Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақстан Республикасының еңбек күші артық өңірлерінен азаматтарды ерікті түрде көшіру жұмысқа орналастыру мақсатында жүзеге асырылады және Ерікті көшіру қағидаларымен реттеледі.

Бағдарламаға жұмыссыз азаматтар мен жұмыс іздеуші тұлғалар қатыса алады.

 

Көшу өңірлері (оңтүстік өңірлер)

Алматы, Жамбыл, Маңғыстау, Түркістан, Қызылорда облыстары, Жетісу облысы, сондай-ақ Астана, Алматы және Шымкент қалалары.

 

Қатысуға басым құқық берілетін азаматтар санаттары

• білім беру ұйымдарының түлектері;
• жетім балалар және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған тұлғалар (16–23 жас);
• қысқарту, ұйымның таратылуы немесе жұмыс берушінің экономикалық жағдайының нашарлауына байланысты жұмыстан босатылған адамдар.

 

Мемлекеттік қолдау шаралары

Қоныс аударушыларға:

1. Көшуге арналған біржолғы төлем — отбасының әр мүшесіне 70 АЕК.
2. Тұрғын үйді жалдау және коммуналдық қызметтер шығындарын өтеу— айына 15-тен 30 АЕК-ке дейін (отбасы құрамына және елді мекенге байланысты), 1 жылға дейін.
3. Экономикалық ұтқырлық сертификаты — тұрғын үй сатып алу, салу немесе бастапқы жарна үшін 1625 АЕК-ке дейін.

 

Мысал

Түркістан облысынан жұмыссыз азамат солтүстік өңірге қоныс аудару бағдарламасына қатысты. Оған көшуге материалдық көмек төленіп, тұрғын үйді жалдау шығындары өтелді және тұрғын үй сатып алуға сертификат берілді.

 

Терминдерге түсініктеме

Еңбек күші артық өңірлер — жұмыс күші ұсынысы жоғары өңірлер.

Экономикалық ұтқырлық сертификаты — қоныс аударушылардың тұрғын үй жағдайын жақсартуға арналған мемлекеттік қаржылай көмек.

АЕК (айлық есептік көрсеткіш) — әлеуметтік төлемдер мен айыппұлдарды есептеу үшін қолданылатын көрсеткіш.

Есту қабілеті бойынша мүгедектігі бар адамдарды қолдаудың жалпы жүйесі

Есту қабілеті нашар адамдарды техникалық оңалту құралдарымен (ОТҚ) және әлеуметтік қызметтермен қамтамасыз ету АОЖБ (абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасы) негізінде жүргізіледі. АОЖБ-ны медициналық-әлеуметтік сараптама (МӘС) әзірлейді.

Есту қабілеті төмен мүгедектігі бар азаматтар қандай көмек түрлерін ала алады

Тізбесі АОЖБ-да әзірленген көмек түрлеріне байланысты. Әдетте, есту қабілеті нашар адамдарға келесі көмектер ұсынылады:

Оңалтудың техникалық құралдары (ОТҚ)

- есту аппараттары;

- көп функциялы сигнал жүйесі;

- МӘС ұсынымы бойынша мәтiндiк хабар беретін және хабарды қабылдайтын мобильді телефон және т.б.

Мысал: Егер АОЖБ-да «есту аппаратымен қамтамасыз ету» көрсетілсе, онда ол ауыстыру мерзіміне сәйкес 4 жылдан ерте берілмейді.

Әлеуметтік қызметтер (Әлеуметтік қызметтер порталы арқылы)

2021 жылдан бастап ОТҚ және әлеуметтік қызметтермен қамтамасыз ету Әлеуметтік қызметтер порталы https://aleumet.egov.kz/ арқылы жүзеге асырылады, онда қажетті жеткізушіні Өзіңіз таңдайсыз.

Санаторий-курорттық емделу

Тек дәрігер және ДКК (дәрігерлік-консультациялық комиссиясының) жолдамасында көрсетілген медициналық көрсетілімдер болған жағдайда беріледі. Санаторийлік-курорттық емделу күнтізбелік жылда бір реттен артық емес он төрт тәуліктен аспайтын мерзімге беріледі.

Қажетті оңалту құралы мен қызметтерді қалай алуға болады

1) Медициналық-әлеуметтік сараптамадан (МӘС) өту

Негіз — емханадағы дәрігерлік-консультациялық комиссиясының (ДКК) жолдамасы

МӘС Сізге тиісті құралдар мен қызметтер көрсетілген АОЖБ әзірлейді.

2) Өтініш беру тәсілдері

- ХҚКО (Халыққа қызмет көрсету орталығы) арқылы;

- тұрғылықты мекен-жайы бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі арқылы;

- eGov электрондық үкімет порталы арқылы;

- ұялы байланыс абоненттік құрылғысы арқылы.

Қажетті құжаттар:

- жеке куәлік;

- мүгедектік туралы анықтама;

- АОЖБ

Құжаттарды тапсырғаннан кейін

- ХҚКО-да (Халыққа қызмет көрсету орталығы) қолхат беріледі

- тұрғылықты мекен-жайы бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдерінде – тіркеу күні бар талон беріледі.

Әрі қарай маман Сіздің өтінішіңізді Әлеуметтік қызметтер порталына жолдайды.

Жергілікті атқарушы органдардың әлеуметтік көмегі

Әлеуметтік көмек қалалар мен аудандар мәслихаттарының сессия шешімдерімен бекітілген «Әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін айқындау және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін белгілеу қағидаларына» сәйкес көрсетіледі.

Әлеуметтік көмектің мөлшерін әрбір нақты жағдайда арнайы комиссия айқындап, әлеуметтік көмек көрсету қажеттілігі туралы қорытындыда көрсетеді.

Қағидаларға сәйкес әлеуметтік көмек қаржы жылы ішінде бір рет көрсетіледі.

Құқықтық негізі:

Әлеуметтік көмек көрсету қағидалары және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарын айқындау Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 523 «Әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін айқындау және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін белгілеудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» қаулысына сәйкес әзірленіп, облыстың қала және аудан мәслихаттарының сессия шешімдерімен бекітілген.

Әлеуметтік көмек алу үшін қажет құжаттар:

Мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек алу мақсатында өтініш беруші өзі немесе отбасы атынан әлеуметтік көмек көрсету жөніндегі уәкілетті органға өтінішпен бірге келесі құжаттарды ұсынады:

1.Жеке басын куәландыратын құжат (дара тұлғаны сәйкестендіру үшін);

2.Тұлғаның (отбасы мүшелерінің) табыстары туралы мәліметтер;

3.Мұқтаждық санатына жататын негіздерді растайтын құжат:

жергілікті өкілді органдар белгілеген, ең төменгі күнкөріс деңгейіне қатысты белгіленген шектен аспайтын орташа жан басына шаққандағы табыстың бар екендігін растайтын құжат.

Өмір бойы мүгедектік белгіленгеннен кейін не өзгерді

Өмір бойғы мүгедектік ОТҚ және қызметтермен қамтамасыз етуді жоймайды. Тек Сізге жыл сайын МӘС-дан өтудің қажеті жоқтығын білдіреді.

Маңызды: қамтамасыз ету мүгедектік мерзіміне емес, сіздің АОЖБ-да көрсетілген көмек түрлеріне байланысты. Егер онда ешқандай құрал болмаса, сіз дәрігерге барып, ДКК-дан өтіп, АОЖБ-ны қайта қарау мәселесін көтересіз.

Қазіргі заңнамаға сәйкес, мемлекеттік оңалту орталықтарына тіркеу мүгедектігі бар баланың тіркелген жері бойынша жүзеге асырылады.

 

Заңнамалық база:

Оңалту орталықтарына тіркеу тәртібі реттеледі:

- Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 28 мамырдағы №197 бұйрығымен бекітілген «Медико-әлеуметтік мекемелерде арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету құжаттарын рәсімдеу» мемлекеттік қызметін көрсету ережелерімен (әрі қарай – Ережелер);

- МТСЗН РК 2023 жылғы 29 маусымдағы №263 бұйрығымен бекітілген жартылай стационарлық жағдайда арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету стандарты.

Қызметті кім ала алады?

Қызмет алу құқығы 3-тен 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға беріледі, олардың:

- психоневрологиялық бұзылыстары;

- тірек-қимыл аппараты аурулары бар;

- жарамды АОЖБ — жеке абилитация және оңалту бағдарламасы бар.

Өтініш қалай тапсырылады?

Мемлекеттік қызмет көрсетіледі:

- тіркелген жердегі жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі арқылы;

- ЦОН (Мемлекеттік корпорация) арқылы;

- электрондық үкімет порталы eGov.kz арқылы.

Өтініш заңды өкіл атынан бекітілген формада тапсырылады.

Құжаттар пакеті:

- жеке куәлік (немесе портал үшін ЭЦҚ);

- Ережелердің Қосымшалары 5 және 6 бойынша медициналық карта;

- АОЖБ (автоматты түрде «Е-Собес» ақпараттық жүйесі арқылы сұралады).

Тіркелу орнының маңыздылығы:

Ережелердің Қосымша 6-1, талаптар тізімінің 7-бабына сәйкес, өтініш тек қызмет алушының тіркелген жері бойынша қаралады.

Бұл:

- АОЖБ және арнайы әлеуметтік қызметтерге қажеттіліктер туралы деректер тек сол ауданның (немесе қаланың) мамандары үшін қолжетімді «Е-Собес» жүйесіне енгізіледі;

- қызметтер белгілі бір аймақ бюджеті шеңберінде ұсынылады.

 

Мысал:

Ата-ана мүгедек баланы қалалық оңалту орталығына жазғысы келеді. Бірақ бала облыстың басқа ауданында тіркелген. Өтініш берілгенде жүйе автоматты түрде оны тіркелген жердегі бөлімге бағыттайды, қала құжаттарды қабылдай алмайды.

Қалалық орталықта орын алу үшін баланы қалаға тіркеу қажет. Осыдан кейін өтініш қала жұмыспен қамту бөлімі арқылы қаралып, орталықты таңдау үшін әлеуметтік қызметтер порталында (aleumet.egov.kz) бағытталады.

Қазақстанда қиын өмірлік жағдайды өз бетінше еңсере алмайтын азаматтарға арнаулы әлеуметтік қызметтер (ҚҚҚ) көрсетіледі. Бұл ҚР Әлеуметтік кодексінің 131-бабында көзделген.

АӘҚ алушылары болуы мүмкін:

1. I–II топтағы мүгедектігі бар адамдар;
2. отбасының қолдауы жоқ қарт адамдар;
3. мүгедектігі бар немесе ауыр сырқаттары бар балалар;
4. тұрмыстық зорлық-зомбылық пен адам саудасының құрбандары;
5. үйсіз және баспанасыз қалғандар;
6. бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдар.

Қызметтер адамның жағдайына байланысты үйде, жартылай стационарда, стационарда, уақытша болу жағдайында көрсетілуі мүмкін.

Мысал:

Жалғыз тұратын және күтімді қажет ететін 82 жастағы қарт әйел үйде әлеуметтік қызмет ала алады - әлеуметтік қызметкердің келуі, тазалауға көмек, азық-түлік сатып алу, емханаға сүйемелдеу.

«Инватакси» Қызметін алу үшін мүгедектік туралы анықтаманы, №026/у нысаны бойынша дәрігерлік-консультациялық комиссияның (ДКК) қорытындысын қоса бере отырып, Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне өтініш беру қажет:

 

Қызмет кімдерге көрсетіледі:

1. Өздігінен қозғала алмайтын мүгедектігі бар адамдарға;
2. Серіктес қажет ететін мүгедектігі бар балаларға;
3. Өзін-өзі күту қабілетін шектейтін ауыр психикалық бұзылыстары бар адамдарға.

Қызмет тегін көрсетіледі және елді мекеннің шегінде немесе әлеуметтік маңызы бар нысандарға (аурухана, оңалту орталығы және т.б.) дейін жүзеге асырылады.

 

Мысал:

Өскемен қаласының ІІ топтағы мүгедектігі бар тұрғыны жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне өтініш пен құжаттарын тапсырады. Оны қызмет алушылар тізіміне енгізеді. Сапар қажет болған жағдайда ол инватакси диспетчерлік қызметіне бір тәулік бұрын хабарласады. Көлік үйіне келіп, оны емханаға және кері тегін жеткізеді.

«Мүгедектігі бар адамдарды және мүгедектігі бар балаларды санаторий-курорттық емдеумен қамтамасыз етуге құжаттарды ресімдеу» мемлекеттік көрсетілетін қызметі өтініш негізінде ХҚКО, тұрғылықты жеріне жұмыспен қамту бөлімдері арқылы «Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес ұсынылатын мүгедектігі бар адамның жеке басын куәландыратын құжатымен немесе мүгедектігі бар адамның жеке басын куәландыратын сандық құжаттар сервисі (сәйкестендіру үшін).

Әлеуметтік көмек Глубокое ауданының аумағында тұрақты тұрғылықты жері бойынша тіркелген адамға Шығыс Қазақстан облысы Глубокое аудандық мәслихатының 2019 жылғы 18 қыркүйектегі № 34/8-VI шешімімен бекітілген Әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың Қағидаларына сәйкес көрсетіледі.

Әлеуметтік көмек алу үшін өтініш беруші өзінің немесе отбасының атынан келесі құжаттар пакетімен өзінің елді мекенінің әкіміне жүгінуі қажет:

1. Жеке басты куәландыратын құжат;
2. Адамның (отбасының)табыстары туралы мәліметтер;
3. Өмірлік қиын жағдайдың туындағанын растайтын Акт және / немесе құжат.

Барлық қажетті құжаттар ұсынылғаннан кейін өтініш мемлекеттік қызмет көрсету шеңберінде қаралады.

Жоғарыда көрсетілген Қағидалардың 2-тарауының 9-тармағына сәйкес әлеуметтік көмек көрсету үшін адамның (отбасының) алдыңғы тоқсандағы жан басына шаққандағы орташа табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің бір еселік шамасынан аспайтын (2022 жылдың 1-тоқсанына = 39018 теңге) шегі белгіленген, одан асқан кезде әлеуметтік көмек көрсетілмейді.