Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 27 бабына сәйкес шарттардың өзге түрлерінен еңбек шартының айрықша белгілері онда мынадай талаптардың біреуінің болуы болып табылады:
1) қызметкердің белгілі бір біліктілік, мамандық, кәсіп немесе лауазым бойынша жұмысты (еңбек функциясын) орындауы;
2) еңбек тәртібіне бағынумен міндеттемелерді жеке өзі орындау;
3) қызметкердің еңбегі үшін жалақы алуы.
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 65-бабына сәйкес тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін жұмыс беруші тәртіптік жаза қолдануға құқылы.
Тәртіптік жаза белгіленген рәсімді сақтай отырып қолданылады: жазбаша түсініктемені талап ету; жұмыс берушінің актісін шығару; қызметкерді қол қою арқылы таныстыру.
Келіспеген жағдайда қызметкер тәртіптік жазаға келісу комиссиясына не сотқа шағымдануға құқылы.
Жұмыстан босатумен келіспеген жағдайда қызметкер жұмыс берушінің іс-әрекетіне шағымдануға құқылы. Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 160-бабына сәйкес қызметкер келісу комиссиясына не жұмысқа қайта қабылдау туралы даулар бойынша сотқа жүгінуге құқылы.
Жұмысқа қайта қабылдау туралы даулар бойынша келісім комиссиясына жүгіну мерзімі Жұмыс берушінің еңбек шартын тоқтату туралы актісінің көшірмесін тапсыру туралы хабарламасы бар тапсырыс хатпен тапсырылған немесе пошта арқылы жіберілген күн туралы бір айды құрайды.
Ал сотқа жүгіну үшін-реттелмеген даулар бойынша жүгінген кезде не оның шешімін тарап еңбек шартын орындамаған кезде келісім комиссиясы шешімінің көшірмесін тапсыру туралы хабарламасы бар тапсырыс хатпен тапсырылған немесе пошта арқылы жіберілген күннен бастап екі айды құрайды.
Бұрынғы жұмысына қайта қабылданған қызметкерге мәжбүрлі жұмыстан шыққан барлық уақыт үшін жалақы немесе басқа жұмысқа заңсыз ауысқан кезде, бірақ алты айдан аспайтын мерзімде төмен ақы төленетін жұмысты орындау уақыты үшін жалақы айырмашылығы төленеді.
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 92-бабына сәйкес жұмыстың бірінші және кейінгі жылдары үшін жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы тараптардың келісімі бойынша жұмыс жылының кез келген уақытында беріледі.
Жұмыс жылы қызметкер жұмысының бірінші күнінен бастап есептелетін күнтізбелік он екі айды құрайды. Демалыс бөліктерге бөлінуі мүмкін, бұл ретте бөліктердің бірі кемінде күнтізбелік он төрт күн болуы тиіс.
Демалысқа ақы төлеу ол басталғанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізіледі.
Демалысты беру, демалыстан ауыстыру немесе кері қайтарып алу жұмыс берушінің актісімен ресімделеді.
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 93-бабына сәйкес демалыстарды беру кезектілігі жұмыс берушінің қызметкерлердің пікірін ескере отырып бекітетін демалыс кестесіне сәйкес жыл сайын айқындалады
Өндірістік қажеттілік бойынша демалыс кестесі өзгерген кезде жұмыс беруші қызметкерді демалыс басталғанға дейін кемінде екі апта бұрын хабардар етуге міндетті.
Пайдаланылмаған ақылы жыл сайынғы еңбек демалысын не оның бір бөлігін екі жыл қатарынан бермеуге тыйым салынады.
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 113-бабына сәйкес жалақы айына кемінде бір рет, келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей төленеді. Жалақы төлеу күні еңбек шартында, ұжымдық шартта немесе жұмыс берушінің актісінде белгіленеді. Еңбек шарты тоқтатылған кезде қызметкерге тиесілі барлық сомаларды төлеу (нақты жұмыс істеген уақыты үшін жалақы, пайдаланылмаған ақылы жыл сайынғы еңбек демалысы үшін өтемақы және өзге де төлемдер) ол тоқтатылғаннан кейін үш жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізіледі.