Жиі қойылатын сұрақтар
Қысқа жауап:
Биржалық котировкаларды тауар биржасының ресми сайтынан көруге болады.
Толық жауап:
Қазақстан Республикасының «Тауар биржалары туралы» Заңының 18-бабына сәйкес, әрбір тауар биржасы биржалық тауарлардың бағасы (котировкалар) туралы ақпаратты өзінің ресми интернет-ресурсында жариялауға міндетті. Бұл — саудаға қатысушылар мен басқа да мүдделі тұлғалар үшін өзекті бағаларды көруге мүмкіндік беру мақсатында жасалады.
Сондықтан, егер сіз белгілі бір тауарлар бойынша котировкаларды білгіңіз келсе, тиісті тауар биржасының ресми сайтына кіріңіз. Онда бағалар, жасалған мәмілелердің көлемі және саудаға қатысты басқа да маңызды ақпарат ашық түрде жарияланады.
Мысалы, тауарлардың құны туралы анық деректерді алу үшін кәсіпкерге бағалар ашық қолжетімді жерде жарияланатын тауар биржасының ресми сайтына кіру жеткілікті. Сондай-ақ, бұл ресурс ағымдағы котировкаларды ғана емес, сонымен қатар жасалған мәмілелердің көлемін де қадағалауға мүмкіндік береді, бұл сатып алу алдында нарықтағы жағдайды алдын ала бағалауға көмектеседі.
1) «Тауар биржалары туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 4 мамырдағы № 155-IV Заңы.
2) Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 30 наурыздағы № 280 бұйрығымен бекітілген Биржалық сауда-саттық қағидалары
1) https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z090000155_
2) https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500010993
Қысқа жауап:
Егер биржалық сауда қатысушыларының құқықтары бұзылса, тауар биржалары туралы заңнаманың сақталуын бақылап отырған Антимонополия органына жүгіну керек.
Толық жауап:
Тауар биржалары туралы заңның сақталуын мемлекет тарапынан бақылауды Монополияға қарсы орган жүзеге асырады.
Егер заң бұзушылықтар бойынша шағымдар болса, жоспардан тыс тексеру жүргізілуі мүмкін. Мұндай тексеру азаматтар немесе ұйымдардың өтініші негізінде, нақты дәлелдер мен негіздер болған жағдайда ғана жүргізіледі.
Сондықтан, егер сізде заң бұзушылықтарды растайтын дәлелдер болса, Қазақстан Республикасының Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігіне жүгінуге болады.
Мысалы, егер биржалық саудаға қатысушы заң бұзушылыққа тап болса, ол тексеру жүргізу үшін Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігіне ресми шағым түсіруге құқылы. Сондай-ақ, ведомство биржаның немесе оның қатысушыларының қызметіне жоспардан тыс инспекция бастауы үшін бұзушылықтардың бұлтартпас дәлелдерін ұсыну маңызды.
1) «Тауар биржалары туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 4 мамырдағы № 155-IV Заңы
2) Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 30 наурыздағы № 280 бұйрығымен бекітілген Биржалық сауда-саттық қағидалары
Қысқа жауап:
Тауар биржасында аккредитациядан өту үшін брокер немесе дилер келесі талаптарға сай болуы керек:
- Азаматтық құқықтары болуы және төлем қабілеттілігі.
- Салықтық қарызы болмауы және банкроттық рәсімінен өтпеуі.
- Мүлкіне тұтқындау қойылмаған және қызметі тоқтатылмаған болуы.
- Басшылық лауазымдардағы қызметкерлердің жоғары білімдері болуы қажет.
- Басшының экономикалық немесе сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін жазаланбаған болуы керек.
Толық жауап:
Тауар биржасынан аккредитациядан өту үшін компания келесі талаптарға сай болуы керек:
-Құқық қабілетті және төлем қабілетті болуы тиіс;
-Салық берешегі, мүлкіне тыйым салу, банкроттық не қызметінің тоқтатылуы болмауы тиіс;
-Басшылық қызметтегі тұлғалардың жоғары білімі болуы қажет;
-Бірінші басшының экономикалық немесе сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін соттылығы болмауы керек.
Сондай-ақ биржаға келесі құжаттарды ұсыну қажет:
- Мүшелікке қабылдау туралы өтініш;
- Компанияның жарғысы немесе ережесінің көшірмесі;
- Құрылтай шарты (бар болса);
- ҚҚС бойынша тіркеу туралы анықтама (бар болса);
- Соңғы қаржы жылына арналған қаржылық есеп;
- Заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы анықтама;
- Кіру жарнасының төленгенін растайтын құжат;
- Басшының соттылығы жоқ екені туралы анықтама;
- Компанияның нақты иелері (бенефициарлар) туралы ақпарат.
Мысалы, егер компания тауар биржасында брокер немесе дилер ретінде жұмыс істегісі келсе, ол өзінің сенімді әрі қаржылық тұрғыдан тұрақты екенін және ешқандай заң бұзушылықтары жоқ екенін дәлелдеуі тиіс. Биржаға өтініш, құрылтай құжаттары, қаржылық есептілік, анықтамалар және жарнаның төленгенін растайтын құжаттар тапсырылады. Егер барлық мәліметтер талаптарға сай болса – компания сауда-саттыққа жіберіледі және биржада жұмыс істей алады.
1)«Тауар биржалары туралы»
Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 4 мамырдағы № 155-IV Заңы.
2) Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 30 наурыздағы № 280 бұйрығымен бекітілген Биржалық сауда-саттық қағидалары
1) https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z090000155_
2) https://adilet.zan.kz/rus/docs/V1500010993