Жиі қойылатын сұрақтар
Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне қосылу тек жеткізуші берген техникалық шарттар болған жағдайда және оның өкілінің қатысуымен жүзеге асырылады.
Өз бетінше қосылу деп мыналар танылады:
жеткізушінің рұқсатынсыз қосылу;
немесе белгіленген тәртіпті бұза отырып қосылу.
Мұндай заң бұзушылық мынадай салдарға әкеп соғады:
сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінен ажырату;
қызметтер үшін есептік нормалар бойынша ақы есептеу;
келтірілген залалды өтеу;
әкімшілік жауапкершілік.
Мақсаты: Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне заңды түрде қосылу тәртібін түсіндіру.
Су тұтынушы жеткізуші өкілдеріне мыналар үшін қол жеткізуді қамтамасыз етуге міндетті:
сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін қарау;
су есептегіштерін тексеру;
ағынды сулардың сынамаларын алу.
Қол жеткізілмеген жағдайда бұзушылық туралы акт жасалады.
Егер бұзушылық жойылмаса, жеткізуші су тұтынушыны алдын ала хабардар ете отырып, қызмет көрсетуді шектеуге немесе тоқтатуға құқылы.
Мақсаты: Су тұтынушының сумен жабдықтау және су бұру қызметтерін көрсететін жеткізуші өкілдеріне заңнамаға сәйкес кедергісіз қол жеткізуді қамтамасыз ету міндетін түсіндіру.
Орталықтандырылған сумен жабдықтау және кәріз (су бұру) қызметтеріне шарт жасау – міндетті.
Бұл талап Қазақстан Республикасының азаматтық және салалық заңнамаларымен бекітілген.
Неге шарт жасау міндетті?
Орталықтандырылған су және кәріз қызметтері табиғи монополия саласына жатады. Сондықтан:
Қызмет көрсетуші ұйым тұтынушымен шарт жасасуға міндетті
Тұтынушы қызметті ресми шарт негізінде ғана пайдалана алады
Қызмет көрсету заңды түрде тек шарт арқылы жүзеге асырылады.
Қандай заңдармен реттеледі?
Бұл мәселе келесі нормативтік актілермен реттеледі:
Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігі әзірлейтін су саласына қатысты нормативтік актілер
«Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңы
Азаматтық кодекс
Коммуналдық қызметтер көрсету қағидалары
Сумен жабдықтау және су бұру қызметтері табиғи монополия болып есептеледі, сондықтан тарифтері мемлекет тарапынан реттеледі.
Шарт жасалады:
Жеке тұлғамен (пәтер, жеке тұрғын үй иесі)
Заңды тұлғамен (кәсіпорындар, ұйымдар)
Көпқабатты үйлерде:
Шарт ПИК/МИБ/басқарушы компания арқылы
немесе
Тікелей әр пәтер иесімен жасалуы мүмкін (өңірге байланысты)
Егер шарт жасалмаса:
Қызмет заңсыз пайдалану болып есептелуі мүмкін Айыппұл салынуы мүмкін
Су беру тоқтатылуы мүмкін
Қайта есептеу жүргізіледі
Шартта міндетті түрде:
Қызмет түрі (су беру, су бұру)
Тариф
Есеп айырысу тәртібі
Тараптардың құқықтары мен міндеттері
Жауапкершілік шаралары көрсетіледі.
Орталықтандырылған сумен жабдықтау және кәріз қызметтеріне шарт жасау – міндетті.
Бұл – заң талабы.
Қызмет тек ресми шарт негізінде көрсетіледі.
Тарифтер мемлекет тарапынан реттеледі.
Мақсаты: Орталықтандырылған сумен жабдықтау және кәріз қызметтеріне шарт жасаудың міндетті екенін түсіндіру.
Газды бөлшек саудада өткізу – бұл табиғи газды немесе сұйытылған газды (мысалы, пропан-бутан) соңғы тұтынушыларға аз көлемде, жеке пайдалану үшін сату қызметі. Яғни, газды ірі көтерме сатып алушыларға емес, халыққа, шағын кәсіпорындарға немесе ұйымдарға тікелей жеткізу.
Төменде толық түсіндірме берілген:
- Бөлшек сауда дегеніміз не?
Бөлшек сауда – тауарды соңғы тұтынушыға жеке тұтыну мақсатында сату.
Газ саласында бұл – тұрғын үйлерге, пәтерлерге, шағын дүкендерге, дәмханаларға және басқа да шағын нысандарға газ жеткізу.
- Газдың қандай түрлері бөлшек саудада сатылады?
1) Табиғи газ
Құбыр арқылы жеткізіледі
Үйді жылытуға
Тамақ пісіруге
Ыстық су алуға қолданылады
2) Сұйытылған мұнай газы (СМГ) – пропан-бутан
Газ баллондарында сатылады
Автогаз құю станцияларында сатылады
Газ сақтайтын шағын резервуарлар арқылы беріледі
- Газды бөлшек саудада өткізу қалай жүзеге асады?
Газды бөлшек саудада өткізу келесі жолдармен іске асады:
1) Құбыр арқылы жеткізу
Газ компаниясы тұтынушымен келісімшарт жасайды және ай сайын есептегіш (счетчик) бойынша төлем алынады.
2) Газ баллондарын сату
Дүкендер немесе арнайы газ пункттері арқылы газ толтырылған баллондар сатылады.
3) Автогаз құю станциялары
Көліктерге арналған сұйытылған газ бөлшек бағамен сатылады.
Мақсаты: Газды бөлшек саудада өткізудің мәнін, түрлерін және жүзеге асырылу тәртібін түсіндіру.
Жеткізуші адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға немесе сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің қауіпсіз жұмысына қауіп төнген жағдайда, сумен жабдықтау және (немесе) су бұру қызметтерін алдын ала ескертусіз тоқтата алады.
Мұндай жағдайларға, соның ішінде, мыналар жатады:
сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріндегі апаттар;
өрт сөндіру кезінде судың берілуін арттыру қажеттілігі;
ауыз судың санитариялық талаптарға сәйкес келмеуі;
желілерге өз бетінше қосылу;
кәрізге тыйым салынған заттар мен қалдықтарды ағызу.
Аталған жағдайларда қызметті тоқтату заңды болып табылады және қолданыстағы заңнама шеңберінде жүзеге асырылады.
Мақсаты: Адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға немесе жүйелердің қауіпсіз жұмысына қауіп төнген жағдайда жеткізушінің қызметті алдын ала ескертусіз тоқтатуға құқылы екенін түсіндіру.
Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне қосылу тек жеткізуші берген техникалық шарттар болған жағдайда және оның өкілінің қатысуымен жүзеге асырылады.
Өз бетінше қосылу деп мыналар танылады:
жеткізушінің рұқсатынсыз қосылу;
немесе белгіленген тәртіпті бұза отырып қосылу.
Мұндай заң бұзушылық мынадай салдарға әкеп соғады:
сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінен ажырату;
қызметтер үшін есептік нормалар бойынша ақы есептеу;
келтірілген залалды өтеу;
әкімшілік жауапкершілік.
Мақсаты: Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне заңды түрде қосылу тәртібін түсіндіру.
Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану жөніндегі жауапкершілік пайдалану жауапкершілігін бөлу шекарасы бойынша айқындалады:
жеткізушінің желілеріне қосылу нүктесіне дейін — жауапкершілік жеткізушіге жүктеледі;
қосылу нүктесінен кейін, оның ішінде ғимараттың ішкі желілері — үй-жайдың меншік иесіне немесе кондоминиумды басқару органына (басқарушы компанияға) жүктеледі.
Су есептегіштер (есепке алу аспаптары) су тұтынушының меншігі болып табылады.
Ол олардың жарамды күйін, сақталуын және пломбалардың бүтіндігін қамтамасыз етуге міндетті.
Мақсаты: Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану кезіндегі жауапкершілік шекарасын нақты түсіндіру.
Су тұтынушы жеткізуші өкілдеріне мыналар үшін қол жеткізуді қамтамасыз етуге міндетті:
сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін қарау;
су есептегіштерін тексеру;
ағынды сулардың сынамаларын алу.
Қол жеткізілмеген жағдайда бұзушылық туралы акт жасалады.
Егер бұзушылық жойылмаса, жеткізуші су тұтынушыны алдын ала хабардар ете отырып, қызмет көрсетуді шектеуге немесе тоқтатуға құқылы.
Мақсаты: Су тұтынушының сумен жабдықтау және су бұру қызметтерін көрсететін жеткізуші өкілдеріне заңнамаға сәйкес кедергісіз қол жеткізуді қамтамасыз ету міндетін түсіндіру.
Қазақстан Республикасының «Электр энергетикасы туралы» Заңының 15-бабына сәйкес, электрмен жабдықтаушы және электр желілік ұйымдарға электр энергетикалық жүйенің орнықты жұмыс істеуін қамтамасыз ету жөнінде міндеттер жүктеледі. Атап айтқанда, көрсетілген ұйымдар тұтынушыларды сенімді әрі үздіксіз электрмен жабдықтауды қамтамасыз етуге, электр энергиясын берудегі негізсіз үзілістерге жол бермеуге және авариялық жағдайлардың туындау тәуекелдерін барынша азайтуға міндетті.
Сонымен қатар, электрмен жабдықтаушы және электр желілік ұйымдар қолданыстағы мемлекеттік стандарттар мен нормативтік-техникалық құжаттарда айқындалған кернеу, жиілік және өзге де техникалық сипаттамаларды қоса алғанда, электр энергиясы сапасының белгіленген нормативтік көрсеткіштерін сақтауға міндетті. Аталған талаптардың сақталмауы тұтынушылардың электр жабдықтарының қалыпты жұмыс істеуінің бұзылуына, сондай-ақ жалпы энергетикалық қауіпсіздік деңгейінің төмендеуіне әкеп соғуы мүмкін
Мақсаты: Тұтынушыларды сенімді, үздіксіз әрі сапалы электр энергиясымен қамтамасыз ету мақсатында энергиямен жабдықтаушы және электр желілік ұйымдарға электр энергиясы сапасының нормативтерін сақтау ету жөнінде міндеттер жүктеу.