № 200 бұйрығымен бекітілген «Көмірсутек шикізатын барлау және өндіру кезінде оны сақтау және жою ережелерін» сақтау қажет.

Екінші сұрақ бойынша:

 «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының 2016 жылғы 6 сәуірдегі Заңының 27-бабының 1-тармағына сәйкес, нормативтік құқықтық актінің қабылдануына байланысты, нормативтік құқықтық актілер немесе олардың құрылымдық элементтері, егер олар жаңа нормативтік құқықтық актіге енгізілген нормаларға қайшы келсе, жарамсыз деп танылады. құқықтары немесе олар сіңірген.

Осыған байланысты, қолданыстағы нормативтік құқықтық акт Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2018 жылғы 22 мамырдағы № 200 бұйрығымен бекітілген «Көмірсутек шикізатын барлау мен өндіруді және өндіруді жою ережелері» (бұдан әрі - Ереже) қарастырылады.

Үшінші сұрақ бойынша: Жою жобасын келісу тәртібі үйлестіруші мемлекеттік органдармен (қоршаған ортаны қорғау, жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану саласында, өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында, халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласында, жер қатынастарын реттеуде, су қорын пайдалану мен қорғауда, сумен жабдықтау және санитария) түсіндіру керек.

Төртінші сұрақ бойынша:

Қолданыстағы Ережеге сәйкес шығындарды есептен шығару қарастырылмаған. Жер қойнауын пайдаланушы көмірсутекті барлау немесе өндіру кезеңі аяқталғанға дейін кез келген уақытта жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды жүргізу кезінде пайдаланылатын белгілі бір технологиялық құрылыстарды, оның ішінде құрылыстарды, жабдықтарды, ұңғымаларды және басқа да мүлікті сақтауға немесе жоюға құқылы. Бұл жағдайда тарату жұмыстарының шығындары ағымдағы шығындар есебінен жүзеге асырылады.