Жиі қойылатын сұрақтар

Иә, міндетті. Жұмыс мерзімінің қысқа болуы жұмыс берушіні еңбек қатынастарын ресімдеу міндетінен босатпайды.

Егер адам белгілі бір еңбек функциясын орындаса, белгіленген жұмыс режимін сақтаса және жалақы алса, онымен еңбек шарты жасалуға тиіс.

Бұл ретте жұмыскер жұмысқа еңбек шарты жасалғаннан кейін ғана жіберіледі. Жұмыскер оның талаптарымен алдын ала танысып, еңбек шартының өз данасын алуы қажет.

Бұл ұғымдардың арасында айырмашылық бар.

Маусымдық жұмыстар деп климаттық немесе өзге де табиғи жағдайларға байланысты белгілі бір кезеңде – маусым ішінде ғана орындалатын, бірақ ұзақтығы бір жылдан аспайтын жұмыстар танылады. Еңбек шартында жұмыстың маусымдық сипаты және оны орындау кезеңі міндетті түрде көрсетіледі.

Уақытша жұмыс, әдетте, белгілі бір мерзімге жасалатын еңбек шартымен ресімделеді. Мысалы, белгілі бір жұмысты орындау уақытына немесе уақытша болмаған жұмыскерді алмастыру уақытына.

Сондықтан қысқа мерзімге жұмысқа қабылданған әрбір жұмыскер маусымдық жұмыскер болып табылмайды.

Жоқ, мұндай тәжірибе еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес келмейді.

Жұмыскер жұмысқа еңбек шарты жасалғаннан кейін ғана жіберілуге тиіс.

Еңбек шартынсыз жұмыс істеу жұмыскердің өзі үшін тәуекелдер туғызады. Дау туындаған жағдайда жалақы мөлшерін, жұмыс істеген кезеңін, жұмыс уақытын және еңбек жағдайларының басқа да талаптарын растауда қиындықтар туындауы мүмкін.

Сондықтан еңбек қатынастары жұмыс нақты басталғанға дейін ресімделуге тиіс.

Иә. Еңбек шартының маусымдық немесе мерзімді сипаты жұмыскердің еңбекақыны уақтылы және толық көлемде алу құқығын шектемейді.

Жалақы айына кемінде бір рет және келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей төленеді.

Еңбек шарты тоқтатылған кезде жұмыскерге тиесілі барлық сомалар үш жұмыс күнінен кешіктірілмей төленуге тиіс.

Яғни жұмыстың уақытша сипаты жалақыны кешіктіруге немесе оның мөлшерін азайтуға негіз бола алмайды.

Маусымдық жұмыскерлерге жұмыс уақытының жалпы нормалары қолданылады.

Жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы аптасына 40 сағаттан аспауға тиіс. Бес күндік жұмыс аптасы кезінде бұл, әдетте, күніне 8 сағатты құрайды. Сондай-ақ бір айға белгіленген жұмыс уақытының нормасы сақталуға тиіс.

Үстеме жұмысқа заңнамада белгіленген тәртіппен және, әдетте, жұмыскердің жазбаша келісімімен жол беріледі. Үстеме жұмыстың ұзақтығы тәулігіне екі сағаттан, айына 12 сағаттан және жылына 120 сағаттан аспауға тиіс.

Барлық үстеме жұмыс сағаттары, түнгі уақыттағы, демалыс және мереке күндеріндегі жұмыс жұмыс берушінің есебіне алынуға және заңнамаға сәйкес өтелуге тиіс.

Ең алдымен еңбек қатынастарының ресми түрде ресімделгеніне көз жеткізу қажет.

Жұмыскер еңбек шартының мерзімін, жалақы мөлшерін және оны төлеу тәртібін, жұмыс кестесі мен тынығу уақытын тексергені жөн.

Егер жұмыс өндірістік тәуекелдермен байланысты болса, тиісті нұсқамадан өтіп, көзделген қорғаныш құралдарын пайдалану қажет.

Ең бастысы – маусымдық немесе уақытша жұмыспен қамтылу жұмыскердің еңбек құқықтары мен кепілдіктерінің көлемін азайтпайтынын түсіну қажет.