Жиі қойылатын сұрақтар

МИБ, ПИК немесе ҚС төрағасын сайлау/қайта сайлау/өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы шешім қабылдау жиналыс хаттамасын міндетті түрде ресімдей отырып, пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар иелерінің жалпы жиналысында қажет. Хаттамамен  ресімделген, жиналыспен шығарылған шешімнің болуы  міндетті түрде.

Мемлекеттік тұрғын үйді (мемлекеттік немесе коммуналдық тұрғын үй қорынан пәтер/үй) тегін жекешелендіруге сіз азаматтардың жеңілдетілген санаттарының біріне жататын болсаңыз ғана болады:

- Ұлы Отан соғысының ардагерлері-олар қайтыс болған кезде, Егер ардагерге тұрғын үй берілсе, тегін жекешелендіру құқығы отбасы мүшелеріне беріледі.

- I және II топтағы мүгедек адамдар.

- Чернобыль АЭС-на және басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың зардаптарын жоюға қатысушылар, сондай-ақ ядролық сынақтар мен жаттығуларға қатысқан адамдар.

- Семей сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен ҚР азаматтары.

- Арал өңіріндегі экологиялық апат салдарынан зардап шеккен ҚР азаматтары.

-КСРО-ны қорғау кезінде; әскери қызмет міндеттерін атқару кезінде, оның ішінде Ауғанстанда және басқа да "ыстық нүктелерде"жарақат алу, контузия алу, мертігу немесе ауру салдарынан мүгедек болған әскери қызметшілер.

- әскери қызметшілер, арнаулы мемлекеттік органдар мен ішкі істер органдарының қызметкерлері, олар: күнтізбелік есептеуде 20 және одан да көп жыл еңбек сіңірген, не 10 және одан да көп жыл еңбек сіңірген және жасына қарамастан бала кезінен мүгедек баланы қоса алғанда, мүгедек баланы асырауында ұстайды.

— қызмет өткеру кезінде қаза тапқан (қайтыс болған) әскери қызметшілердің, арнаулы мемлекеттік органдар мен ішкі істер органдары қызметкерлерінің отбасы мүшелері-қаза тапқан адамның еңбек сіңірген жылдарына қарамастан.

- саяси қуғын-сүргін құрбандары, сондай-ақ саяси қуғын-сүргіннен зардап шеккен және "жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын оңалту туралы" ҚР Заңына сәйкес пенсион адамдар, егер олар зейнеткер болса немесе мүгедектігі болса.

- ғарышкерлер мен ғарышкерлерге кандидаттар-олар қайтыс болған кезде тегін жекешелендіру құқығы мұрагерлерге өтеді.

 

Маңызды:

Тегін жекешелендіру құқығы дербес сатып алынған кез келген тұрғын үйге емес, мемлекеттік/коммуналдық тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үйге (оның ішінде қызметтік немесе теңестірілген) қолданылады.

 

Мысал 1. Коммуналдық пәтерде II топтағы мүгедектігі бар адам

II топтағы мүгедектігі бар азамат әкімдік жалдау шарты бойынша берген коммуналдық пәтерде тұрады. Ол әкімдікке (ХҚКО немесе eGov арқылы) жекешелендіру туралы өтінішпен жүгінеді. Ол "I–II топтағы мүгедектер" санатына жататындықтан және тұрғын үй мемлекеттік қордан берілгендіктен, ол осы пәтерді тегін жекешелендіруге құқылы.

 

Мысал 2. Қарапайым отбасы жеңілдіксіз

Отбасы коммуналдық пәтерде кезек-кезек тұрады, бірақ ешкім аталған жеңілдік санаттарына жатпайды. Бұл жағдайда жекешелендіру мүмкін, бірақ тек қалдық құны бойынша, яғни тегін емес.

Пәтер үйінің шатырын жөндеу жұмыстары ғимараттың ортақ мүлігін жөндеу ретінде пәтер иелері есебінен төленеді.

Жергілікті бюджет шатырды ірі жөндеуді қаржыландыра алады, егер:

1. Ғимарат елді мекеннің біртұтас сәулеттік келбетін қалыптастыру мақсатында фасад пен шатырды жөндеуге жататын тұрғын үй ғимараттарының бекітілген тізіміне енгізілген.

Осы мақсатта тұрғын үй инспекциясы/уәкілетті орган:

- ғимараттың техникалық тексерісін жүргізеді;

- ортақ меншікке (соның ішінде шатырларға) ірі жөндеуді қажет ететін пәтер үйлерінің тізімін құрастырып, бекітеді;

- ғимаратты осы тізімге енгізу бюджет есебінен жөндеу жұмыстарын жүргізудің негізі болып табылады.

2. Жөндеу жұмыстары мемлекеттік бюджет есебінен бюджеттік несие түрінде жүргізіледі. Бұл жағдайда жергілікті атқарушы орган несие алушы ретінде әрекет етеді, ал пәтер иелері бюджеттік қаражатты Тәртіпте белгіленген схемаға (ай сайынғы төлемдер арқылы) сәйкес қайтарады.

Тұрғындардың іс жүзінде атқаруға тиісті әрекеттері

Шатырды жөндеуді жергілікті бюджеттің қатысуымен жүргізу үшін келесі қадамдарды орындау қажет:

1. МИБ/ҚС/үй кеңесі атынан өкілетті органға (тұрғын үй инспекциясы, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер басқармасы, сәулет және қала құрылысы бөлімі) мынадай өтінішпен жүгіну:

- шатырға техникалық тексеру жүргізу;

- ғимаратты біртұтас сәулеттік келбетті қамтамасыз ету немесе тұрғын үй қорын жаңарту бағдарламасы аясында фасад/шатырды ірі жөндеу жұмыстарына арналған ғимараттар тізіміне енгізуді қарастыру.

2. Қоса тіркеу:

- меншік иелерінің жиналысының ірі жөндеу қажеттігі туралы шешімінің хаттамасы;

- ақаулардың (судың ағулары, шатыр жабынының зақымдануы, тіреу конструкциясының зақымдануы және т.б.) фотосуреттері;

- қажет болған жағдайда техникалық тексеру қорытындысы.

Келесі, жергілікті билік:

- қаржыландыру мүмкіндігі болса және қорытынды оң болса, ғимаратты тізімге қосады;

- жобалау және сметалық құжаттаманы әзірлеуді, сондай-ақ жұмыстарды жергілікті бюджет есебінен (сәулеттік келбет) немесе бюджеттік несие/бірлесі қаржыландыру механизмі арқылы ұйымдастырады.

 

Түсіну маңызды:

Шатырдың нашар күйде болуы оны бюджет есебінен автоматты түрде жөндейді дегенді білдірмейді. Заң мен жергілікті әкімдіктің нормативтік актілеріндегі талаптар (бағдарламаның, тізімнің, қаржыландырудың болуы) орындалуы тиіс.

 

Мысалы. Үй сәулеттік келбет бағдарламасына енгізілді

Ескі көпқабатты тұрғын үйдің шатыры ағып тұр, ал фасады нашар күйде. МИБ ғимаратты тексеруді сұрап жергілікті билікке жүгінеді. Тұрғын үй инспекциясы тексеру жүргізіп, ірі жөндеу қажеттігін анықтайды.Ғимарат біркелкі сәулеттік келбет жасау мақсатында фасад пен шатырды ірі жөндеуге арналған ғимараттар тізіміне енгізіледі. Жергілікті билік органы жергілікті бюджет есебінен жобалау және сметалық құжаттаманы әзірлеуді ұйымдастырады және Ірі жөндеулер жүргізу тәртібіне сәйкес шатыр мен фасадты жөндеуді қаржыландырады.

Есепте тұрған ата-ана  қайтыс болған жағдайында, егер бұл ретте оларды мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйге мұқтаж деп тану үшін негіздер болса, өзімен бірге есепте тұрған отбасының қалған мүшелеріне кезектілік сақталады.

1. Қызметтік тұрғын үй дегеніміз не және ол кімге керек

ҚР "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңы бойынша қызметтік тұрғын үй-бұл ерекше құқықтық режимі бар тұрғын үй:

 - мемлекеттік мекеменің тұрғын үй қорынан беріледі

- жұмыс сипаты бойынша жұмыс орнында тұруға тиіс қызметкерлердің, сондай-ақ Жұмыспен қамту бағдарламаларына қатысатын азаматтардың жекелеген санаттарының тұруына арналған.

Маңызды:

- қызметтік тұрғын үй әкімдік арқылы жалпы қалалық кезек бойынша берілмейді,

- ол мекемеге бекітіліп беріледі және оның ішкі ережелері мен мемлекеттік қордан тұрғын үй берудің жалпы ережелері бойынша бөлінеді.

2. Қызметтік баспана алу үшін қайда баруға болады

Мекеменің қызметтік тұрғын үй қоры бар-жоғын анықтаңыз. Барлық жұмыс берушілерде қызметтік тұрғын үй жоқ. Ол, әдетте, бар:

- мемлекеттік органдар мен мекемелер;

- бюджеттік ұйымдар (мектептер, ауруханалар және т. б.);

- жекелеген мемлекеттік кәсіпорындар, әскери бөлімдер мен арнайы органдар.

Өз мекемесіне хабарласыңыз. Әдетте бұл:

- кадр қызметі,

- тұрғын үй комиссиясы немесе тиісті құрылымдық бөлімше (әкімшілік-шаруашылық жұмыс бөлімі және т.б.).

Өтініш пен құжаттарды тапсырыңыз. Іс жүзінде сұралады:

- тұрғын үй комиссиясы басшысының / төрағасының атына өтініш;

- отбасы мүшелерінің жеке куәліктерінің көшірмелері;

- еңбек қатынастарын растау (жұмыс орнынан анықтама, қызметтік тізімнен үзінді);

- жеке тұрғын үйдің болуы / болмауы туралы ақпарат (инфожүйелер арқылы алынады, бірақ кейде қосымша анықтамалар сұрайды);

- қажет болған жағдайда-ерекше мәртебені растайтын құжаттар (әскери қызметші, мемлекеттік қызметші, әлеуметтік осал санат және т.б.).

3. Шешім қалай қабылданады

Тәртіп мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру және пайдалану қағидаларымен бекітілген:

Құжаттарды мекеменің тұрғын үй комиссиясы қарайды.

Комиссия шешеді:

- қызметкерді қызметтік тұрғын үйге мұқтаж деп тану;

- оны мұқтаждар тізіміне қосу / кезек;

- немесе бос үй-жайлар болса, дереу қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етіңіз.

Шешім тұрғын үй комиссиясының хаттамасымен ресімделеді.

Оң шешім қабылданған жағдайда, белгіленген мерзім ішінде қызметкер мен тұрғын үй беруші орган арасында қызметтік тұрғын үйді жалдау (қосымша жалдау) шарты жасалады.

4. Мемлекеттік қызметшілер мен әскери қызметшілерге арналған ерекшеліктер

Жеке санаттар үшін арнайы ережелер қолданылады:

- Мемлекеттік қызметшілер ротациялау (басқа елді мекенге ауыстыру) кезінде лауазымдық міндеттерін атқару кезеңінде қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етіледі не ол болмаған кезде ротациялық төлемдер алады.

- Әскери қызметшілерге қызметтік тұрғын үй беру, есепке алу және тұрғын үй төлемдерін төлеу тәртібі ҚР Үкіметінің 12.02.2018 № 49 қаулысымен бекітілген қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етудің жекелеген Қағидаларымен реттеледі.

 

Мысал 1. Ауылдық мектепте мұғалім

Мұғалім ауыл мектебіне жұмыс істеуге көшеді, оның бұл ауылда баспанасы жоқ.

1. Ол мектеп әкімшілігіне / білім бөліміне қызметтік тұрғын үй беру туралы өтінішпен жүгінеді.
2. Ол тұрғын үйге мұқтаж жұмысшылар тізіміне енгізіліп, мәселені тұрғын үй комиссиясына шығарады.
3. Комиссия шешімінің нәтижелері бойынша оған қызметтік пәтер / үй беріледі, ал мектеп (немесе әкімдік, егер коммуналдық қорда тұрғын үй болса) онымен қызметтік тұрғын үйді жалдау шартын жасасады.

 

Мысал 2. Мемлекеттік қызметші ротация бойынша басқа қалаға жіберілді

"Б" корпусының мемлекеттік әкімшілік қызметшісі басқа өңірге ауыстырылды.

1. Мемлекеттік орган оны ротация бойынша жаңа өңірге жібереді және қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз ету туралы мәселе қояды.
2. Ведомстволық тұрғын үй қоры болған жағдайда оған жұмыс кезеңінде жекешелендіру құқығынсыз қызметтік тұрғын үй беріледі.

3. Ол болмаған жағдайда оған тұрғын үй берудің орнына ротациялық төлемдер тағайындалуы мүмкін.

Жолаушыға тек оның итпен бірге келе жатқаны үшін сапардан бас тартуға құқық берілмейді. Жануарларды қоғамдық және қалааралық көлікте тасымалдау тәртібі Қазақстан Республикасының «Автомобиль көлігі туралы» № 476-II Заңы, ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 26 қарашадағы № 753 бұйрығымен бекітілген «Жолаушыларды, багажды және жүкді автомобиль көлігімен тасымалдау қағидалары», сондай-ақ санитариялық талаптармен реттеледі. Осы нормаларға сәйкес, жолаушы жануарды тасымалдау ережелерін сақтаған жағдайда итпен бірге сапарға шығуға құқылы.

– Ұсақ иттер переноскада немесе жабық торда тасымалданады, бұл шу, иіс және салонды ластауды болдырмайды.

– Ірі иттер тұмылдырықта, қысқа қарғыбауда және иесінің бақылауында, басқа жолаушыларға кедергі келтірмейтін жерде тасымалданады.

Тасымалдаушы сапардан бас тарта алады тек мына жағдайларда:

– ит агрессивті болып, жолаушыларға немесе жүргізушіге қауіп төндірсе;

– иесі қауіпсіздік шараларын (тұмылдырық, переноска, қарғыбау) қамтамасыз етпесе;

– санитариялық талаптар бұзылса (қатты иіс шығару, салонды ластау). Егер барлық талаптар орындалса, жануар тыныш және қауіпсіз болса, тасымалдаушының бас тартуы заңсыз болып табылады.

 

Мысал:

Жолаушы қалааралық автобусқа кішкентай итін жабық переноскада алып кірді. Жануар тыныш, санитариялық нормалар бұзылған жоқ. Жүргізушінің жолаушыны түсіруді талап етуі – заңсыз.

 

 

Мүмкін емес, өйткені Өскемен қаласында мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу үшін Сіз Өскемен қаласы бойынша кезекте тұруыңыз керек.

Өскемен қаласының «Халықтық бюджетке қатысу» бағдарламасына өтінімдерді www.gov.kz мекенжайындағы қала әкімдігінің ресми сайты арқылы электрондық форматта жіберуге болады.

Тәртіп:

- www.gov.kz порталына кіріп, Өскемен қаласы әкімдігінің бетін ашыңыз;

- «Қатысушылық бюджет» бөлімін таңдаңыз;

- eGov порталы арқылы кіру (электрондық цифрлық қолтаңба немесе басқа қолжетімді аутентификация әдістерін пайдалана отырып);

- Барлық міндетті өрістерді көрсетіп, электрондық жоба ұсынысы формасын толтырыңыз.

- егер бар болса, нысанның қазіргі жағдайының фотосуретін, шешімнің эскизін және алдын ала сметасын тіркеңіз;

- өтінішті жіберіп, жобаның қоғамдық дауыс беруге шығарылатыны туралы шешімді күтіңіз.

Жоба ұсыныстарына қойылатын негізгі талаптар

Халықтық қатысу бюджеті бағдарламасына жобаны енгізу үшін әдетте келесі талаптар қойылады:

- Жоба жүзеге асырылатын орын қоғамдық қолжетімді болуы тиіс – ол аула, алаң, саябақ, жаяу жүргіншілер аймағы, балалар немесе спорт алаңы, көше жарығы және басқа да қоғамдық нысандар болуы мүмкін.

- Жоба Өскемен қаласында жүзеге асырылуы тиіс және қала әкімдігінің құзыретіне кіруі керек (жаңарту, көгалдандыру, жарықтандыру, қоғамдық кеңістік құру және т.б.).

- Жоба атауы қысқа әрі оның мәнін көрсетуі тиіс (мысалы, «Абай көшесі, 10-үй ауласындағы ойын алаңын жақсарту»).

- Әр жобаға бір өтінім (әр өтінімде бір нақты жоба сипатталуы тиіс).

- Жоба бір қаржылық жыл ішінде жүзеге асырылуы тиіс (мысалы, ойын алаңы, жарықтандыру, аула абаттандыру).

- Жобаның құны «Халықтық қатысу бюджеті» аясындағы тиісті байқауға белгіленген шекті сомадан аспауы тиіс (нақты шекті сома жыл сайын әкімдікпен анықталып, хабарландыруда көрсетіледі).

- Жоба тұрғындарға қатысты болуы тиіс – ол халықтың алдында тұрған нақты мәселені шешуі керек (ойын алаңының жоқтығы, жарықтың жеткіліксіздігі, жаяу жүргіншілер аймағының қолайсыздығы және т.б.).

Өтінімде қандай ақпарат көрсетілуі керек

Әдетте электрондық өтінімнен келесі ақпарат талап етіледі:

- жобаның санаты (балалар ойын алаңы, спорт алаңы, абаттандыру, жарықтандыру, жаңарту және т.б.);

- жобаның атауы (қысқа әрі айқын атау);

- жобаның сипаттамасы (мәселе неде және жоба оны қалай шешеді);

- орналасқан жері (дәл мекенжайы немесе аумақтың сипаттамасы);

- жобаның болжамды құны (шамамен шығын сметасы);

- тұрғындарға күтілетін әсер (кімдер пайда көреді және олардың өмір сапасы қалай жақсарады);

- Жоба авторының толық аты-жөні және оның байланыс деректері (телефон, электрондық пошта).

Тұрғын үйлердің аулаларында ағаштарды кесуге рұқсат: адамдардың өмірі мен денсаулығына немесе мүлкіне қауіп төндіретін ағаштарды санитарлық кесу жағдайларын қоспағанда қажет (мұндай жағдайларда куәландыру актісін жасау талап етіледі). Сіз «Электрондық үкімет» порталында «Ағаштарды кесуге рұқсат беру» қызметін таңдау арқылы рұқсат ала аласыз egov.kz немесе elicense.kz Ағаштарды өз бетінше кесу әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғады.