Балалар мен жасөспірімдердегі дене бітімінің бұзылуының алдын алу
Дене бітімінің бұзылуы - балалар мен жасөспірімдерде жиі кездесетін денсаулық патологияларының бірі.
Қазіргі балалар отырықшы өмір салтын ұстанады, көп уақытын компьютерлерде, гаджеттермен өткізеді, даладағы ойындарға қарағанда электронды ойындарды артық көреді.
Дене бітімінің бұзылуына: үй тапсырмасын орындау кезінде, оқу немесе сурет салу кезінде ыңғайсыз жағдайлар да ықпал етеді. Мектеп оқушыларының дене қалпын ауыр сөмкелер, әсіресе портфельдер бұзады. Сөмкеде қатты арқа (ең жақсысы ортопедиялық) және кең белдіктер болуы керек. Жиналған сөмкенің салмағы баланың салмағының 10%-нан аспауы керек. Нәзік омыртқаға үнемі асимметриялық жүктеме өмір бойы қиындықтарға әкелуі мүмкін.
Дұрыс дене бітімі - бұл біздің ағзамыздың барлық мүшелері мен жүйелерінің жақсы жұмысының кепілі. Оның бұзылуы психикалық және физикалық өнімділіктің төмендеуіне әкеледі: қан айналымы мен тыныс алу функциялары нашарлайды, бауыр мен ішектің қызметі қиындайды, метаболикалық процестер де баяулайды. Дене бітімінің ақаулары жүйке жүйесінің күйіне теріс әсер етеді, сонымен қатар көру қабілетінің бұзылуының (миопия) себебі болуы мүмкін.
Бала басын тік ұстағанда, кеуде қуысы ашылғанда, іші тартылғанда, иықтары бір деңгейде болғанда, аяқтары тізе мен жамбас буындарында бүгілгенде дене бітімі дұрыс деп саналады.
Оның бұзылуының алдын алудың ең тиімді құралдарының бірі - дұрыс және уақтылы басталған дене тәрбиесі. Үш жастан бастап балалардың таңертеңгі гимнастикасына дене бітімін дұрыс қалыптастыру үшін арнайы жаттығулар кіруі керек. Сол жастан бастап балаға орындықта және үстелде отырғанда дұрыс қалыпта болу дағдыларын үйрету қажет.
Баланың кеудесі мен үстелдің арасында қашықтық - 1,5-2 см (алақан қабырға арқылы өтеді) болуы керек, арты орындықтың артқы жағына тиіп тұруы керек, бел иілуін сақтай отырып, жамбас пен тізе буындары дұрыс бұрышта бүгілуі керек. Егер баланың аяғы еденге жетпесе – аяқ астына тірегі болуы тиіс.
Ашық ойындар, әсіресе таза ауада, дененің бұлшық еттерін нығайтады, жүрек, тыныс алу органдары, белсенді метаболизмнің жақсы жұмысына ықпал етеді.
Тамақтану әр түрлі және дәруменге бай болуы керек: баланың күнделікті рационында балық пен ет тағамдары, сүт және ашытылған сүт өнімдері (айран, сүзбе, йогурт), жаңа піскен көкөністер мен жемістер, шырындар болуы керек.
Ата-аналарлар, естеріңізде болсын, дұрыс дене бітімі - денсаулықтың кепілі және балаңыздың ағзасын күшейту үшін, демек – сау болуы үшін біраз күш салу керек!