Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасында қолданыстағы санитариялық қағидалар мен гигиеналық нормативтерге сәйкес тұрғын үй-жайларда азаматтардың денсаулығын сақтау мен жайлы тұру жағдайларын қамтамасыз етуге бағытталған белгіленген температуралық режим сақталуға тиіс.
Атап айтқанда, тұрғын бөлмелердегі ауаның температурасы +18 °C-тан төмен болмауы қажет. Сыртқы қоршау құрылымдарымен тікелей жанасуына байланысты жылу жоғалтуы жоғары болып келетін бұрыштағы бөлмелер үшін ең төменгі температураның жоғарылатылған нормативі белгіленген — +20 °C-тан төмен емес.
Аталған температуралық нормативтердің сақталуы жылумен жабдықтау қызметтерін көрсететін және тұрғын үй қорын басқаруды жүзеге асыратын ұйымдар үшін міндетті болып табылады. Температураның нормативтік параметрлерінің сақталмауы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауапкершілікке әкеп соғады және тұтынушылардың төлемді қайта есептеу және анықталған бұзушылықтарды жою туралы талаптармен жүгінуіне негіз бола алады.
Мақсаты: тұрғын үй-жайларда белгіленген температуралық режимді сақтау арқылы азаматтардың денсаулығын қорғау және жайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз ету.
Тұтынушы электр энергиясын беру тоқтатылған жағдайда және электрмен жабдықтау параметрлерінің өзге де бұзушылықтары кезінде электр энергиясы үшін төлемді қайта есептеуге құқылы.
Қазақстан Республикасының «Электр энергетикасы туралы» Заңының 24-бабына сәйкес, электрмен жабдықтаудың сапасы мен сенімділігі көрсеткіштері бұзылған жағдайда, оның ішінде электр энергиясын берудегі негізсіз үзілістер, кернеу мен жиіліктің белгіленген параметрлерінен ауытқулар орын алған кезде, тұтынушы көрсетілген қызметтер үшін төлемді қайта есептеуді талап етуге құқылы. Қайта есептеу Қазақстан Республикасының заңнамасында және электрмен жабдықтау шартында көзделген тәртіппен және шарттарда жүзеге асырылады.
Сонымен қатар, сапасыз немесе сенімсіз электрмен жабдықтау салдарынан тұтынушының мүлкіне немесе жабдықтарына залал келтірілген жағдайда, тұтынушы заңда белгіленген тәртіппен келтірілген залалды өтеуді талап етуге құқылы. Мұндай бұзушылықтар үшін жауапкершілікті өздерінің жауапкершілік аймағы шегінде электрмен жабдықтаушы және (немесе) электр желілік ұйымдар көтереді.
Мақсаты: электрмен жабдықтау сапасы мен сенімділігі бұзылған жағдайда тұтынушылардың құқықтарын қорғау, төлемді қайта есептеуді және келтірілген залалды өтеуді қамтамасыз ету арқылы электрмен жабдықтаушы және электр желілік ұйымдардың жауапкершілігін арттыру.
Қазақстан Республикасының «Табиғи монополиялар туралы» Заңының 7-бабына сәйкес, электр энергиясын беру және тарату жөніндегі қызметтер табиғи монополиялар саласына жатады және міндетті түрде мемлекеттік реттеуге жатады. Тарифтерді белгілеу, бекіту және олардың орындалуын бақылау тұтынушылардың мүдделерін қорғау, тарифтердің экономикалық тұрғыдан негізделген деңгейін қамтамасыз ету, сондай-ақ электр желілік инфрақұрылымның сенімді әрі тұрақты жұмыс істеуіне жағдай жасау мақсатында уәкілетті мемлекеттік орган арқылы жүзеге асырылады.
Тарифтерді мемлекеттік реттеу қызметтер құнының негізсіз өсуіне жол бермеуге, тариф қалыптастырудың ашықтығын қамтамасыз етуге, сондай-ақ табиғи монополия субъектілерін электр желілерін жаңғыртуға және дамытуға, негізгі қорлардың тозуын төмендетуге әрі көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға ынталандыруға бағытталған.
Мақсаты: электр энергиясын беру және тарату қызметтеріне тарифтерді мемлекеттік реттеу арқылы тұтынушылардың мүдделерін қорғау, тарифтердің экономикалық негізділігін қамтамасыз.
Қазақстан Республикасының «Электр энергетикасы туралы» Заңының 15-бабына сәйкес, электрмен жабдықтаушы және электр желілік ұйымдарға электр энергетикалық жүйенің орнықты жұмыс істеуін қамтамасыз ету жөнінде міндеттер жүктеледі. Атап айтқанда, көрсетілген ұйымдар тұтынушыларды сенімді әрі үздіксіз электрмен жабдықтауды қамтамасыз етуге, электр энергиясын берудегі негізсіз үзілістерге жол бермеуге және авариялық жағдайлардың туындау тәуекелдерін барынша азайтуға міндетті.
Сонымен қатар, электрмен жабдықтаушы және электр желілік ұйымдар қолданыстағы мемлекеттік стандарттар мен нормативтік-техникалық құжаттарда айқындалған кернеу, жиілік және өзге де техникалық сипаттамаларды қоса алғанда, электр энергиясы сапасының белгіленген нормативтік көрсеткіштерін сақтауға міндетті. Аталған талаптардың сақталмауы тұтынушылардың электр жабдықтарының қалыпты жұмыс істеуінің бұзылуына, сондай-ақ жалпы энергетикалық қауіпсіздік деңгейінің төмендеуіне әкеп соғуы мүмкін
Мақсаты: Тұтынушыларды сенімді, үздіксіз әрі сапалы электр энергиясымен қамтамасыз ету мақсатында энергиямен жабдықтаушы және электр желілік ұйымдарға электр энергиясы сапасының нормативтерін сақтау ету жөнінде міндеттер жүктеу.
Қазіргі таңда Қонаев қаласында 80-ге жуық туристік нысан, оның ішінде 7 қалалық жағажай, жеке пансионаттар, яхтклубтар, қонақ үйлер және басқа да нысандар жұмыс істейді. Қонаев қаласында жағажай және рекреациялық туризмді перспективалық дамыту су қоймасының жағалауында демалуға жарамды жағажайларды игерумен және халықаралық стандарттар деңгейіне дейін жеткізумен, жол инфрақұрылымын бірінші кезектегі дамытумен, оның ішінде жолдарды демалыс объектілеріне дейін жүргізуді, жағажайларды сервис инфрақұрылымымен, суда демалу қауіпсіздігін қамтамасыз ету құралдары мен құралдарымен жайластырумен, шағын көлемді дамыту үшін жағдайлар мен алаңдар жасаумен байланысты қоғамдық тамақтандыру, ойын-сауық және қызмет көрсету саласындағы бизнес. Бас жоспарда бірыңғай жағалау бульварымен өзара байланысқан қолданыстағы және жаңа алаңның қаланың жағалау белдеуі пысықталды. Жобалық ұсыныстар бүкіл әлемде әдеттегідей жеке меншік иелерінің қолданыстағы демалыс аймақтарын ескереді, сонымен қатар демалушылар үшін ыңғайлы Демалыс, Спорт және ойын-сауық кеңістігін құру бойынша іс-шараларды қамтиды. Бұл функционалды аймақтың негізгі композициялық элементі-қаланың қолданыстағы және жаңа алаңдарын байланыстыратын 16 шақырымдық жағалау бульвары. Бульвар жағажай аймағы мен демалыс аймақтарының салынған бөлігі арасында орналасқан. Жағалау бульварының жобалық трассасы жағалау бойымен, жағажай аймағынан тыс жерде өтеді, шағын дүкендерді, бутиктерді, кафелерді, кітап дүкендерін, кәдесый дүкендерін, жалға беру пункттерін, жеке қонақүйлерді, Қонақ үйлерді, спорт нысандарын, массаж бөлмелерін және т. б. қоса алғанда, бірінші қатардағы құрылыс жағынан екі жақты велосипед жолымен бірге жүреді. Жалпы, қала аумақтарын рекреация мен туризмге жағажайлар, аквапарктер, демалыс үйлері, санаторийлер, яхта клубтары және т. б. қоса алғанда, жағажай және санаторий-курорттық туризм объектілері үшін функционалдық аймақтарға бөлу жоспарында қалада 753 га инвестициялық игеру үшін резервтелген, оның ішінде қазіргі уақытта 139,4 га, ал 613,4 га игерілген немесе 81% перспективалы және дамымаған болып қалады. Мәселен, қазіргі қалада 279 гектар резервке қойылды, оның 111,4 гектары қазіргі нысандармен қамтылған; жаңа жаңа алаңда 275,83 гектар, оның 28 гектары қазіргі уақытта жұмыс істейді; ал су қоймасының оңтүстік-батыс жағалауында - 201 га, олар қазіргі уақытта дамымаған. Бұл аймақтар негізінен бірінші жағалау белдеуінде орналасқан және инвесторлар үшін және сәйкесінше туристер үшін жағалау мен жағажайлардың жағажай демалысын ұйымдастыру үшін ең тартымды ландшафт ерекшеліктеріне ие.
1.Осы Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану қағидалары (бұдан әрі - Қағидалар) Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 37-1-бабының 5) тармақшасына сәйкес әзірленді және елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін (бұдан әрі - сумен жабдықтау және су бұру жүйесі) пайдалану тәртібін айқындайды.
-
Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) авария - сумен жабдықтау және су бұру жөніндегі көрсетілетін қызметтер көлемінің, ауыз су сапасының тоқтатылуына не айтарлықтай төмендеуіне және халықтың денсаулығына, қоршаған ортаға және жеке және заңды тұлғалардың мүлкіне залал келтіруге әкеп соққан сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің немесе жекелеген құрылыстардың, жабдықтардың, құрылғылардың зақымдануы немесе істен шығуы;
2) ауыз су - адамның ауыз су, өзге де тұрмыстық мұқтаждарын қанағаттандыруға және тамақ өнімдерін өндіруге арналған сумен жабдықтау жүйелері арқылы берілетін табиғи су немесе өңдеуден кейінгі су;
3) бақылау құдығы - тұтынушының сарқынды суларының сынамаларын іріктеп алуға және олардың көлемін есепке алуға арналған су бұру жүйесіне қосу алдындағы тұтынушының су бұру желісіндегі соңғы құдығы;
4) есепке алу аспабы - су көлемін өлшеуге арналған, нормаланған метрологиялық сипаттамалары бар, нақты шама бірлігін белгілі бір уақыт аралығы ішінде қалпына келтіретін және сақтайтын және «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 7 маусымдағы Заңында белгіленген тәртіппен коммерциялық есепке алу үшін қолдануға рұқсат етілген техникалық құрал;
Қазақстан Республикасында су бұру жүйелерін пайдалану мен қосылу келесі нормативтік актілермен реттеледі:
1.«Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану қағидалары»
-
Елді мекендердің орталықтандырылған су бұру жүйесіне қосылу үшін тұтынушылар уәкілетті органнан рұқсат алуы керек.
-
Су бұру желілеріне заңсыз қосылу немесе рұқсат етілмеген ағызулар үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.
2.Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі (ӘҚБтК)
-
326-бап: Су бұру жүйелерін пайдалану қағидаларын бұзу:
-
жеке тұлғаларға – 5 АЕК,
-
заңды тұлғаларға – 100 АЕК дейін айыппұл.
-
328-бап: Су объектілерін заңсыз ластау немесе рұқсатсыз ағызулар – 1 000 АЕК дейін айыппұл немесе қызметті 3 айға тоқтату.
-
332-бап: Су бұру желілеріне өз бетінше қосылу – 200 АЕК дейін айыппұл.
3.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі
-
325-бап: Су ресурстарын заңсыз ластау немесе дұрыс пайдаланбау елеулі залал келтірсе, кінәлі тұлғалар 5 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.
4.Қазақстан Республикасының Су кодексі
-
Су бұру жүйелері қоршаған ортаға зиян келтірмей пайдаланылуы тиіс. Барлық тазарту қондырғылары бекітілген экологиялық нормаларға сай болуы қажет.
Егер су бұру жүйелерін пайдалануда заң бұзушылықтар анықталса, тұтынушылар жергілікті атқарушы органдарға немесе санитарлық-экологиялық бақылау органдарына шағымдана алады.
Тарифтерді ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті бекітеді.
Тарифтерді қалыптастыру қағидалары «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңының 8-бабы 6-тармағына сәйкес әзірленді.
«Тарифтерді қалыптастыру қағидаларының» 1-параграфының 6-тармағына сәйкес тариф тарифтік реттеудің шығынды немесе ынталандырушы әдісімен есептеледі, ол тарифті бекітуді қоспағанда, экономикалық негізделген шығындар мен пайданы айқындау жолымен, алғаш рет құрылған, жаңа реттелетін қызмет көрсететін (жаңа реттелетін қызметтер) немесе Жаңа объектілерді сатып алатын (салатын) субъектілер үшін оңайлатылған тәртіппен бекітіледі. (немесе) егер қолданыстағы тариф бір жылдан аспайтын мерзімге тариф бекітілетін объектілер және (немесе) учаскелер бойынша бөлек бекітілсе, учаскелер.
Тарифтегі негізгі шығындар әкімшілік және өндірістік персоналдың жалақысы, материалдық шығындар, жалпы және әкімшілік шығыстар, нормативтік шығындарды өтеуге арналған шығындар, өзге де шығыстар ескеріледі.
Тарифке табиғи газдың құны кіреді.
«Қазақстан Республикасының ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағалары» Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2023 жылғы 6 маусымдағы №210 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» ҚР Энергетика министрінің 2024 жылғы 31 мамырдағы №218 бұйрығымен бекітілген.
2024 жылғы 1 шілдеден бастап 2025 жылғы 30 маусымға дейінгі кезеңге Алматы өңірі мен Алматы облысы үшін ҚР ішкі нарығында тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағасы-29 873 тг. 1000 м3 үшін (ҚҚС есептемегенде);
«АЖК» АҚ тұлғасында энергия беруші ұйымға трансформаторлық қосалқы станция берілген жағдайда мынадай тәртіппен жүзеге асырылады. Электр желілерін «АЖК» АҚ балансына қабылдау-беру Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізіледі. Трансформатор мен желілерді теңгерімге беру үшін электр желілерінің теңгерім ұстаушысы белгіленген тәртіппен Алматы қаласы, Манас көшесі, 24б мекенжайы бойынша «АЖК» АҚ кеңсесіне өтінішпен, құқық белгілейтін құжаттармен және электрмен жабдықтауға арналған Техникалық құжаттамамен жүгінеді.
«АЖК» АҚ персоналы берілетін электр желілеріне, трансформаторға тексеру жүргізеді және оларды «АЖК» АҚ балансына қабылдаудың экономикалық орындылығы белгіленеді. Берілетін электр желілерінің жай-күйі электр энергетикасы саласындағы нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарына сәйкес келуге тиіс. Нормативтік-техникалық құжаттар сәйкес келмеген немесе желілердің және трансформаторлық қосалқы станцияның техникалық жағдайы нашар болған жағдайда энергия беруші ұйым оларды сәйкестікке келтіргенге дейін бас тартуға құқылы.
Коммуналдық меншікке берілген жағдайда келесі тәртіп бойынша жүзеге асырылады.
Сыйға тарту шарты бойынша мүлікке құқықтарды мемлекетке беру тәртібі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 28 қыркүйектегі № 1103 қаулысымен бекітілген «сыйға тарту шарты бойынша мүлікке құқықтарды мемлекеттің сатып алу Ережесіне» сәйкес айқындалған.
Коммуналдық меншікке электр желілерін беру мәселесін қарау үшін келесі құжаттар тізбесін ұсыну қажет:
- жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтардың ауыртпалығының) туындауына негіз болып табылатын құжат;
- баланстық құн (заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер мүлкінің құны баланстан үзінді көшірмемен немесе бағалаушы жасаған бағалау туралы есеппен расталады);
- техникалық құжаттама (ТП төлқұжаты, схемалар және т.б.).
Өзге жағдайларда трансформаторлық қосалқы станция сот шешімі бойынша иесіз деп танылады, содан кейін әкімдігінің коммуналдық балансына беріледі.
-
Ұлттық компанияға ұлттық электр желісін жеке және (немесе) заңды тұлғаларға иеліктен шығаруға, сондай-ақ оған үшінші тұлғалардың құқықтарымен ауыртпалық салуға тыйым салынады.
-
Ұлттық басқарушы холдингке нәтижесінде ұлттық басқарушы холдингке осы ұлттық компанияның дауыс беретін акцияларының сексен бес пайызынан кемі тиесілі болатын ұлттық компанияның акцияларын иеліктен шығаруға тыйым салынады.
Ескерту. Заң 3-1-баппен толықтырылды - ҚР 02.07.2014 № 225-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.