Жиі қойылатын сұрақтар
Мемлекет пен азаматтық қорғаныс жүйесі келесі шараларды қолданады:
- Арнайы қорғаныс киімдері мен маскалар беріледі
- Баспаналар мен қорғаныс орындары дайындалады
- Йод препараттары (радияцияға қарсы) таратылады
- Халыққа нұсқаулықтар мен хабарламалар беріледі
- Ауаны тазарту жүйелері мен су қорғау шаралары қолданады
- Улы заттармен уланған аумақтар қоршауға алынады және тазаланады
Адамдар үшін бастысы – тез ақпарат алып, билік нұсқауын тыңдау.
Егер төтенше жағдай болса, халыққа хабар мына жолдармен беріледі:
- Сирена немесе дауыс зорайтқыштар қосылады (дабыл белгісі)
- Теледидар мен радио арқылы хабарлама беріледі
- Ұялы телефонға SMS-хабарлама келеді
- Әлеуметтік желілер мен ресми сайттарда ақпарат жарияланады
- Әкімдік пен құтқару қызметкерлері тікелей хабарлайды
Халық бұл сигналдарды естігенде, нақты нұсқауларды орындауы керек.
Эвакуациялау - бұл адамдарды қауіпті жерден қауіпсіз жерге көшіру. Мысалы, өрт, жарылыс, су тасқыны немесе басқа төтенше жағдай кезінде.
Эвакуация кезінде:
- Адамдар арнайы көлікпен немесе жаяу қауіпсіз аймаққа жеткізіледі
- Балалар, қарттар мен науқастарға алдымен көмек көрсетіледі
- Жол көрсетіліп, қажетті заттармен (су, азық-түлік) қамтамасыз етіледі
Мақсат - адамдардың өмірін сақтау.
Қазақстан Республикасындағы облыстық аумақтық қорғаныс резерві бригадасы (АумҚ) — бұл Қазақстан Қарулы Күштерінің құрамына кіретін, белгілі бір өңірге (облысқа) жауапты әскери құрылым. Оның негізгі мақсаты — елдің ішкі қауіпсіздігін қамтамасыз ету және төтенше немесе соғыс жағдайында стратегиялық маңызды нысандарды қорғау.
Жұмылдыру дайындығы - бұл елдің төтенше жағдайлар мен соғыс қаупіне дайындалуы. Яғни, халықты, техниканы, көлікті, азық-түлік пен басқа ресурстарды реттеп, қажет болса тез пайдалану үшін алдын ала жоспар құру.
Қарапайым тілмен айтқанда, бұл — мемлекет қиын жағдайда барлық күштерді дұрыс, жылдам пайдалану үшін дайын отыруы
Азаматтық қорғаныс — бұл халықты және елді табиғи апаттардан, техногендік апаттардан, соғыс қауіпінен қорғауға арналған шаралар жүйесі.
Қарапайым тілмен айтқанда, бұл:
- Халықты апат кезінде қалай қорғау керек
- Қауіпсіз орындарға көшіру
- Алғашқы көмек көрсету
- Азық-түлік пен су қорын дайындау
- Адамдарға не істеу керектігін үйрету
Мақсат – төтенше жағдайда адамдардың өмірін сақтау және қауіп-қатерді азайту.
Қазақстанда кейбір азаматтарға әскери қызметтен уақытша кейінге қалдыру (отсрочка) беріледі. Бұл келесі жағдайларда мүмкін:
1.Білім алу үшін
Егер азамат күндізгі бөлімде оқып жатса (мектеп, колледж, университет, магистратура), оқу мерзімі аяқталғанша кейінге қалдыру беріледі.
2.Денсаулық жағдайы бойынша
Медициналық тексеру нәтижесінде денсаулығы уақытша жарамсыз деп танылған азаматтарға 1 жылға дейін кейінге қалдыру беріледі.
3.Отбасылық жағдайлар бойынша
Мысалы:
- Бір немесе бірнеше баласы бар және оларды жалғыз тәрбиелеп отырған азаматтар.
- Ішінде мүгедек немесе қарт туыстары бар және оларды күтіп отырған азаматтар.
- Ата-анасы жоқ және іні-қарындастарын тәрбиелеп отырған азаматтар.
4.Мамандыққа байланысты
Кейбір мамандық иелеріне кейінге қалдыру беріледі, мысалы:
- Ауылдық жерлерде жұмыс істейтін дәрігерлер.
- Мектептер мен балабақшаларда жұмыс істейтін мұғалімдер.
- Азаматтық авиация қызметкерлері.
- Парламент немесе мәслихат депутаттары.
Маңызды: Кейінге қалдыру туралы шешімді әскери шақыру комиссиясы қабылдайды. Қажетті құжаттармен бірге өтінішті eGov.kz немесе elicense.kz порталдары арқылы онлайн түрде беруге болады.