Қазақстанның "Киберқалқаны"

Киберқауіпсіздік тұжырымдамасы ("Қазақстанның Киберқалқаны") Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстанның Үшінші жаңғыруы" Жолдауына сәйкес әзірленді: "Қазақстан-2050" Стратегиясының Қазақстанның әлемнің ең дамыған 30 мемлекетінің қатарына кіруі жөніндегі ұстанымдарын ескере отырып", жаһандық бәсекеге қабілеттілік.

Электрондық ақпараттық ресурстардың, ақпараттық жүйелердің және ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның сыртқы және ішкі қатерлерден қорғалу деңгейіне қол жеткізу және қолдау, бұл жаһандық бәсекелестік жағдайында Қазақстан Республикасының орнықты дамуын қамтамасыз етеді.

• Сыртқы және ішкі қауіп-қатерлер туралы уақтылы және жедел хабардарлығы үшін, сондай-ақ отандық ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласының әлеуетін дамыту үшін зиянды бағдарламалық-техникалық әсерді бұғаттауға және басуға бағытталған бағдарламалық өнімдер мен киберқауіпсіздік жүйелерін құру бойынша қажетті жағдайларды қалыптастыру.
• Құқық қолдану практикасын, әдіснамалық базаны, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды ақпаратты қорғаудың ұлттық жүйесінде қауіпсіз пайдалануды нормативтік-құқықтық және ұйымдастырушылық-техникалық қамтамасыз етуді және технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелерінің қауіпсіздігін жетілдіру. 
• Барлық ұлттық ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымға қатысты ақпараттандыру және байланыс саласында ақпараттық қауіпсіздікті мемлекеттік басқарудың жоғары бейімделген және интеграцияланған жүйесін құру.

Бірінші кезең (2017-2018 жылдар):

• ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында белгіленген талаптарды сақтаудың кеңейтілген құқық қолдану практикасы қалыптастырылды, оның нәтижелері бойынша заңнамаға қажетті өзгерістер енгізілетін болады;
• білім беру бағдарламалары мен кәсіби стандарттарға тексеру жүргізілді, ақпараттық қауіпсіздік саласында дайындалатын мамандардың саны мен сапасы артты, осы салада жұмыс істейтін қызметкерлердің біліктілігін арттыру қамтамасыз етілді;
• отандық әзірлемелерді құруда өнеркәсіп пен ғылым арасындағы өзара іс-қимыл мен кооперацияның тиімді схемасы жасалды, бұл ақпараттық қауіпсіздіктің ұлттық және салалық жедел орталықтарын дамыту үшін негіз болады,

Екінші кезең (2019-2022 жылдар):

• Қазақстандық IT-компаниялардың ұлттық ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымды ақпараттық қауіпсіздік жүйелерімен қамтамасыз етуге қатысуы;
• мемлекеттік органдардың және квазимемлекеттік сектордың ел аумағында ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестігіне сертификаттау рәсімінен өндірілген және өткен телекоммуникациялық жабдықтарды сатып алуға тапсырыстармен электрондық өнеркәсіптің отандық кәсіпорындарын толтыру.

Индикатордың атауы	2018 жыл (жоспар)	2018 жыл (факт)	2019 жыл (жоспар)	2019 жыл (факт)
Қазақстанның жаһандық киберқауіпсіздік индексі	0,300	0,778 (40 орын)	0,400	есеп жарияланбаған
АҚ қатерлері туралы 2018 жылғы базалық кезеңге хабардарлықты арттыру		2018 жыл базалық кезең, хабардар болу 63 құрады%	2018 жылғы базалық кезеңге 5%-ға	2020 жылғы қаңтар
Ақ саласында қайта даярланған мамандардың саны	300	701	500	243 (мамыр айындағы жағдай бойынша)
2017 жылдың базалық кезеңіне мемлекеттік және квазимемлекеттік секторларда пайдаланылатын ақпараттандыру және байланыс саласындағы отандық бағдарламалық өнімдердің үлесін ұлғайту	10-ға%	21,65 % (базалық 2017 жыл – 9.3%)	20-ға%	2020 жылғы қаңтар
.KZ және .ҚАЗ и доменімен интернет-ресурстармен деректерді шифрлау кезінде отандық қауіпсіздік сертификаттарын пайдалану үлесі	20%	25% (жалпы саны 117916, оның ішінде 88978 қауіпсіздік серт. пайдаланбайды)	40%	96% (жалпы саны 97076, оның ішінде 4245 қауіпсіздік серт. пайдаланбайды)
АҚ мониторингі орталықтарына қосылған, аса маңызды Аки объектілерінің мемлекеттік, мемлекеттік емес АЖ-мен интеграцияланатын мемлекеттік органдардың АЖ-нің үлесі*	20%	35 МО АЖ және 293 квазигоссектор мен АКИАМО қосылған	40%	2020 жылғы қаңтар

 

Бүгінгі күні "Ұлттық ақпараттық технологиялар" АҚ және "Транстелеком"АҚ 2 жедел ақпараттық қауіпсіздік орталығы құрылды.

"Ұлттық ақпараттық технологиялар" АҚ-ға сәулет порталында бар 495 мемлекеттік органдардың 35 ақпараттық жүйесі қосылды.

"Транстелеком" АҚ-ға 293 квазимемлекеттік сектордың ақпараттық жүйесі, ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның аса маңызды объектілері, сондай-ақ мемлекеттік органдармен интеграцияланатын мемлекеттік емес ақпараттық жүйелер қосылған.

Ақпараттық қауіпсіздік саласындағы қызметпен айналысатын субъектілердің құқықтық мәртебесі 2015 жылғы 24 қарашадағы "Ақпараттандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында айқындалған.

Бұл субъектілер ведомстволық және салалық қағидат (қаржы және банк саласы, энергетикалық және т.б.) бойынша құрылатын Ақпараттық қауіпсіздіктің жедел орталықтары және ақпараттық қауіпсіздік инциденттерінің салдарын жоюға консультациялық және техникалық жәрдем көрсететін Ақпараттық қауіпсіздік инциденттеріне ден қою қызметі болып табылады.

"Ақпараттандыру туралы" ҚР Заңына сәйкес, аталған қызметтер өз қызметін ақпараттың таралып кетуінің техникалық арналарын және жедел-іздестіру іс-шараларына арналған арнайы техникалық құралдарды анықтау бойынша қызмет көрсетуге арналған лицензия негізінде жүзеге асырады. Лицензияны Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті береді.

2019 жылы аталған қызмет түрлерін жүзеге асыруға лицензияларды "ҰАТ (АҚЖО) АҚ, "Транстелеком" АҚ (АҚЖО), "ЦАРКА" ЗТБ (ақпараттық қауіпсіздік инциденттеріне әрекет ету қызметі) алды.