ЖОМС: Қазақстандағы жұмыс берушілер нені білуі керек?
ЖОМС (жазатайым оқиғалардан жұмыскерді міндетті сақтандыру) Қазақстандағы әрбір жұмыс беруші жасасуға міндетті сақтандыру шарты. Бұл талап жалдамалы жұмыскерлері бар жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерге (ЖШС) де, жеке кәсіпкерлерге (ЖК) де, жұмыскерлер саны мен қызмет түріне қарамастан қолданылады.
2025–2026 жылдардан бастап сақтандыру тек штаттағы жұмыскерлерге ғана емес, азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар (АҚС) бойынша жұмыс істейтін тұлғаларға да қатысты болуы тиіс.
1. Шарт қандай мерзімге жасалады?
ЖОМС шарты 12 айға (1 жылға) жасалады.
Оны жыл сайын жаңартып, сақтандыру жарнасын төлеу қажет.
Егер сіз кәсіпті жаңадан ашқан болсаңыз, жұмыскерлерді сақтандыру шартын тіркелген айдан кейінгі айдың 10-күніне дейін жасасуыңыз керек.
2. Шарт жасасу үшін қандай мәліметтер қажет?
Сақтандыру құнын есептеу және шарт жасасу үшін сақтандыру компаниясына мынадай мәліметтерді ұсыну қажет:
- Ұйымның деректемелері: компанияның БСН-ы (жеке кәсіпкер үшін ЖСН)
- Штат кестесі және еңбекақы төлеу қоры (ЕТҚ): жұмыскерлер саны, олардың лауазымдары және бір жылдық жалақы қоры.
3. ЖОМС құны қалай есептеледі?
Сақтандыру құны мына формула бойынша есептеледі:Жылдық еңбекақы төлеу қоры × сақтандыру тарифі.Сақтандыру тарифі кәсіпорынның қызмет түріне және Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішіне (ЭҚЖЖ) сәйкес кәсіби тәуекел сыныбына байланысты белгіленеді.
Егер жыл ішінде жұмыскерлер саны едәуір артса немесе олардың жалақысы көбейсе, жұмыс беруші сақтандыру сомасын қайта есептеп, қосымша төлем жасауға міндетті.
Шарттың ең төменгі құны барлық жұмыскерлер үшін бір жылға 85 000 теңге.
4. ЖОМС шартын жасамасаңыз не болады?
ЖОМС шартының болмауы (ҚР ӘҚБтК 230-бабы) айыппұл салуға әкеп соғуы мүмкін. Айыппұл мөлшері айлық есептік көрсеткішпен (АЕК) есептеледі:
- Шағын бизнес / ЖК — 160 АЕК.
- Орта бизнес — 400 АЕК.
- Ірі бизнес — 1 000 АЕК.
Бұдан бөлек, егер өндірісте жұмыскермен жазатайым оқиға орын алып, сақтандыру шарты жасалмаған болса, жұмыс беруші өтемақыларды өз қаражаты есебінен төлеуге мәжбүр болуы мүмкін.
Мұндай шығындарға емделу ақысын төлеу, мүгедектік бойынша төлемдер және асыраушысынан айырылған жағдайда асырауындағы адамдарға төленетін өтемақылар жатады.
Есіңізде болсын: ЖОМС шартын уақытылы жасау жұмыс берушінің заң алдындағы міндеті әрі өндірістегі жазатайым оқиғалар кезінде қаржылық тәуекелдерді азайтудың маңызды жолы.