Жиі қойылатын сұрақтар
«Үміткерлерді іріктеу және ғылыми тағылымдамадан өту қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 18 тамыздағы № 422 бұйрығының 31-тармағына сәйкес ғылыми тағылымдамадан өту үшін қабылдаушы шетелдік ұйымды ауыстыру мүмкіндігін қарастыру мақсатында «Халықаралық бағдарламалар орталығы» акционерлік қоғамына келесі растайтын құжаттарды қоса бере отырып, өтінішті ұсыну қажет: қабылдаушы ұйымның жаңартылған шақыру хаты, жұмыс берушінің қолдаухаты, түсіндірме жазба және жаңартылған шығыстар сметасы.
Талап етілетін құжаттар ұсынылғаннан кейін өтініште көрсетілген мәселе Ғылыми тағылымдамадан өтуге конкурс жеңімпаздарының өтініштерін қарау жөніндегі комиссияның кезекті отырысында қаралатын болады.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033308
Мысалы:
Мен, Қарлығаш, Columbia University университетінде (Америка Құрама Штаттары) ғылыми тағылымдамадан өтетін боламын. Ғылыми тағылымдамадан өту үшін шетелдік ұйымды (университетті) ауыстыра аламын ба?
Иә, «Ғылыми тағылымдама» бағдарламасы шеңберінде ғылыми тағылымдамадан өту үшін қабылдаушы шетелдік ұйымды ауыстыру мәселесін қарастыру мақсатында Сізге «Халықаралық бағдарламалар орталығы» акционерлік қоғамына құжаттардың толық топтамасын ұсыну қажет.
Инновациялық гранттар берудің басым бағыттары «Инновациялық гранттар берудiң басым бағыттарын айқындау туралы» Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2020 жылғы 17 қыркүйектегі № 339/НҚ бұйрығымен айқындалған.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000021265
Мысалы, Астана қаласындағы А. деген азаматтың кәсіпорындағы өндірістік процесті автоматтандыруға бағытталған робототехника саласындағы инновациялық жобасы бар. Робототехника басым бағыттарға жатады ма және инновациялық грант алу конкурсына қатыса ала ма?
Иә, робототехника басым бағыттарға жатады, сондықтан азамат А. инновациялық гранттар берудің белгіленген қағидаларына сәйкес конкурсқа қатысуға өтінім бере алады.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы №196 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» (Бұдан әрі – Қағида) мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 2 тарау 11-тармағына сәйкес заңды немес жеке тұлғаларға берілген аккредиттеу туралы куәліктің бұрын қағаз түрінде берілген нұсқасы жоғалған жағдайда, көрсетілетін қызметті алушы осы Қағидалардың 11-қосымшасына сәйкес нысанда Ұлттық инновациялық жүйенің «бірыңғай терезесі» (бұдан әрі – ҰИЖ БТ) арқылы мемлекеттік қызмет көрсетушіге өтініш жолдайды.
Аккредиттелген субъектілер тізілімінде көрсетілетін қызметті алушы туралы мәліметтер болған кезде, көрсетілетін қызметті беруші (Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі – бұдан әрі Министрлік) бұрын белгіленген қолданылу мерзімін сақтай отырып, 5 (бес) жұмыс күні ішінде аккредиттеу туралы куәліктің телнұсқасын береді.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626
Мысалы:
«Жалын» ЖШС (бұдан әрі – ЖШС) ұйымға берілген аккредиттеу куәлігінің қағаз нұсқасын жоғалтып алды. ЖШС Қағиданың 11-қосымшасы негізінде аккредиттеу куәлігінің жоғалуына байланысты, куәліктің сериясын (нөмірін) және жарамдылық мерзімін көрсете отырып өтініш берді. Министрлік келген өтінішке байланысты мәліметтерді тексеріп, ЖШС-нің аккредиттеу туралы куәлікті бұрын алғандығы нақтыланған соң, оның қолданылу мерзімін сақтай отырып аккредиттеу куәлігінің телнұсқасын берді.
«Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 бұйрығының 5-қосымшасына сәйкес, https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033613, өтінімнің аннотациясында жоба мақсатының, өзі зерттеуге бағытталған проблемалардың, зерттеулер жүргізудің негізгі тәсілдерінің, күтілетін нәтижелердің, зерттеулер нәтижелерінің ғылыми ұйымдардың және олардың ұжымының, ғалымдардың ғылыми-техникалық әлеуеті (оның ішінде – кадрлық) мен бәсекеге қабілеттілігіне әсер ету деңгейінің, зерттеу нәтижелерінің практикалық маңыздылығының, яғни олардың коммерцияландыруға немесе Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық және ғылыми-техникалық дамуының өзекті міндеттерін шешу үшін өзге сапада қолданылуға әзірлігі деңгейінің қысқаша сипаттамасы қамтылады. Аннотация көлемі 600 сөзден аспауы керек.
Мысалы, Тараз қаласының университеттерінің бірі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті жариялаған ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобаларды гранттық қаржыландыру конкурсына қатысуға өтінім берді. Алайда өтінімді конкурстық құжаттамаға сәйкестігін тексеру кезінде «Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» Акционерлік қоғамы өтінімді қабылдамады, себебі аннотация көлемі 900 сөзден астам болды.
«Ғылым және технологиялық саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (2024 жылғы 1 шілдедегі № 103-VIII ҚРЗ) сәйкес (бұдан әрі – Заң) https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000103, мемлекеттік бюджеттен ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті қаржыландыру конкурстық негізде гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру нысанында жүзеге асырылады.
Заңның 36-бабына сәйкес гранттық қаржыландыруға арналған конкурсқа «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес ғылым саласындағы уәкілетті орган ұсынатын ғылыми аккредиттеу болған кезде ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері (оның ішінде жеке тұлғалар) қатысуға құқылы.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626
Гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға арналған конкурсты өткізу тәртібі, мерзімдері мен рәсімдеріне қойылатын талаптар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 6 қарашадағы № 563 қаулысымен бекітілген, Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті базалық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті гранттық қаржыландыру және ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру, іргелі ғылыми зерттеулерді жүзеге асыратын ғылыми ұйымдарды қаржыландыру қағидаларында айқындалған.
Гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыруға конкурс жариялау жөніндегі ақпарат Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің (бұдан әрі – Комитет) сайтында орналастырылады.
Мысалы, Астана қаласының зерттеушісі К. жоспарланған жұмыстардың мақсаты, міндеттері, өзектілігі, жаңалығы, ғылыми-практикалық маңыздылығы мен орындылығын негіздей отырып, ғылыми, ғылыми-техникалық зерттеулерді ұсынатын, болжамды ғылыми-техникалық жұмыстың мазмұнын қамтитын, Арал теңізінің проблемаларын шешу үшін тасқын суларды бұру бойынша еріген суларды пайдалану жөніндегі ғылыми жобаны дайындады. Ол оны белгіленген тәртіппен Комитетке гранттық қаржыландыру шеңберінде конкурсқа қатысуға өтінім түрінде берді. Ұсынылған құжаттар жарияланған конкурстың конкурстық құжаттамасының талаптарына сәйкес келді және Ұлттық ғылыми кеңестің қарауына берілді.
Технологияларды коммерцияландыруға арналған инновациялық гранттарды беру Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы № 365/НҚ «Технологияларды коммерцияландыруға арналған инновациялық гранттарды беру қағидаларын бекіту туралы» бұйрығымен (бұдан әрі – Қағидалар) реттеледі https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000021367.
Мысалы, Қостанай қаласының А. азаматының ақпараттық технологиялар саласындағы инновациялық жобасы бар, оны коммерцияландыруды жоспарлап отыр. А. азаматына технологияларды коммерцияландыруға арналған инновациялық гранттық қаржыландыру конкурсына қатысу үшін өтінім беріп, Қағидаларға сәйкес барлық қажетті құжаттарды «QazInnovations» инновацияларды дамыту жөніндегі ұлттық агенттігі» акционерлік қоғамына жолдау қажет.
«Ғылым және технологиялық саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңының (2024 жылғы 1 шілдедегі № 103-VIII ҚРЗ) 36-бабына сәйкес https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000103 ғылым саласындағы уәкілетті орган «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларына сәйкес берілетін ғылыми аккредиттеу куәлігі болған жағдайда, гранттық қаржыландыру конкурсына ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілері (оның ішінде жеке тұлғалар) қатысуға құқылы.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626
Мысалы, азамат А. Зерттеуші бола отырып, ғылыми аккредиттеу куәлігін алу мақсатында «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызметін көрсетуге қойылатын талаптар тізбесіне сәйкес Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитетіне өтінім береді. Ғылыми аккредиттеу туралы куәлікті алғаннан кейін азамат А. ғылыми жобаларды іске асыру үшін гранттық қаржыландыру конкурстарына қатыса алады.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 23 қыркүйектегі №457 бұйрығымен https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400035119 бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академиктерін сайлау қағидалары мен өлшемшарттарына сәйкес құжаттардың негізгі топтамасы – Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академиктерге сайлануға өтінім және негізгі хат-хабарлар (сауалнама, ғылыми бағдарлама, еңбек тізімі, уәждемелік хат) тек қана мемлекеттік немесе орыс тілінде беріледі.
Баспа әдебиеті және ілеспе құжаттар (мысалы, патенттер, сертификаттар немесе шетелдік басылымдардағы мақалалар), егер оларға нотариалды куәландырылған аударма қоса берілсе, ағылшын немесе басқа шет тілінде рұқсат етіледі.
Мысалы: азамат А. Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академиктеріне сайлануға арналған құжаттар топтамасын ұсынды.
Азамат А-ның құжаттары бірінші кезеңде (құжаттардың талаптарға сәйкестігін тексеру кезеңінде) белгіленген талаптарға сәйкес келмейтіндіктен қабылданбады, себебі құжаттардың бір бөлігі (шетелдік басылымдардағы бірнеше мақала) нотариалды куәландырылған аудармасыз шет тілінде ресімделген.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы №196 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» (Бұдан әрі – Қағида) мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының 2 тарау 6-тармағына сәйкес заңды тұлғалар атынан ұсынылатын ғылыми материалдардың жалпы саны 10-нан (оның ішінде құпия деген белгісі немесе қызмет бабында пайдалану үшін деген белгісі бар мақалаларды қоспағанда, халықаралық рецензияланған ғылыми журналдарда 1 (бір) мақала, Ресейлік ғылыми дәйексөз индексі индекстелетін ғылыми журналдарда және нөлдік емес импакт-фактормен басқа да халықаралық базаларда 2 (екі) мақала, Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім беру саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған ғылыми басылымдарда 4 (төрт) мақала, конференциялардың, форумдардың, съездердің, симпозиум, конгресстер материалдарында 2 (екі) мақала, монографиялар, оқулықтар, бірлік құралдар, әдістемелік құжаттар 1 (бір) дана) кем болмауы және қағиданың 8-қосымшасына сәйкес соңғы 5 жыл мерзімді қамтуы тиіс.
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626
Мысалы:
«Прогресс» ЖШС (бұдан әрі – ЖШС) құжаттарын жинақтап ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісі ретінде аккредиттеуден өтуге ұсынды, оның ғылыми мақалаларының жалпы саны 10-нан астам болды, бірақ тексеру нәтижесінде кейбір мақалалардың мерзімі жарияланған күннен бастап соңғы 5 жылдан асып кеткендігі анықталды. Ұсынылған ғылыми материалдардың талапқа сай келмеуіне байланысты, атап айтқанда жарияланым мерзімін (соңғы 5-жыл) қамтымауы себепті ЖШС-нің құжаттары кері қайтарылды.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2020 жылғы 12 мамырдағы № 196 бұйрығымен бекітілген «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларының 6-тармағына сәйкес https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020626 Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектілерін аккредиттеу туралы куәлікті алу үшін заңды тұлғаның штатында жиыны 7 (жеті) ғылыми қызметкер, оның ішінде ғылыми дәрежесі бар 5 (бес) ғылыми қызметкер және магистр академиялық дәрежесі бар 2 (екі) ғылыми қызметкер болуы қажет.
Мысалы:
Алматы қаласының Ғылыми-зерттеу институты (бұдан әрі – ҒЗИ) «Ұлттық инновациялық жүйенің бірыңғай терезесі» (Astana Hub) ақпараттық жүйесі арқылы ауыл шаруашылығы саласындағы ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісі ретінде аккредиттеу туралы куәлік алуға өтінім берді. Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті құжаттарды тексеру барысында өтінімді кері қайтарды, себебі ҒЗИ штатында ғылыми дәрежесі бар бес ғылыми қызметкердің орнына төрт ғылыми қызметкер жұмыс істейтіні анықталды.