Жиі қойылатын сұрақтар

Мүгедектікті және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеу қағидаларының 1-параграфының 5-тармағына сәйкес, медициналық ұйымдар диагностикалық, емдеу және оңалту іс-шараларының кешенін жүргізгеннен кейін организм функцияларының тұрақты бұзылуын және соның салдарынан тіршілік-әрекетінің шектелуін растайтын жағдайларда адамдарды МӘС-ке жібереді.

 

Жіберу уақытша еңбекке жарамсыздық басталған немесе балаларға және жұмыс істемейтін адамдарға диагноз қойылған күннен бастап төрт айдан ерте емес жүзеге асырылады.

 

Бұл талап мына адамдарға қолданылмайды:

 

анатомиялық ақаулары бар адамдарға;

21-хромосома бойынша трисомиясы (Даун синдромы) бар адамдарға;

организм функцияларының елеулі немесе айқын бұзылулары бар және оңалту әлеуеті жоқ, паллиативтік көмек алатын жазылмайтын науқастарға.

Мүгедектікті және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеу қағидаларының 6-параграфының 27-тармағына сәйкес, МӘС жүргізу кезінде мүгедектіктің және (немесе) жалпы еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесінің мынадай себептері анықталады:

 

жалпы ауру;

өндірістік жарақат;

кәсіптік ауру;

бала кезінен мүгедектік;

жеті жасқа дейінгі балалардың мүгедектігі;

жеті жастан он сегіз жасқа дейінгі балалардың мүгедектігі;

қызметтік міндеттерін орындау кезінде, әскери қызмет өткеру кезінде, азаматтық немесе әскери мақсаттағы ядролық объектілердегі авариялардың салдарын жою кезінде немесе ядролық объектілердегі авариялық жағдайлар нәтижесінде алынған жаралану, контузия, жарақат, мертігу, ауру, сондай-ақ әскери қызмет (қызметтік міндеттер) міндеттерін орындауға байланысты емес жазатайым оқиға нәтижесінде алынған жарақаттар немесе әскери және қызметтік міндеттерді орындауға байланысты емес аурулар. Бұл ретте себеп-салдарлық байланыс тиісті қызмет саласының уәкілетті органы арқылы белгіленуі тиіс;

төтенше экологиялық жағдайлардың, оның ішінде ядролық жарылыстарды және сынақтарды жүргізу кезінде радиациялық әсер етудің және (немесе) олардың салдарларының нәтижесінде болған мүгедектік. Бұл ретте себеп-салдарлық байланыс тиісті қызмет саласының уәкілетті органы арқылы белгіленуі тиіс.

Мүгедектікті және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеу қағидаларының 4-параграфының 20-тармағы 1) тармақшасына сәйкес, сараптамалық шешім өтініш берген күні шығарылады.

Мүгедектікті және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеу қағидаларының 4-параграфының 17-тармағына сәйкес, МӘС алқалы түрде жүргізіледі.

Оған:

МӘС бөлімінің басшысы немесе МӘС әдіснамасы және бақылау бөлімінің басшысы;

кемінде екі бас маман қатысады.

МӘС ұсынылған құжаттарды (клиникалық-функционалдық, әлеуметтік, кәсіби және басқа да деректерді) қарау, күндізгі куәландыру кезінде куәландырылатын адамды қарап-тексеру, организм функцияларының бұзылу дәрежесін және тіршілік-әрекетінің шектелуін, оның ішінде еңбекке қабілеттілігін бағалау арқылы жүргізіледі.

Мүгедектікті және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеу қағидаларының 12-параграфының 62-тармағына сәйкес, жалпы еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі өзі үшін әлеуметтік аударымдар жүргізілген міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысына еңбекке қабілеттіліктен айырылуға әкеп соққан әлеуметтік тәуекел оқиғасы басталған кезде белгіленеді.

Мүгедектікті және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеу қағидаларының 9-параграфының 54-тармағына сәйкес, куәландырылатын адам немесе оның заңды өкілі сараптамалық қорытындымен келіспеген жағдайда, оны алған күннен бастап үш айдан кешіктірмей әкімшілік органға немесе әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын лауазымды адамға шағым береді.

11-параграфтың 57-тармағына сәйкес, адамды мүгедектігі бар адам деп тану үшін мынадай міндетті шарттардың бір мезгілде болуы қажет:

 

организм функцияларының тұрақты бұзылуымен денсаулық жағдайының бұзылуы;

тіршілік-әрекетінің шектелуі, яғни адамның өзін-өзі күтуге, өздігінен жүріп-тұруға, бағдарлануға, қарым-қатынас жасауға, өзінің мінез-құлқын бақылауға, білім алуға немесе еңбек қызметімен айналысуға қабілетінің немесе мүмкіндігінің толық немесе ішінара жоғалуы.

Әлеуметтік қорғау шараларын жүзеге асыру қажеттігі негіздеме болып табылады.

Мүгедектікті белгілеудің 11-параграфына сәйкес 7 критерий ескеріледі:

 

өзін-өзі күту қабілеті;

жүріп-тұру қабілеті;

еңбек қызметі;

білім алу қабілеті;

бағдарлану қабілеті;

қарым-қатынас жасау қабілеті;

өзінің мінез-құлқын бақылау қабілеті.

Қағидалардың 6-параграфының 30-тармағына сәйкес, мүгедектік мынадай мерзімдерге белгіленеді:

жеті жасқа дейінгі балаларға – 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға немесе жеті жасқа толғанға дейін;

жеті жастан он сегіз жасқа дейінгі адамдарға – 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға немесе он сегіз жасқа толғанға дейін;

он сегіз жастан асқан адамдарға – 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға немесе қайта куәландыру мерзімінсіз.